†

Osiedle patronackie "Domy kolejowe"

Wtedy nie było jeszcze linii tramwajowej. Nieistniejące budynki po obu stronach. Widać dom Potoka, istniejący do dziś.

A jak jest dziś? Przydałoby się zdjęcie ukazujące tę ulicę współcześnie.

Kinoteatr raczej przebijałby się ponad korony drzew. Nie widać jednak wyraźnie 3 Maja 14 jak tu . Być może trwa właśnie budowa 1924-1925

do Tomi_Opole: Zrobię z tego samego miejsca, tzn. z rogu ulic: 3 Maja / Piłsudskiego i na wprost..

W którym to miejscu, bo nie rozpoznaję żadnego budynku.. Te kominy w tle, to chyba huta Buczka..

Wymiana, korekta przypisania i opisu, znaczniki.

Nie bardzo potrafię ten Sielec ususąć ze ścieżki przypisań, pomoc mile widziana.

Poprawiłam datowanie - inna kartka z tym zdjęciem ma stempel z 24.08.1911.

do 4elza: Teraz lepiej? :)

do Arkadiusz K. (Arro): Teraz jest idealnie, wiedziałam, że pomożesz :-)
Pisałeś mi już przy innym zdjęciu, ale mimo to nie daję rady skorygować, może trzeba mieć odpowiednie uprawnienia...

do 4elza: Polecam się, w miarę możliwości :)

do Arkadiusz K. (Arro): Dziękuję :-)

do Dana : Na pewno to samo zdjęcie a stempel z 1911 ?
Może 1917 ?
W jednym źródle podają że hala główna została wybudowana przed wybuchem IWŚ
W innym zaś cytuję: "W 1915 roku wykonano projekt rozbudowy dworca, który zrealizowano po I wojnie światowej dobudowując halę dworcową. W latach siedemdziesiątych wyburzono halę sportową wchodzącą w skład kompleksu. W roku 2000 hala dworcowa została zmodernizowana."
Na tym zdjęciu halę dworcową już widać
I masa zdjęć na FP z halą dworcową jest przypisana do jeszcze wcześniejszych lat z widokiem na dworzec bez hali tworząc efekt - pojawiam się i znikam

do Banita: A jaka była wcześniejsza funkcja hali sportowej? Może ten dworzec miał 2 hale dworcowe jako dworzec graniczny? Lub może rozdzielona była obsługa podróżnych przyjeżdżających i odjeżdżających?

do Banita: Raczej nie sądzę, abym źle odczytała datę na stemplu. Nie potrafię teraz na szybko odnaleźć tej akurat pocztówki, tu jest inna wysłana w 1915, ale z pewnością zdjęcie wykonane wcześniej To zdjęcie występuje cześciej na różnych pocztówkach, więc prawdziwe datowanie zdjęcia da się z pewnością ustalić.

do Dana : Na spokojnie. Może to 11 marca 1924 ?
Trochę daje do myślenia. Nie tylko hala dworcowa.
To wydarzenie dość dobrze udokumentowane i te domy kolejowe po parzystej stronie takie trochę nie podobne. Przede wszystkim zbyt niskie

do Banita: nie. Domy chyba spoko. Na fotce z 1916 ten najdalszy po parzystej to jeden z jednopiętrowych ale reszta w kierunku dworca była niska i raczej nie mieszkalna.

do Banita: stoją sobie już na mapie 1883, 1913, 1918. Kolejowe mieszkalne pojawiają się na mapie 1914-1918.

do Banita: ale z datowaniem faktycznie słabo. Tutaj 1904 w stylu z przed przebudowy a tutaj 1899-1902 w stylu po przebudowie.

do rdx0: A dobra. Porównałem kominy tych najdalej widocznych. Czyli stały.

Widok od strony Piłsudskiego. Lewa strona zrównana z ziemią.. Obecnie jest skwerek..

Na pieczątce 13.12.1928 ?

Od 1928 w górę

Według mnie to najwcześniej późna jesień 1934.

o tam po lewej jak to mówicie wózek dla Tereski. Po przybliżeniu może coś da się przydatować.

