Województwo wileńskie

Historyczna siedziba rodowa Radziwiłłów, potem Balińskich.

W 1824 roku ustępujący ze służby Jan Śniadecki postanowił zamieszkać w Jaszunach, w tym też roku rozpoczęto tu budowę nowego murowanego pałacu według projektu prof. Karola Podczaszyńskiego. Budynek w stylu późnego klasycyzmu ukończono w 1828 roku, prócz pałacu w sąsiedztwie powstały utrzymane w podobnym stylu zabudowania gospodarcze i park krajobrazowy. Trudno jest wymienić wszystkich gości, których niejednokrotnie witały Jaszuny. Bardziej znani to: Tomasz Zan, Juliusz Słowacki, Antoni Edward Odyniec, Józef Mianowski, ks. Jundziłł, biskup B. Kłągiewicz, Wawrzyniec Puttkamer z Bolcienik, ks. Paweł Brzostowski z Turgiel. Dla gości Balińscy organizowali słynne polowania, wieczory poetyckie i inne rozrywki. Balińscy dbali także o rozwój przemysłowy swego majątku, zatem już w I połowie XIX wieku uruchomiono tu przetwórstwo drewna - działały tartaki, fabryka terpentyny i gontów. Z czasem zbudowano też mechaniczną kuźnię - hamernię i odlewnię wyrobów miedzianych. Po śmierci Michała Balińskiego (w 1864 roku) Jaszuny odziedziczył jego syn Konstanty, natomiast ostatnimi właścicielami majątku przed 1939 rokiem byli Aleksander i Anna z Balińskich Pereświet - Sołtanowie.

Pałac otoczony jest 25-hektarowym parkiem (ochronie podlega 22,6 ha). Park założony został w okresie budowy pałacu, pod koniec XIXw. znacznie poszerzony za sprawą Pawłowicza, który był ogrodnikiem. Park przylegał do sadu owocowego. Jedna z polanek w jaszuńskim parku nazywa się „polanką Juliusza Słowackiego”. Młody Juliusz posadził tu brzozę, a akcja I aktu „Kordiana” rozgrywa się w Jaszunach. Słowacki był w Jaszunach co najmniej trzykrotnie: w końcu grudnia 1827 roku, spędzając święta u Balińskich. Następnie 24 czerwca 1828 roku i na początku lipca tegoż roku. Mickiewicz raczej nie bywał we dworze w Jaszunach ze względu na konflikt z prof. Janem Śniadeckim.

Aktualnie po odrestaurowaniu palac pełni on rolę centrum turystycznego z salami wystawienniczymi, salą konferencyjną oraz kawiarnią.

Dodał: Balbina, 2026-03-14 12:44:55

więcej

Pozostałości dawnego dworu w Ruczycy w rejonie wilejskim (obwód miński), zostały umieszczone na liście Państwowego Spisu Historyczno-Kulturowych Zabytków. Wpisanie zabytku na listę odbyło się zgodnie z oficjalnie opublikowaną uchwałą Ministerstwa Kultury Białorusi nr 85 z dnia 2 listopada. Dokument został opublikowany na Krajowym Portalu Prawnym. Zbiornik wodny, pozostałości dwóch kapliczek i cerkiew w Ruczycy (dawny majątek Hanuta) zostały objęte strefą ochrony wartości kulturowych i historycznych. Jedna z najbardziej majestatycznych posiadłości na Wilejszczyźnie w Hanucie (dziś wieś Ruczyca) została zbudowana w 1765 roku przez włoskiego architekta na zaproszenie ówczesnego właściciela Tadeusza Ogińskiego. A majątek Hanuta był powszechnie znany od początku XVI wieku. Majątek składał się z pałacu i budynków gospodarczych. Dziś o dawnej świetności przypominają zrujnowana kaplica oraz pozostałości browaru i młyna szlacheckiego. W miejscu pałacu znajduje się zarośnięte wzgórze. Kompozytor i dyplomata Michał Kleofas Ogiński został właścicielem majątku w 1814 roku, odziedziczywszy Hanutę po swoich krewnych. Ostatnim właścicielem była rodzina Wołowiczów. Majątek znacznie ucierpiał podczas I wojny światowej, ale został odrestaurowany. Hanuta została ostatecznie zniszczona w 1943 roku. Jesienią 2020 roku zawalił się jeden z filarów XVIII-wiecznej kaplicy. W tym samym czasie komitet wykonawczy rejonu wilejskiego poinformował dziennikarza «Regionalnej Gazety», że ​​będą szukać pieniędzy na wzmocnienie dachu, gdyż mogą zawalić się pozostałe filary kaplicy. A także – zabiegać o stworzenie strefy ochronnej, ponieważ bez tego prace projektowe byłyby niemożliwe.

