†

Hotel "Deutsches Haus"

Nazwa obiektu Kolejowy Zakład Kasowy brzmi idiotycznie po polsku. Chodzi o kasę zakładową czyli kasę chorych, w której ubezpieczeni byli pracownicy zakładu (w tym przypadku stacji czy węzła kolejowego).

Budynek nie posiadał dotąd numeru posesji, przypisałem mu numer 42, pod takim widnieje na planach z 1927 i 1934 roku.

Ciekawi mnie kiedy wybudowano to skrzydło dyrekcji kolei. Na zdjęciu z 1938-42 nie ma na mapie z 1941 też nie . Istnieje na niezrealizowanej makiecie . Natomiast w styczniu 1945 jest na zdjęciu . Czy są jakieś inne zdjęcia czy informacje, np. po co w czasie wojny powiększono i tak jeden z największych budynków w Opolu?

do Gandalf: Dzięki. To rozwiewa część moich wątpliwości. Bo kto brałby się za taką budowę pod koniec przegrywanej wojny. Pracowałem w tym budynku ponad 25 lat ale praktycznie niewiele mogłem się dowiedzieć od starszych kolegów na temat jego historii. Wiem tyle ile sam zobaczyłem i przeczytałem.
Jest jeszcze jedna sprawa. Wydaje mi się, że wejście do budynku , na którym widać rzeźby było od obecnej ul. Powolnego. Jak sądzę, wejście to zniknęło kiedy dobudowano przedmiotowe skrzydło budynku. Dziś te rzeźby (uszkodzone) stoją przy bramie wjazdowej na teren komendy na przedłużeniu Żwirki i Wigury. Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że wyszły one spod dłuta T. Myrtka. Nie mylę się?

do ritterswalder: Więc jaką nazwę proponujesz? Kolejowa Kasa Chorych?

do komarek: Budynek jest już na zdjęciu z 1942 roku: .

ulica Powolnego

Na fotografii jest pierwsza flaga Trzeciej Rzeszy, używana w latach 1933-1935, więc możemy zawęzić datowanie.

Jestem podobnego zdania co kolega krzysztal. W początkowym okresie hitleryzmu posługiwano się flagą z okresu Cesarstwa Niemieckiego (zwanego także II Rzeszą - okres 1871-1918). W 1935 roku flagą III Rzeszy stała się flaga NSDAP.

1939 na

do krzysztal: Zdjęcie wygląda na wcześniejsze.

Hotel stracił wieżyczkę, więc od 1933.

To chyba jest prawa strona :)

W celu spacyfikowania rozruchów w mieście wywołanych zastrzeleniem dwóch żołnierzy niemieckich przez wojska francuskie wprowadzono wówczas tzw "stan oblężenia", znany nam później jako "stan wyjątkowy" lub "wojenny".

Wozy pancerne zobaczymy na

Myślałem że plebiscyt na Śląsku był w 1921 r. W 1922 Francuzi stacjonowali jeszcze w Opolu?

