SIM Fabryczna Widzew

Skrzyżowanie ul. Głównej ( Al.. marszałka Józefa Piłsudskiego ) i Targowej. Dziś już nie ma Głównej ani tych okazałych kamienic które przy niej stały.

a ten budynek przed Palestyną, co to mogło być?

Najstarsza łódzka zajezdnia tramwajowa przy ul. Tramwajowej

Istnieje?

Już wyszukałam,że istnieje.Czy ona na nr 1 ?

Tak, to jest zajezdnia nr 1. Z tym, że od 1986 r już nie pełni swojej roli. Działalność rozpoczęła w 1898 r. Stąd wyjeżdżały pierwsze łódzkie tramwaje. Ulica Tramwajowa nazywała się wtedy Nowo-Wysoka...

do zeto: Dziękuję :)

do zeto: Warto jeszcze dodać, że w Łodzi od razu pojawiły się tramwaje elektryczne - był to dobry pomysł w czasach kiedy w wielu miastach kursowały jeszcze tramwaje konne.

do Neo[EZN]: A obok (bodajże po drugiej stronie torów kolejowych) znajdowały się tramwajowe place węglowe z własną (krótką) bocznicą odchodzącą od kolei fabrycznej... dziś nie ma już po nich śladu.

Trzeba by rozpoznać budynek. Ja nie potrafię.

do WW: Sprawdź budynek na rogu Piotrkowskiej i Andrzeja.

Oni po Piotrkowskiej nie mogli jeździć.Nie mieli wstępu na reprezentacyjne ulice miasta. Podczas deportacji mieli wytyczone ulice którymi mogli się przemieszczać na teren właśnie tworzonego getta..

Budynek jest podobny do tego na Andrzeja.

do bolo1910: Rzeczywiście, ten wystający gzyms... Jednak to okno po prawej mnie zupełnie dezorientuje, choć oczywiście parter mógł ulec później przebudowie.

do WW: Mnie też dezorientuje. Czy pod kołami są tory?

do bolo1910: Chyba są.

do WW: Czy ten budynek wygląda jak parterowy domek z poddaszem? Jeśli tak, to jest to ul. Piotrkowskiej 156 (przy Głównej).

do bolo1910: Masz jakieś zdjęcie?

do WW: Zdjecie jest w \"sentymentalnej Łodzi\" str. 88

do bolo1910: Niestety, nie dysponuję.

do WW: Jestem pewien, że masz to zdjęcie ;-)

do bolo1910: Kapitalne! Nie ma żadnych wątpliwości, wóz jedzie ul. Główną i zbliża się do Piotrkowskiej. Jesteś łódzkim królem listopada.

Założyłem obiekt.

No świetna identyfikacja, rzeczywiście jadą Główną!

Wychodzi na TO ZE CAŁA ŁÓDŹ TO BYŁO getto

do Sarlacc1976: Coś mi w tym zdjęciu się nie podoba ten wóz na gumowych kołach jeżeli to ma być okres II wojny.

do Eugeniusz S.: Szczerze mówiąc też mam mieszane uczucia. Mnie to raczej wygląda na powrót po wojnie w rodzinne strony... ale może się mylę.

do pawulon: No i nie mają Gwiazd Dawida to wtedy wiadomo czym groziło, na pewno to nie są czasy II wojny.

do Eugeniusz S.: Też to zauważyłem :)

do pawulon: Myślę ze to koniec la 50 tych lub początek 60 tych kiedy stały się modne furmanki na gumowych kołach.

Panowie to jest na BANK ŁÓDZKIE GETTO !! Tylko ulica nie ta

do Eugeniusz S.:

do Eugeniusz S.: Kilka osób na wozie ma widoczne naszyte na ubrania gwiazdy Dawida: mężczyzna siedzący z lewej strony (ale nie woźnica), chłopiec (?), mężczyzna będący tyłem do kierunku jazdy. Widać to u osób, które są ustawione prawą częścią ciała do obiektywu - po tej stronie Żydzi mieli obowiązek nosić gwiazdę z przodu i z tyłu, na piersi i na plecach. To są na pewno Żydzi deportowani do getta...

do zeto: Oczywiście. Tak samo argument o gumowych oponach chybiony - w l. 40. nie był to już żaden cud techniki.