Dodał: Wiesław Smyk, 2026-01-23 11:46:53

więcej

Teren, na którym w okresie do I wojny światowej zlokalizowany był poligon artyleryjski i wojskowe obozy artylerzystów i saperów. Obecnie teren całkowicie zalesiony.

Dodał: blaggio., 2025-09-26 20:39:26

Urna z Sercem Piłsudskiego oraz prochy jego matki przez rok stały zamknięte w niszy w kościele św. Teresy w Wilnie. Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się rano Mszą św. w kościele św. Teresy w Wilnie. Była na niej wdowa Aleksandra Piłsudska z córkami, Jadwigą i Wandą, oraz przedstawicieli władz na czele z prezydentem RP Ignacym Mościckim. Mszę żałobną w kościele św. Teresy celebrował ks. arcybiskup Romuald Jałbrzykowski. Jednocześnie w kaplicy Ostrobramskiej odprawił nabożeństwo żałobne biskup polowy Józef Gawlina. W tym samym czasie odprawione zostały Msze żałobne we wszystkich kościołach wileńskich oraz w świątyniach innych wyznań.

Po zakończeniu modłów wyniesiono z kościoła urny z Sercem Marszałka Piłsudskiego oraz trumny z prochami jego Matki.

Dodał: adi_62, 2025-08-12 22:33:42

więcej

W 1729 wmurowano kamień węgielny pod kościół, jego budowę zakończono w 1756. Siostry wizytki, podobnie jak i w innych miastach Europy, prowadziły przy kościele szkołę dla panien szlachetnie urodzonych. Do zakonu wstępowały przedstawicielki najlepszych domów Litwy i Korony. W 1772 w klasztorze żyło 20 zakonnic. W 1863 w ramach polityki rusyfikacji i niszczenia struktur Kościoła katolickiego po stłumionym powstaniu styczniowym władze rosyjskie skonfiskowały zespół kościelno-klasztorny i w 1864 urządziły w nim prawosławny monaster św. Marii Magdaleny. Wspólnotę monastyczną sformowały zakonnice z monasteru św. Aleksego w Moskwie. Kościół przebudowano na cerkiew św. Marii Magdaleny, zmieniając architekturę na styl rosyjsko-bizantyjski: odmienny kształt uzyskała kopuła kościelna, dobudowano drugą wieżę; pierwsza utraciła hełm z sercem z brązu na szczycie. Zmieniono też wystrój wnętrza świątyni, dostosowując je do wymogów liturgii prawosławnej.

W 1919, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, siostry wizytki powróciły od Wilna i do swego kościoła, który poddany został renowacji. Wznowiły również działalność szkoły dla panien szlachetnie urodzonych.

Po II wojnie światowej władze komunistyczne zamknęły kościół i urządziły w nim więzienie. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości kościół nadal służył jako więzienie (do 2007 roku). W 2018 rząd litewski przekazał Kościołowi wszystkie budynki na terenie zespołu kościelno-klasztornego.

Dodał: TristanT, 2025-08-05 11:48:06

więcej

Skarbiec -  suterena skrzydła północnego, w trzech pomieszczeniach prezentowane sa kosztowności, monety oraz srebrne patery i kielichy.

Dodał: Hauka, 2024-10-27 20:03:54

Budynek składa się z dwóch murowanych domów wybudowanych obok siebie w XVI wieku , które zostały nazwane na cześć mieszkających tam złotników, Wolfganga i Clementa. Od końca XVI wieku oba domy należały do ​​królewskiego aptekarza Stanisława Kędzierskiego, który przekazał je prałatowi Benedyktowi Żuchorskiemu w 1678 roku po tym, jak zostały poważnie uszkodzone podczas wony moskiewskiej w 1655 roku, podczas remontu  zostały przebudowane i otynkowane oraz otrzymały barokowy wygląd. Kapituła Katedralna Wileńska odziedziczyła budynek zgodnie z ostatnią wolą prałata w 1695 roku. Zamieszkiwali w nim kanonicy, a część pomieszczeń wynajmowano mieszczanom różnych zawodów: piekarzowi, karczmarzowi, właścicielowi winnicy i innym. W okresie międzywojennym w budynkach mieściło się studio fotograficzne, a mieszkania wynajmowano studentom Uniwersytetu Wileńskiego. Kaminice zostały uszkodzone podczas pożaru w 1944 roku i pozostały częściowo opuszczone. W latach 1957–1958, gdy podczas prac rekonstrukcyjnych usunięto tynk z fasad, odkryto pozostałości późnogotyckiej architektury. W 1960 r. oba domy połączono pod jednym adresem. Fronton zrekonstruowano w 1986 r.