Datowanie jest błędne, to jest 1920 rok i zamieszki po śmierci Platzka, który został postrzelony przez Francuza, całość wydarzeń, na pdst dokumentów Rok 1920, od lutego w mieście (dawny budynek Rejencji- przy dzisiejszym pl.Wolnosci) miała swoją siedzibę Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa powołana na mocy 88 art. traktatu wersalskiego i umowy francusko-niemieckiej z dnia 9 stycznia 1920 w celu przeprowadzenia plebiscytu na Górnym Śląsku. Był to burzliwy okres na Górnym Śląsku, między innymi w Opolu, gdzie na początku kwietnia doszło do masowych strajków w opolskich cementowniach .Nic jeszcze nie zapowiadało tragicznych wydarzeń jakie miały miejsce w poniedziałek 14 kwietnia 1920 roku w jednym z opolskich lokali. Przy ulicy Hospitalst. 4 (Szpitalnej 4) restauracji Pana Quosego doszło do krwawego zajścia w którym zginął urzędnik kolejowy Robert Platzek, a ranni zostali pomocnik destylacyjny Spyra i pewien urzędnik bankowy. Do lokalu weszło dwóch Włochów i jeden Francuz- Jules Pesenti (strzelec alpejski), po wypiciu butelki wina, francuski żołnierz zażądał wydania kul bilardowych, jednak córka właściciela odmówiła, za co została uderzona w twarz. W jej obronie stanęli wyżej wymienieni mieszkańcy miasta, wywiązała się kłótnia, o godzinie 22:15 Francuz wyciągnął broń, wystrzelił raniąc dwie osoby i zabijając na miejscu Roberta Platzka. To wydarzenie zaostrzyło tylko i tak napiętą sytuację w mieście. Ogłoszono w mieście stan oblężenia, tj. wprowadzono godzinę policyjną, lokale i komunikacja mogły działać tylko do godziny 21, wzmocniono patrole i zakazano zgromadzeń. Lecz to nie pomogło, zebrany 15 maja 1920 na opolskich błoniach tłum strajkujących robotników oraz urzędników po wystąpieniach mówców ruszył w kierunku Rynku i siedziby Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej (pl.Wolności). By opanować sytuację sprowadzono dodatkowe posiłki wojsk alianckich i pełniącej służbę porządkową niemieckiej policji bezpieczeństwa. Wprowadzone wysiłki spełzły na niczym, rozjuszony kilkutysięczny tłum napierał na żołnierzy obrzucając ich kamieniami, niektórych żołnierzy ciężko pobito. Wtedy francuski sierżant zaczął strzelać do tłumu, widząc co się dzieje leutnant Froemmert z policji bezpieczeństwa wezwał Francuza by ten zaprzestał, jednak nie odniosło to skutku i wydał rozkaz aby do niego strzelić, w wyniku czego Francuz został ciężko ranny. W końcu udało się opanować na jakiś czas sytuację, jednak nie na długo, do ponownych wystąpień ludności miasta doszło już 16 kwietnia, przypadkowo jednym z celów stał się wyjeżdżający samochodem spod gmachu Rejencji komendant miasta generał Jules Gratier. Tłum zaatakował udający się w stronę ulicy Malapanestr (Ozimskiej) pojazd generała, dopiero ostrzegawcze strzały i francuska piechota wraz kawalerią opanowała sytuację. Niektórych uczestników tych zajść aresztowano i osadzono w koszarach przy Königsstr.(Plebiscytowa), gdzie zostali przesłuchani i wypuszczeni na wolność. Francuzi aby załagodzić sytuację aresztowali Julesa Pesenti, który w areszcie miał oczekiwać na proces. Rodzinie wypłacono odszkodowanie w wysokości 100.000 franków w złocie, te poczynania pozwoliły załagodzić napiętą sytuację w mieście. 17 kwietnia 1920 podczas pogrzebu zastrzelonego Platzka odbyła się kilkunastotysięczna manifestacja mieszkańców, na której nie doszło do większych incydentów. 6 maja 1920 roku w Gliwicach został osądzony przez sąd wojenny Jules Pesenti, za zajście w Opolu skazano go na 10 lat zesłania ciężkich robót w kolonii karnej w Gujanie Francuskiej, do której trafił jeszcze w roku 1920. W sumie równało się to z wyrokiem śmierci ze wzglądu na panujące tam straszliwe warunki,. Jules zmarł w wieku 25 lat, 31 stycznia 1923 roku po trzech latach pobytu w kolonii karnej.
Podobne wydarzenia, lecz nie mające już tak dramatycznego przebiegu, odbyły się w Opolu na początku maja, wtedy na ulicę wystąpili polscy mieszkańcy miasta i okolic. O tych wydarzeniach niebawem po zebraniu i opracowaniu stosownej dokumentacji.
Tekst oparłem na materiałach źródłowych; Akt zgonu Roberta Platzka- Archiwum Państwowe w Opolu Rejestr Zgonów 1920 Tom I nr 1-483 sygn. 45/1016/0/2.5/ 2729, archiwum francuskie archivesnationales.culture.gouv.fr (dokument transportu więźnia Pesenti do Gujany Francuskiej), artykuły z gazet dostępne w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej- Gazeta Opolska 15/16 kwietnia 1920, Nowiny Codzienne od 14-17 kwietnia 1920, Górnoślązak 7 maja 1920, francuski Bulletin de Presse 1920 nr 59/60 (tam znajdują się przedruki gazet niemiecko i polskojęzycznych), foto wnętrza restauracji (1941 rok – zmienił się właściciel)- fotopolska, foto z pogrzebu Patzka - NAC

W koszarach na -

do To ja: Prawa :)

do Pomuchelskopp: Komisja Międzysojusznicza oficjalnie przekazała władzę zarządzającą Górnym Śląskiem w dniu 14 lipca 1922 roku.

Hmmm... Pasuje, ale nie pasuje...