To nie jest Piotrkowska 156, tylko 160. Mój błąd :((

Jeżeli jeszcze jakieś zastrzeżenia można mieć, to dotyczą one daty zdjęcia. Zarządzenie o utworzeniu getta ukazało się 8 lutego 1940 roku, a jego zamknięcie nastąpiło 30 kwietnia tego roku i w tym przedziale czasu zdjęcie zrobiono. Zresztą sądząc po ubiorach sfotografowanych ludzi to na pewno nie jest to sierpień...

do zeto: Jeśli się nie mylę, to deportacje Żydów na Bałuty rozpoczęły się już w grudniu 39, jeszcze przed powstaniem getta, a obowiązek noszenia na piersi i plecach żółtej gwiazdy Dawida wprowadzono 11.12.1939 r.
Można jeszcze dodać, że przed wojną w lokalu po lewej, mieściła się filia firmy Juliusza Meinla (w czasie okupacji Julius Meinl) \"Import Kawy i Herbaty\" (sklep, kawiarnia?), a w lokalu po prawej, kwiaciarnia Zygmunta Bensza (w czasie okupacji S. Bensch, Ostlandstr. 88).

Świetny dokument! Ułatwił byś wszystkim znalezienie tego zdjęcia, przypisując je od razu do ulicy .

Może nie było tu nic nadzwyczajnego ale zawsze szkoda starej historycznej zabudowy, widziałem zrewitalizowane budynki, które były w znacznie gorszym stanie... i tylko drzewa zostały, smutne. W Polsce nie ma żadnych świętości i sentymentów, tylko kasa...

do Rado-NDM: To nie kwestia kasy, tylko tępoty.

Zapraszam Koleżeństwo do współpracy przy opisywaniu i przypisywaniu. Niestety na dziś muszę zrobić już fajerant...

Ciekawa fotka. Straszne pustki tu były kiedyś.

Dziękuję wszystkim, którzy uczestniczyli w akcji opisywania albumu :-)

Dwa-trzy lata później z Lasku Widzewskiego widzianego w tle nie pozostał nawet ślad...

do Życie w Łodzi: Witamy Życie w Łodzi i dziękujemy za reklamę na blogu !

do Życie w Łodzi: Taki sam los spotkał również inne lasy. Dostawy węgla do Łodzi zostały wstrzymane - WOJNA - i pod topór poszedł las miejski na zachód od kolei obwodowej czy też Polesie (wtedy jeszcze Lesie) Konstantynowskie...

do zeto: A skoro już o kolei mowa, to za widocznymi na zdjęciu budynkami, na skraju Lasku Widzewskiego, biegła linia kolejowa: słynna "kolej scheiblerowska" z bocznicą odchodzącą w stronę Monopolu. Niestety nie ma już po niej śladu - zlikwidowano ją podczas przebudowy ulicy Głównej (ob. Piłsudskiego), trasą dawnego torowiska przebiega obecnie ulica Wydawnicza. Do dziś zachował się jednak budynek siedziby i mieszkania zawiadowcy kolei - choć po wielu remontach ciężko rozpoznać jego dawną funkcję... jak znajdę to wrzucę zdjęcie.

