Ulica Konstantynowska

Ulica Konstantynowska jest drogą wylotową z Łodzi w kierunku Konstantynowa Łódzkiego i stanowi fragment drogi wojewódzkiej nr 710. Ulica zaczyna się przy al. Włókniarzy, a kończy się na granicy miasta, i ma długość ok. 4,3 km.

Około 1830 r. wybudowana została nowa szosa łącząca Nowe Miasto w Łodzi z Konstantynowem. Szosa była zachodnim przedłużeniem centralnej ulicy Nowego Miasta nazwanej Średnią. Droga poprowadzona została poprzez pola miejskie, a następnie przez las miejski rozciagający się na zachód od dzisiejszej al. Włókniarzy, a przed obecnym skrzyżowaniem z ulicami Krakowską i Krzemieniecką przecięła granicę pomiędzy Łodzią i majątkiem Brus. Obecna ulica Konstantynowska obejmuje zachodni odcinek tej drogi w obrębie miasta. Nowa szosa zastąpiła starą drogę, która brała początek przy wspomnianej ulicy Średniej i biegła w odległości do 300 m na południe od szosy by w okolicy ul. Krzemienieckiej połączyć się z Drogą Srebrzyńską prowadzącą ze Starej Łodzi. Następnie droga ta po ominięciu od południa rzeki Łódki dochodziła do folwarku Brus, a stąd dalej szła w kierunku Srebnej i wsi Żabice Wielkie, na gruntach której powstało w 1821 r. miasto Konstantynów. Relikt tej drogi istniał jeszcze na przełomie XIX i XX w. na terenie lasu miejskiego.

W 1863 r. nadano nazwę Konstantynowska fragmentowi ulicy Średniej po zachodniej stronie Nowego Rynku (obecnie pl. Wolności) i początkowemu odcinkowi Szosy Konstantynowskiej do skrzyżowania z ulicą Leszno (dziś ul. Żeligowskiego) będącą zachodnią granicą nowo założonej dzielnicy Zielona. W 1902 r. Szosa Konstantynowska przecięta została linią Kolei Warszawsko-Kaliskiej, która zajęła wschodni skraj lasu miejskiego. W związku z rozwijającą się dzięki pobliskiej bocznicy kolejowej zabudową na odcinek szosy od strony miasta do wiaduktu kolejowego rozciągnięto nazwę ulicy Konstantynowskiej. W latach 1905-1907 teren lasu po północnej stronie Szosy Konstantynowskiej stał się miejscem straceń wielu rewolucjonistów. Na miejscu tym w 1923 r. wzniesiono pomnik zniszczony potem przez hitlerowców. Z kolei na gruntach majątku Brus, tam gdzie teraz rozciągają się Łódzkie Błonia, w końcu XIX w. uruchomiona została duża cegielnia czynna do I wojny światowej.

W 1906 r. przyłączono do miasta fragment majątku Brus lit. B. obejmujący m.in. teren wzdłuż szosy sięgający obecnej ul. Krańcowej. Od początku XX w. postępowała zabudowa tego odcinka - najpierw były to niskie budynki mieszkalne, później także fabryki i kamienice. W 1910 r. uruchomiona została jednotorowa linia tramwajowa Łódzkich Wąskotorowych Kolei Dojazdowych do Konstantynowa, dla której zajezdnię zbudowano w Brusie. Linia miała krańcówkę na ówczesnej ul. Konstantynowskiej przy Cmentarnej. W 1920 r. ul. Konstantynowską i Szosę Konstantynowską przemianowano na ulicę 11 Listopada. Od połowy lat 20. na terenie przetrzebionego znacznie podczas I wojny światowej lasu miejskiego trwało urządzanie Parku im. Piłsudskiego, w ramach którego w 1938 r. otwarty został Miejski Ogród Zoologiczny. W 1929 r. krańcówka tramwajów linii podmiejskiej do Konstantynowa i oddanej do użytku w tym samym roku linii do Lutomierska przeniesiona została na zlokalizowaną w pobliżu ul. Zdrowie mijankę, do której teraz docierały od strony miasta tramwaje miejskie. W 1946 r. Brus przyłączono do Łodzi i w związku z tym część ul. 11 Listopada na zachód od wiaduktu kolejowego wraz odcinkiem szosy do nowej granicy miasta otrzymał nazwę Konstantynowska. Niedługo potem pozostały fragment ul. 11 Listopada przemianowano na ul. Obrońców Stalingradu (obecnie ul. Legionów).

W okresie powojennym niewiele zmieniło się w otoczeniu ulicy Konstantynowskiej. W 1950 r. dodano drugi tor tramwajowy na odcinku do ul. Zdrowie, na której wybudowano pętlę. W planie zagospodarowania miasta z początku lat 70. przewidziane było urządzenie na gruntach PGR Brus i pobliskiego poligonu wojskowego rozległego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku. W ramach tego planu na osi ulicy Konstantynowskiej w miejscu zabudowań dawnego folwarku, wtedy PGR Brus, miał powstać duży stadion sportowy. Ostatecznie park nie powstał, chociaż jeszcze na początku XXI w. pojawiały się pomysły stworzenia zalewu wodnego na rzece Łódce będące pokłosiem dawniejszych planów. W 2006 r. na popegeerowskich polach położonych po południowej stronie ulicy wykupionych i uporządkowanych przez miasto, gdzie przed stu laty istniała cegielnia, urządzono tzw. Łódzkie Błonia - rozległy teren wykorzystywany od czasu do czasu do organizowania różnych imprez plenerowych. Poza tym na razie jedynie na miejscu dawnej fabryki braci Kartowskich pod nr 30 wzniesiono w ostatnich latach dwa wielorodzinne budynki mieszkalne Osiedla Botanicum. Jeszcze na początku lat 90. przebudowano wiadukt kolejowy i dodano drugą jezdnię pomiędzy al. Unii Lubelskiej i al. Włókniarzy, a w 2014 r. fragment ul. Legionów od al. Włókniarzy do wiaduktu włączony został do ul. Konstantynowskiej.