Dwa lata czekania a datacja nadal w "w lesie"

do Banita: Proponuję 1932-1934

do mirekjot: W dali, na prawo od komina Huty Emma widoczna bryła wskazująca na IPH oraz prześwit, czyli brak zabudowy 3 Maja 30. Na samym rogu gmachu Izby coś sterczy, być może to jakiś badyl drzewka lub lampa rzuca się na widok. Ale nie wykluczam detalu z cienia widocznego w dole tego ujęcia

do Banita: Ja wskazałem na minimum 1934, ponieważ w dali widać wagon Bremen. Wozy tego typu w tramwajach zagłębiowskich pojawiły się w 1934 właśnie. No chyba, że to jakiś wagon katowicki. Wtedy byłaby możliwa data wcześniejsza. Zmiany krajobrazowe to nie moja specjalność :)

do Banita: Skoro tutaj jest dokładna data to to zdjęcie musi być datowane coś jak proponujesz

do mirekjot: tutaj to samo z inną datą

do rdx0: Pytanie - czy datowanie 1933 jest dobre? Choć być może to wozy Bremen Kolejek Śląskich, które obsługiwały linię z Chorzowa od 1931. Różniły się nieco od zagłębiowskich, ale z tej odległości ich nie jestem w stanie rozpoznać.

do rdx0: Oparłem się na budynku IPH na którym są drzewka w pasie chodnika, czyli już musi być okres letni 1934 a jeszcze przed budową 3 Maja 30 i nic nie sterczy z dachu Izby. Pasowałoby mi bardziej by to był nawet wcześniejszy rok ale drzewek ze zdjęcia nie wytnę. Z drugiej zaś strony budynek ubezpieczalni społecznej także nie był budowany w nieskończoność. Postawili go bardzo szybko. Do końca roku 1931 przypuszczam stała już bryła z oknami a że wykończeniówka wnętrz trwa długo to męczyli się z tym przez większość 1932 by w 1933 ogarnąć do końca okolicę jeszcze przed zasadzeniem drzewek. I jeśli na tym ujęciu ubezpieczalni drzewek wciąż brak to przy IPH również ich nie będzie. Być może w 1933 jeszcze jakieś prace na dachu Izby prowadzili ale nie wykluczam że to może być nawet i 1932. Staram się zawęzić datację i układać widoki na nich chronologicznie i logicznie by później, gdy będą już one posortowane zająć się szlifem. Nie mam 100% pewności czy z dachu Izby sterczy maszt wciągarki ale sortuję jak mogę. Jestem tu zbyt krótko by w kilka dni ogarnąć całe stulecie.

do rdx0: Na tym drugim zalinkowanym z budowy torowiska także coś "sterczy" choć IPH jeszcze nie ma. Będzie to jakiś komin w dali zapewne z okolic Katarzyny. IPH w 1932 na pewno już stał. Czyli 1932-1934 warto pozostawić.

do Banita: A zdjęcie wisi od prawie 6 lat i z datą 1920-1930

do mirekjot: "Obydwie linie, dzięki wybudowaniu wiaduktu pod Warszawsko-Wiedeńską linią kolejową (dzisiejsza ulica Piłsudskiego), uzyskały wzajemne połączenie 2 marca 1931; do tej pory pasażerowie chcący się przesiąść pokonywali około kilometrowy odcinek pieszo" oczywiście15, a nie wygląda to na świeże, to ?

do rdx0: No stoi. Biały. Ale skąd tam tyla luda ?

do Banita: wygląda na to że idą ze Starego Sosnowca na centrum. Ale po co?

do Banita: to zdjęcie było zrobione nie przypadkowo. Po lewej widać jakieś tablice. Coś się działo. Ale co? Jakieś głosowanie?

do rdx0: Może jakaś figura miała się pojawić i szli pod dworzec. Być może to jakieś wydarzenie jest na innych zdjęciach, tylko wystarczy je wyniuchać

do Banita: ten sam czas, to samo zdarzenie

do Banita: 1 marca 1934 roku Wojewoda Kielecki zarządził powstanie Starostwa Grodzkiego w Sosnowcu; miasto dotychczas podlegało Starostwu Powiatowemu w Będzinie. W 1935 roku uchwałą Rady Miejskiej Józef Piłsudski otrzymał Obywatelstwo Honorowe Miasta . Ale czy to szukanie ma sens?