P.S. Też witam.

do Życie w Łodzi: Witam. Trzy komentarze, a w nich dwie uwagi na temat kolei, chyba lubisz szyny :)
Bocznice kolejowe i tramwajowe, to bardzo ciekawy temat, szkoda tylko, że tak słabo udokumentowany na FP. Mam nadzieję, że wzbogacisz naszą wiedzę na temat kolei.
Wiesz może w którym roku odcięli bocznicę od Fabrycznego i podłączyli do Niciarki? Czy to wtedy zlikwidowano połączenie z Scheiblerem?

do bolo1910: Likwidacja północnej części bocznicy (tej przy Monopolu) nastąpiła w roku 1969 - od tego czasu dojazd do "Królestwa Scheiblera" zapewniała wybudowana pi razy oko w tym samym okresie (chyba-konkretnej daty nie znam) łącznica z koleją obwodową stanowiąca przedłużenie dawnej bocznicy Kunitzera... z tego co pamiętam ostatnie pociągi po "scheiblerce" jeździły jeszcze w 2002 roku, obecnie tory padły niestety ofiarą złomiarzy.

Kolejnictwo w Łodzi to hobby i, przy okazji, temat magisterki więc coś o tym, odpukać, wiem ;)

do Życie w Łodzi: Dzięki. Mam jeszcze jedno pytanie. Napisałeś, że "... trasą dawnego torowiska przebiega obecnie ulica Wydawnicza." Czy miałeś na myśli całą ulicę Wydawniczą, czy tylko jej północny odcinek. Dopytuję, bo wydaje mi się, że południowy odcinek bocznicy przechodził przez teren Monopolu. Czy tak było?

do bolo1910: Nie. Znaleziona w archiwum mapa z połowy lat 20 (sygnatury teraz nie pamiętam, mogę poszukać jak ktoś chce) jednoznacznie wskazuje na fakt, iż cała dzisiejsza Wydawnicza wytyczona została szlakiem dawnej bocznicy. Ma to zresztą sens gdy porówna się jej przebieg z lokalizacją stojącej do dziś siedziby zawiadowcy... sprawdź na googlemaps, to ten budynek w kształcie litery L z czerwonym dachem :) Co się zaś tyczy Monopolu: jego bocznica odchodziła od "scheiblerki" (gdzie nie powiem bo nie wiem) i kończyła swój bieg kawałek przed Główną - pozostałości torów do dziś są widoczne, stąd zapewne Twoje pytanie.

do Życie w Łodzi: Dodam jeszcze (przepraszam za spam-dopiero poznaję tą stronę i nie wiem czy jest tu gdzieś "edytuj"), iż likwidacja "kolei scheiblerowskiej" nie była równoznaczna z likwidacją bocznicy Monopolu. Jej północny odcinek został przebudowany: przeprowadzono ją przez Wydawniczą (przejazd ze szlabanem zachował się do dziś) i doprowadzono do linii fabrycznej - tory zbiegały się w okolicy ogródka jordanowskiego i kładki przy Józefa... teraz z tych torów wiele już nie zostało, pamiętam jednak że gdy byłem mały (w latach 90') jeździły tamtędy jeszcze jakieś pociągi...

do Życie w Łodzi: Powodem mojego pytania była fotografia lotnicza z początku lat 40 (tak myślę), na której widać tylko dwa tory, jeden prowadzi do bramy Monopolu, a drugi do innej bramy, obie są blisko siebie. Niestety fota (skan) jest kiepskiej jakości, a tory przykryte są śniegiem, więc może jest ich więcej. Układ torów jest bardzo podobny do tego w Zumi.
PS. Czy wiesz coś o bocznicy tramwajowej do Monopolu?

do Życie w Łodzi: Pozwolę sobie się nie całkiem zgodzić. Tylko północna część ul. Wydawniczej jest (mniej więcej) zgodna z przebiegiem bocznicy scheiblerowskiej. Później odbijała ona lekkim łukiem na zachód, "wstrzeliwując się" w późniejszą bocznicę polmosowską, a następnie przybierała kierunek równoległy do ul. Kopcińskiego, wypadając z powrotem na Wydawniczą niedaleko przed skrzyżowaniem z Piłsudskiego.

do Życie w Łodzi: Panowie, popatrzcie tutaj: zdjęcie nr 5. Widać, że bocznica początkowo była poprowadzona łukiem, który dziś odzwierciedla ogrodzenie szkoły (od wschodu) i trapezowy układ budynków przy Kopcińskiego 56. Przy krawędzi tego trapezu bocznica prostowała się i szła równolegle do Kopcińskiego, częściowo na terenie monopolu, który również z niej korzystał. Bocznica przecinała Piłsudskiego po wschodniej stronie istniejącego budynku stacyjnego w kształcie L.