Dodał: Hauka, 2024-10-24 22:59:53

więcej

W latach 1764–1782 kościół przebudowano na murowany, w stylu późnobarokowym. Budowę rozpoczął ówczesny proboszcz – ks. Antoni Jaszczołt, który zmarł w 1764 r., doprowadziwszy budowę do poziomu okien. W 1768 r. zakończono murowanie świątyni. Przebudowę zakończył w 1782 ks. Michał Fiedorowicz. Nowa świątynia posiadała dwie wieże, ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, murowaną posadzkę oraz piwnice składające się z 12 katakumb, znajdujące się pod całą powierzchnią świątyni. 11 czerwca 1783 r. (wg tablicy znajdującej się w koście 13 lipca 1783 ɾ.) sufragan wileński Piotr Toczyłowski dokonał konsekracji kościoła. W ołtarzu umieszczono relikwie świętych męczenników Klemensa, Fauzaniusza, Eutropiusza i Donata.

W 1812 kościół został zajęty przez wojska napoleońskie i zamieniony na skład żywności. Remont budynku około 1825 roku prowadził proboszcz ks. Mateusz Cieślakiewicz. W 1840 roku pożar zniszczył wieże kościoła.

W 1865 roku karmelici bosi opuścili Głębokie. Wówczas z kościoła poklasztornego do kościoła parafialnego przeniesiono uważany za cudowny obraz Matki Bożej Podchórnej oraz figurę Jezusa Cierpiącego, która 10 sierpnia 1763 roku od godziny 17.00 do 22.00 miała "pocić się w cudowny sposób".

Po powstaniu styczniowym obowiązywał zakaz remontu pomieszczeń religijnych należących do wiernych obrządku rzymskokatolickiego, lecz kościół głębocki miał na tyle spodobać się Carskiej Komisji Architektonicznej, że nie tylko zezwoliła na remont, lecz wyraziła zgodę na jego rozbudowę.

W 1902 roku rozpoczęła się gruntowna rozbudowa kościoła, zakończona w 1908, w wyniku której świątynia powiększyła się poprzez dodanie bocznych naw i transeptu. Podwyższono wieże. Początkowy projekt opracował J. Zaro, lecz w 1908 roku zakończono przebudowę według projektu wileńskiego architekta Adama Dubowika. Wykonawcą prac budowlanych był głęboczanin majster Józef Romanowski. Nowe części kościoła poświęcił w 1908 roku ks. Jan Kurczewski, prałat kapituły wileńskiej i znany historyk.

Świątynia została zniszczona w czasie zdobywania miasta przez Armię Czerwoną w 1944 roku i odbudowana przez ks. A. Zienkiewicza.

Generalny remont kościoła parafialnego rozpoczął ks. Władysław Zawalniuk (1987–1990). Prace te kontynuował ks. Cyryl Klimowicz (1990-1999), a dokończył ks. proboszcz Krzysztof Witwicki (2000-2003). Za kadencji następnego proboszcza, ks. Krzysztofa Mikołajczyka odnowiono świątynię i wyremontowano organy.

W 2012 roku podczas budowy linii elektrycznej kilka metrów od ogrodzenia kościoła, robotnicy znaleźli dzwon odlany w Warszawie w 1882 roku. Prawdopodobnie zakopano go podczas II wojny światowej, by nie został przetopiony przez Niemców

Dodał: TristanT, 2024-03-06 22:25:56

więcej

Po powstaniu listopadowym rozporządzeniem carskim zlikwidowano unię kościelną na ziemiach litewskich i białoruskich; klasztory bazyliańskie zlikwidowano lub przekształcono w monastery prawosławne. Unicki klasztor w Berezweczu został zamieniony na prawosławny monaster, a kościół na cerkiew prawosławną. Monaster męski funkcjonował do 1874 r., a potem nastąpiła przerwa. Natomiast w latach 1901–1919 w dawnym klasztorze bazyliańskim działał żeński klaszto prawosławny.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego ten dawny kościół unicki zamieniono na rzymskokatolicki, a w zabudowaniach klasztornych stacjonował Korpus Ochrony Pogranicza.

W 1939 r. z dzwonnicy klasztoru nacierającą Armię Czerwoną przez jakiś czas powstrzymywał ogień z polskiego karabinu maszynowego. Władze radzieckie zorganizowały w klasztorze więzienie NKWD, jedno z największych na ziemiach zajętych przez ZSRR. Więziono tu Polaków a także obywateli państw nadbałtyckich. W trakcie likwidacji więzienia w czerwcu 1941, zamordowano tu ok. 800 Polaków (zobacz Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo).

W czasie okupacji niemieckiej (1941–1944) w klasztorze dalej mieściło się więzienie i obóz dla jeńców radzieckich. Zginęły tysiące ludzi.

2 kwietnia 1949 Połocki obwodowy komitet wykonawczy podjął decyzję o rozbiórce rzekomo awaryjnego budynku kościoła na cegłę, co wkrótce było dokonane. W istniejącym nadal, dwukondygnacyjnym budynku klasztornym do dziś mieści się więzienie. Cechy stylowe budynku zostały zatarte.

Dodał: TristanT, 2024-03-06 20:50:17

więcej