do rdx0: Fakt historyczny oczywiście ma związek z naszym datowaniem zdjęć. Samo zdjęcie to ułamek sekundy a wiele zdjęć tu oznaczone jest widełkami rzędu nawet 10 lat. Pal licho jeśli prawdziwa data jest w tych widełkach trafiona, ale można datację zawęzić do lat dwóch, trzech czy nawet trafić we właściwy rok. Istota to uporządkować te zdjęcia by to co przedstawiają się nie gryzło. Przeglądając zabudowę 3 Maja raz torowisko jest, później go nie ma, roczniki lecą - znowu się pojawia i zaś zdjęcie bez torowiska. Jeszcze kto pomyśli, że zwijali je i rozwijali 😀 (dla tych z paszportem). Myślę że gdy uda się te zdjęcia posortować to można szczegółowo przeanalizować jakieś różnice, bez zgadywanki czy to pięć lat później czy 10 lat wcześniej. Ale gdy są jakieś twarde fakty, jak np budowa torowiska, czy widok okolicy z powitania jakiejś figury na dworcu kolejowym, to można się na czymś oprzeć. I ulokować fotografię w odpowiedniej dacie czy zakresie widełek. Na szlif czasu nie zabraknie. Bywa, że istotne fakty same wpadają w oko podczas szukania zupełnie innych informacji

do Banita: Mogłoby to być jakieś lokalne referendum czy co ? W związku z powstaniem tego starostwa grodzkiego w Sosnowcu.

do Banita: 9 grudnia 1931 roku odbył się spis ludności w całej Polsce.

do Banita: IPH mógł już stać. W stanie surowym, ale w sposób widoczny.

do Banita: Środa to była. Po prawej furmanka z piachem lub śnieg nawoził 😀

do Banita: "Pracownicy zaangażowani w prace spisowe w 1931 r. – podobnie jak my dzisiaj – przywiązywali ogromną wagę do popularyzacji badania. Stąd też w obiegu pojawiła się ulotka „Co nam da drugi Powszechny Spis Ludności?”. Było to umiejętne połączenie informacji o wynikach spisu 1921 r., objaśnień do spisu 1931 r. oraz promocji samej idei spisu powszechnego." Na tym drugim ujęciu centralnie dwóch panów (na lewo od konia z furmanką) skupionych jest nad kartką trzymaną w ręku - być może wspomnianą ulotką. Nie wiem, czy kwestionariusze spisu należało w tamtym czasie pobrać przed dniem spisu i oddać rachmistrzowi czy też może wypełnić na miejscu w wyznaczonym punkcie - dwa ostatnie spisy ludności w PL mnie nie dotyczyły 😜 a tu gdzie przebywam "rachmistrz" kwestionariusze roznosi od domu do domu na miesiąc przed dniem spisu i odbiera wypełnione po dniu spisu. Z kwiatami i innymi wiązankami nikogo nie widzę, także wesele lub pogrzeb wykluczamy. Nie wygląda mi to także na spęd na Święto Niepodległości

do Banita: Użytkownik mir242 nie pojawia się już na fp, a nie sposób przeczytać wszystkie komentarze.

To skład wagonów angielskich z 1928 roku, zamówionych dla komunikacji tramwajowej w Zagłębiu Dąbrowskim. Początkowo były one malowane na kolor kremowo-czerwony (jak widoczna tu doczepa). Tabor zagłębiowski zamawiany od roku 1934 malowany był na kremowo, więc datowanie 1933-39 się nie za bardzo nadaje. Dwubarwne składy jeździły także jeszcze w okresie okupacji.

Wyimek z tego:

Korekta ścieżki + znaczniki.

1925-1926

Zdublowane:

do yani: Ale tu przynajmniej widełki dat trafniejsze

3 Maja 2 widoczny od podwórza. Z prawej poza kadrem Piłsudskiego 11

do Banita: Jeśli zalinkowane jest 3 Maja 2,

to powyższe nie bardzo...

do 4elza: Nie licząc tego na rogu z Piłsudskiego to i tak brakowałoby jednego numeru do Sezam z numerem 14
Chyba że ten cały szereg tzn Savoy, Kinoteatr i Dom kupców to tylko 3 numery 8, 10 i 12
Z podlinkowanego nr 6
Ten omawiany nr 4
A ten na rogu z Piłsudskiego (na prawo poza kadrem) był jednak przypisany do 3 maja i miałby numer 2 ?

do Banita: Kolejowe na 3 Maja wychodzi tylko nr 2, jeżeli Savoy ma nr 4, kino 6, "Dom Czterech Kupców" 8-12, Sezam 14...