do WW: Poszukałem i znalazłem pochodzącą z 1926 roku mapę działek - APŁ, DOKP 819 k. 150. Wniosek? Nikt nie miał w 100% racji. Północny odcinek bocznicy (oznaczonej na mapie jako działka nr 85) biegł razem z dzisiejszą Wydawniczą omijając od wschodu działkę nr 84 (na której były, patrząc od południa, składy wydziału budownictwa, szkoła i pusty plac). Potem odbijał on minimalnie na zachód, biegnąc max jakieś 50 m. od dzisiejszej Wydawniczej (tu mój błąd), absolutnie nie wjeżdżał jednak na tereny Monopolu - były to sąsiadujące ze sobą działki należące do różnych podmiotów. No i na koniec, jakieś 50 metrów przed Rokicińską, tory zjeżdżały się znów z dzisiejszą Wydawniczą, przecinały ulicę i docierały do stacji (czy jak to tam nazwać). Czytelniej tego opisać nie umiem ;) Natomiast jest w archiwum łódzkim pochodząca z lat 30. teczka (do której, przyznaję, nie zajrzałem) zatytułowana "przekazanie terenów PKP monopolowi spirytusowemu" - możliwe, że bocznica Scheiblera, w 1926 roku będąca jeszcze oddzielną działką, w latach 30 została włączona do Monopolu który "obudował" ją na swój sposób i stąd to zamieszanie...
@bolo1910: Podziel się tą fotografią z lat 40 (jeśli możesz)

do zeto: I po co ja się chwilę temu męczyłem opisując przebieg ;) Przy okazji widać wyraźnie bocznicę samego monopolu - odchodzi ona od linii głównej na wysokości Nawrot... puste tereny na wschód od bocznicy (na mojej mapie działka nr 86) przekazane zostały PKP na budowę dworca towarowego - ze 30 lat istniały plany jego powstania, nigdy jednak nie zostały zrealizowane... zgadza się również wydzielony z działki nr 86 pas wzdłuż Rokicińskiej i Konstytucyjnej - miasto go sobie zatrzymało bo chciało wybudować tam osiedle domów mieszkalnych oraz magazyny... P.S. Jesteś bogiem :D

do zeto: Link łyknął przecinek i się wygłupia. Powinno być tak:

do Życie w Łodzi: Ale przecież to co piszesz dokładnie pokrywa się z tym, co wcześniej napisałem ja i Zeto.

do zeto: Oj Zeto, a w ogóle to dlaczego dopiero teraz dałeś takiego fantastycznego linka...

do WW: Ten link już od jakiegoś czasu chodzi po łódzkich stronach. Widziałem go u Stefana Brajtera, u Bolasa (nie mylić - chyba - z Bolem) i jeszcze gdzieś. Byłem pewien, że go też znacie:) Kiedyś na forum technicznym zadałem pytanie o możliwości korzystania z niego. Ojciec Założyciel łaskawie przetłumaczył treść informacji Autora strony o zasadach korzystania (udałem, że wcześniej tego nie rozumiałem) i na tym się skończyło. Liczyłem na autorytatywną odpowiedź - są tu w FP wybitni znawcy prawa autorskiego przecież, a zostałem krótko mówiąc zbyty, więc tylko od czasu do czasu wędrowałem sobie po Łodzi z 1942 r. I to tyle...

do WW: Posta zeto nie było gdy pisałem swój elaborat ;)

do Życie w Łodzi: Mogę się podzielić. Gdzie mam wysłać, na Berdyczów? Poczta na FP nie działa.

\"Domki kunitzerowskie\"?

Tak .To zdjęcie to także skan z książki Ginsberta .

do Sarlacc1976: Ul. Kazimierza między Niciarnianą a Tunelową?

