Cmentarz oficerów Armii Czerwonej

Cmentarz Oficerów Radzieckich we Wrocławiu - wojenna nekropolia oficerów radzieckich poległych lub zmarłych w wyniku ran i chorób odniesionych w czasie oblężenia Wrocławia w roku 1945. Pochowano tu 763 radzieckich oficerów, w tym 69 nieznanych z imienia i nazwiska, pochodzących głównie z 6 Armii I Frontu Ukraińskiego pod dowództwem gen. Władimira Głuzdowskiego. Wśród pochowanych znajdują się także dwaj niemieccy antyfaszyści: Horst Viedt i Josef Wagner.

Cmentarz znajduje się między ulicami Karkonoską a Wyścigową na działce o powierzchni 5,3 ha w kształcie trójkąta o rozszerzonej podstawie. Nekropolia charakteryzuje się ściśle rozplanowanym układem geometrycznym, głównym elementem jest zaprojektowana w roku 1947 przez Romana Felińskiego glorieta, złożona z pięciu połączonych ze sobą kolumn, usytuowana na wysokim cokole z wyrzeźbioną w granicie urną. Od gloriety prowadzą w kierunku bocznych wejść dwie symetrycznie rozmieszczone aleje drzew. Pomiędzy alejami a głównym wejściem znajdują się dwie jednakowe kwatery podzielone na pola grzebalne przedzielone siatką żywopłotu. W środku obu kwater, na placykach w kształcie koła, znajdują się obeliski wykonane z marmuru. Główne wejście zdobią dwie armaty, natomiast boczne wejścia cztery czołgi, będące w czasie trwania walk na wyposażeniu 6 armii I Frontu Ukraińskiego. Jeden z czołgów, o numerze 212, przebył szlak bojowy od bitwy pod Kurskiem w roku 1943, a wiosną 1945 roku został zniszczony przez Niemców na rogu ulic Hallera i Gajowickiej.

Budowę cmentarza rozpoczęto w kwietniu 1945 roku, w momencie gdy walki jeszcze trwały. Obecny kształt cmentarz zyskał w roku 1947, autorem projektu był Tadeusz Ptaszycki. W latach późniejszych kilkukrotnie miały miejsce prace konserwatorskie, min. W roku 1962 wymieniono nagrobki z czarnego kamienia na lastrykowe. W roku 1985 odsłonięto tablicę poświęcona pamięci gen. Iwana Połbina, najwyższego rangą oficera który poległ w walkach o Wrocław, a szczątków którego nie udało się odnaleźć.

Pierwsze prace przy budowie cmentarza wykonano w okresie 1 IV - 1 V 1945 roku. Prace wykonał specjalny batalion VI Armii 1 Frontu Ukraińskiego. Przy budowie uczestniczyli też Niemcy w liczbie 800 i 250 specjalistów radzieckich.
bonczek/hydroforgroup/2011