do 4elza: 3 numery dla Kupców ? Za dużo 😀
Przyjmując że kolejowe pod jednym numerem 2
Kinoteatr z nr 8 i po dwa numery po bokach: 4 i 6 po stronie Savoy oraz 10 i 12 Kupcy ? Ten szereg to jakby 5 budynków z 5 wejściami

do Banita: Sprawdzę jeszcze w wolnej chwili w jakiejś książce adresowej - może widnieje gdzie numeracja dla któregoś z podmiotów

do Banita: Cytuję: Drugi znajdował się w pobliskim Zagłębiu, gdzie własnym „Savoyem” chlubił się Sosnowiec. Hotel ten, mieszczący się przy ulicy 3 Maja 8, starał się też przyciągnąć śląską śmietankę towarzyską („Na Sylwestra zapraszamy cały Górny Śląsk” - nawoływała jego reklama) i trzeba przyznać, że miał czym. Jego wielką atrakcją była podziemna sala kabaretowo-dancingowa z barem amerykańskim (oprócz restauracyjnej lustrzanej, gdzie również balowano) oraz występy komików i innych artystów.
Źródło:

do Banita: Telegraf Państwowy- 3 Maja 4
Techniczne Biuro Urzędu telefon. i telegr - 3 Maja (dom kolejowy 1) - to pewnie po nieparzystej
Hotel Centralny i Restauracja, właściciel J. Goldfein - 3 Maja 18. To dworzec. Z nr 16 stoi do dziś budynek kolejowy na tyłach Sezamu.
Zatem Sezamowi 14 nie odbierzemy 😀
Czyli jak wnioskować 4elza ?
Savoy numer 8
Kinoteatr numer 10
Kupcy numer 12
Zostają 2, 4 i 6 dla 3 kolejowych, łącznie z tym na rogu z Piłsudskiego

do Banita: Korekta - Dworzec kolejowy z budynkami po długości to numer 16 Z numerem 18 było to po lewej

do Banita: Skorygowałam numerację tej części zabudowy, uzupełniłam opis obiektu "Domy kolejowe", znacznikami i korektą przypisania 3 Maja 2-6, zajmę się wkrótce.
Co do Piłsudskiego również.
Dziękuję.

do Banita: Tu mamy takie zdjęcie:

a na pieczątce adres 3 Maja 10...

do 4elza: Domy kolejowe, 14-stka, Dworzec i 1i8-stka stały wcześniej niż szereg z kinoteatrem. Zagadką pozostaje jak tą numeracją szachowali, czy zabierali numerację, czy też może działki były już wcześniej wyodrębnione tyle że nic na nich nie stało ale miały przypisany numer.

do Banita: Zgadza się, stały wcześniej. Działki nie były niezabudowane, coś tam było, a numeracja imho nie powinna się zmienić, bo nie było takiej potrzeby.

do 4elza: Na podlinkowanej myślę że za dużo tych drutów na słupach na 1911 rok. Przefiluję fotki pod tym kątem

do Banita: Tam jest zaledwie 30 par (telefon/telegraf). W 1911 nie wykluczone.
BTW - Gdzie w Sosnowcu był główny urząd pocztowy zanim powstał obecny na 3 Maja obok Urzędu Skarbowego?

do Jarosław Dubowski: Biuro techniczne telegraf telefon 3 Maja 1 bodajże

do 4elza: To zapewne stronq Kupców, sąsiadujący z Kinoteatrem. Po jego prawej byłby z numerem 12
Na drugim biegunie Savoy z nr 8 i symetrycznie patrząc z nr 6 po lewej od Savoy. To Kinoteatr był bez numeru własnego lub dzielił się z którymś.
Savoy był także Hotelem. Może to pięterko w Kinoteatrze to były pokoje. Taki kompleks ?

14 lipca 1928 otwarty został ruch na odcinku Stary Sosnowiec – Szopienice. A tutaj nawet jeszcze tory nie dochodzą.

Skorygowałam ściężkę przypisań obiektu "Domy kolejowe".

Tu słup telefoniczny z drutami stoi, a tu już go nie ma. Omawiane to 1923 lub 1924 maks a podlinkowane od 1924 do 1927 maks

Błędnie oznaczony Dom Czterech Kupców do 3 Maja 14 (stojącego w miejscu obecnego Sezamu)
Tu nie ma jeszcze Domu Czterech Kupców, Kinoteatru ani Restauracji Savoy które miały bardziej spadzisty dach Stoi słup z grzędami izolatorów a na podlinkowanym nie dostrzegam ani jednego.
Wniosek płynie z tego taki że budynki których się czepiam zostały zbudowane po 1924 r. Co o tym myślicie ?

do rdx0: A nawet gdyby dochodziły to tylko do pasa trawnika. Z drzewkami 😉

do Banita: Najpóźniej to 1926