No taki jest dokładny opis w książce do tej fotografii (Domki fabryczne Kunitzera na Widzewie - ul.Kazimierza u zbiegu z ul.Niciarnianą)

Czy ktoś ma plan tego osiedla?

Teraz tam prawie same bloki, po tych chałupach ani śladu.

do pawulon: Drewniaków już nie ma ale zostało jeszcze kilka domów murowanych przy ul. Szpitalnej. Osiedle liczyło 158 domów drewnianych i 8 murowanych.

Ciekawe, w którą stronę widok. Ma ktoś z Was może jakieś mapy albo materiały, dzięki którym można by wyznaczyć zasięg osiedla?

do Bałuciorz: Widok najwyraźniej w stronę stadionu. Map, które pozwalałby bezsprzecznie wyznaczyć zasięg osiedla niestety nie mam - okupacyjna dwudziestka piątka jest trochę za mało dokładna.

do Bałuciorz: Myślę jednak, że możnaby zaryzykować stwierdzenie, że na północ od Rokicińskiej ta ujednolicona zabudowa drewniana obejmowała większość 3 kwartałów zakreślonych ulicami Rokicińską, Teodora, Kazimierza, Niciarnianą, Józefa i Tunelową, zaś na południe od Rokicińskiej ulice Niciarnianą, Teodora i Szpitalną gdzieś do wysokości stawu. Tu nie przetrwała nie tylko zabudowa, ale nawet same ulice, po których zostały jakieś szczątki.

do Bałuciorz: Zastosowałem się do Twojego polecenia i tym razem reaguję wcześniej, byś mnie później nie opitolił, że niepotrzebnie zmieniasz znacznik kilka razy ;)
Południowa część tego osiedla jest na jednym z tych zdjęć (Lodz--12): Co prawda brakuje kilku drewniaków przy Bawełnianej (było 7), ale cztery najbardziej wysunięte na południe są (przy Niciarnianej), między drugim a trzecim drewniakiem biegła kiedyś linia kolejowa. Na zdjęciu lotniczym biegnie już po lub przy Bawełnianej.
PS. Siedem domków przy ul. Bawełnianej i jeden przy Niciarnianej, widok od podwórka:

do bolo1910: zaznaczyłem orientacyjny zasięg osiedla

do Bałuciorz: Wg mnie zachodnia linia zasięgu powinna wyglądać mniej więcej tak: Niciarniana-Kazimierza-Teodora-Piłsudskiego-Szpitalna

do Bałuciorz: Doliczyłem się tylko około 70 domków, więc nie mogę być autorytetem w tej sprawie, ale swoje zdanie na temat granic osiedla mam. Wg mnie, granica powinna przebiegać tak: Józefa(tor kolejowy)-Tunelowa(dawna, przy stadionie)-Piłsudskiego-Niciarniana-dawna Bawełniana(100 m za nią, tak jak na zdjęciu lotniczym)-Szpitalna. Słabo znam kwadrat Józefa-Niciarniana-Kazimierza-Szpitalna, więc nie mam pewności, czy przy Szpitalnej, Józefa i Tunelowej domki stały po obu stronach ulicy. Ciekaw jestem jak wyglądał ten kwadrat, zanim powstały dwa kościoły i plebania(kino)?

do WW: A co z tymi murowanymi przy zbiegu Piłsudskiego i Szpitalnej, należały do osiedla "Domków Kunitzerowskich", czy nie?

do bolo1910: Dodałem mapę, nie wiem czy Wam znaną:

do WW: Dzięki. Ciekawa, ale kilku domków już nie ma, więc... Przydałaby się mapa z lat 20., lub zdjęcia. W dalszym ciągu nie wiem jak wcześniej wyglądał teren kościelny. A co z kwartałem Józefa-Szpitalna-Rokicińska-Konstytucyjna?
Będzie chyba problem z wytyczeniem granicy tego osiedla.

do bolo1910: Czy to oznacza, że przed 1940 r. część domów już rozebrano? Kwartał o którym mówisz był chyba zabudowany indywidualnie, przynajmniej tak wynika z mapy, która wyraźnie dyferencjuje zabudowę seryjną.

do WW: Sorki, obowiązki (sunia) :) W "Sentymentalnej", na stronie 71 jest zdjęcie tego kwartału, kolejne jest tu: Sam oceń, czy to indywidualna zabudowa, czy część osiedla. Moim zdaniem to jest część osiedla.

do bolo1910: Nie mam "Sentymentalnej", natomiast kluczowa dla dowodności zdjęcia z linku jest wiedza, gdzie zostało zrobione.

do WW: Napisałem w wcześniejszym komentarzu gdzie zrobione, a "Sentymentalną" masz, tylko o tym nie wiesz ;) W granicach, które zaznaczyliśmy, doliczyłem się tylko około 125 obiektów. Gdzie jest reszta (40)? Czyżby osiedle było dużo większe?

do bolo1910: Ok - nie przeczytałem dość skrupulatnie poprzednich postów. Jeżeli chodzi o zabudowę Bawełnianej, to tu chyba wszyscy się zgadzamy, że była - tak też pokazuje mapa (choć faktycznie nie zgadza się ilość domków - być może jednak mapa dopuszcza się uproszczeń). Myślałem, że pytasz o kwadrat Józefa-Szpitalna-Rokicińska-Konstytucyjna.

do WW: Moim zdaniem mapa jest bardzo dokładna, być może powstawała w trakcie wyburzeń i stąd ten drobny błąd. Może reszta domków jest w kwartale przy Konstytucyjnej, jako indywidualna zabudowa?

do bolo1910: To zmień zasięg bo widzę, że już przeanalizowałeś dostępne materiały. Bez sensu, żebym ja tracił na to czas skoro już to rozkumałeś

do Bałuciorz: To nie jest takie proste, nie znam lokalizacji ok 40 domków. Domysły to zbyt mało, nie chcę tworzyć fikcji.

do bolo1910: zawsze potem można poprawić; wg mnie lepiej dodać zasięg przybliżony niż żaden

do Bałuciorz: Nie lubię prowizorek, a poza tym nie jestem zwolennikiem zaznaczania obszarów. Robi się ciasno, ciężko przesunąć mapę. Znaczniki tak, obszary nie, więc z obszarami męcz się sam ;)

ok, to usunąłem znacznik obszarowy do czasu aż rozkminimy zasięg osiedla

Centrala telefoniczna w nowowybudowanym (1927 - 1928) budynku PAST - Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej, przy al. Kościuszki 12; vide :

To chyba nie ten adres. PAST-a od początku była centralą automatyczną, a ta na zdjęciu, to chyba centrala ręczna i Poczta Główna przy Tuwima?

do bolo1910: Połączenia międzymiastowe jeszcze długo były łączone ręcznie.

do zeto: Połączenia międzymiastowe były realizowane przez telefonistów (operatorów) do połowy lat 90

do Pako45: A dokładniej mówiąc - przez telefonistki:)

Nadal mam wątpliwości :(

do bolo1910: Ja też mam wątpliwości, a to ze względu na okna - to raczej nie są te charakterystyczne, wąskie z PASTY - chyba że od podwórka, bo tych nigdy nie widziałem. Natomiast na Pocztę Główną by pasowały...

do WW: Skrzydło okienne widoczne na zdjęciu jest chyba dzielone.

Panowie, mieliście całkowitą rację. Znalazłem to zdjęcie w dodatku do Kuriera Łódzkiego "Łódź w ilustracji" z 1925 r. kiedy budynek PAST-y był dopiero projektowany. Chapeau bas!!!

To nie jest ul. Piotrkowska, tylko dawna ul. Główna (Piłsudskiego),

Na tej focie nie ma obiektu "Piotrkowska168", odpisuję.

Te dwa domki, to chyba dawna Główna 13 i 15.

- `70 - 80 ?