Wszystko pasuje, w AB 1926 jest zarówno stolarz August Mrodzinski jak i sklep papierniczy pod adresem Krakowska 40.

do Oderstr.: A gdzież to był balkon w hotelu ?

do Oderstr.: Ok. Znalazłem i wszystko się zgadza. Przepraszam za zamieszanie. Tu się przekonałem:

do Gandalf: A balkon na I piętrze ? :) Balkony były ale zostały wyburzone. Czyli pasuje :)

do Desperado: Balkon też jest, tutaj po prawej stronie:

Przy lewej krawędzi zdjęcia widoczne rusztowania rozbudowywanego gmachu dyrekcji kolei.

Kompilację dwóch zdjęć wykonał i udostępnił via FB - ''krzysztal" - Dziękujemy ;-)

Cudowne zdjęcie zapewne z dnia wkroczenia Rosjan do Oppeln,widać jeszcze śnieg na chodnikach,hotel zapewne został spalony przez oddziały rabunkowe w czasie przekazywania miasta władzom Polskim,ale też istnieją dwie możliwości, pierwsza to uszkodzenia za sprawą ostrzeliwania miasta z lewego brzegu Odry o czym wiadomo ale nie wiadomo na jaką skalę miało to miejsce,druga możliwość to dywersja która też tu działała,aczkolwiek są to o wiele mniej prawdopodobne scenariusze od działania ''wyzwolicieli''.

Jestem pewien że istnieje większy zbiór zdjęć Opola ze stycznia 1945 tylko pytanie gdzie go szukać?

Pan A.H. pisze tak: >Hotel "Dom Niemiecki" nie był zniszczony, ale zdewastowany przez szabrowników. Odbudowując ulicę Krakowską poszerzono ją przesuwając północną linię zabudowy o kilka metrów, postanowiono go rozebrać, bo był już wyeksploatowany (jak hotel Bristol). Nowa architektura to nie żadne badziewie, projektował dobry architekt Jakub Schroeter, dzieło nowoczesne, współczesne; w Trybunie pisano, że powstał "nowy, znakomity budynek mieszkalny, jak w Caracas". Autorowi "badziewia" proponuję małe doszkolenie w sprawach architektury i urbanistyki. Andrzej Hamada

Wypalony i wytrzebiony budynek a w zasadzie jego południową elewację od ul. Powolnego zobaczymy jeszcze tylko na zdjęciu z 1948 roku -

Zdjęcie wykonał Georgij Homzor ok. 5-7 lutego. Hotel został spalony przed 19. lutym - dotyczy to całego widocznego fragmentu zabudowy Krakowskiej.

Pan A.H pisze tak: "Bo hotele zbudowane w XIX wieku, a było ich w Opolu kilka: Central, Krug, Dom Niemiecki, Form i Monopol, po upływie lat, w XX wieku były już przestarzałe, staroświeckie i nie nadawały się do użytku (wysokie kondygnacje, duże komnaty, brak instalacji, ogrzewanie piecowe i.t.d.).
Wszystkie stare hotele po wojnie rozebrano, pobudowano nowe (niskie kondygnacje 2.50m wys., małe pokoje noclegowe z umywalkami i ew. natryskiem, + apartamenty). I nie przy stacji kolejowej, bo w XX wieku rozwinęło się w Europie podróżowanie samochodowe.
Tak to życie dyktuje architekturę i urbanistykę miasta"

Trochę lepsza jakość:

do foxi: Nie ma za co. Szkoda tylko, ze nikt nie zapytał mnie o zdanie... Warunkiem udostępnienia zdjęcia na FB było podanie copyrightu właściciela fotografii, więc dopisuję go pod zdjęciem...

do krzysztal: Dziękuję za udostępnienie autora, nie umiałem odnaleźć tego postu na FB a było to trochę czasu temu, i stąd to moje gapiostwo co do warunków dalszego udostępniania za co przepraszam w tym miejscu. Dla odświeżenia zdjęcia należy wbić F5 i wtedy na dole pojawi się stosowny napis.

do OPPELN1945: Znajdziemy je na - - jak m.in.to

do foxi: I to jest jedna szkoła. Wyburzyć stare i postawić nowe badziewie ale za to socjalistyczne :) Inna szkoła mówi aby ratować to co stare i ekskluzywne. Najdroższe hotele na świecie są właśnie stare. Bardzo stare. Władowano w nie majątek ale skoro to zrobiono, to znaczy, że rynek ich potrzebował.

do Desperado: Pan Hamada myśli to co myśli bo w PRL był współtwórcą ówczesnych "arcydzieł" architektury.

Rozlewano tu piwo Löwenbräu München i Pilsner Urquell. Smaczna kuchnia. Wszystko w "ludzkich" cenach.

Z cyklu: znajdź różnice

do Desperado: To trzeba się tam wybrać :)

do Oderstr.: To musisz się pospieszyć bo Gesllerowa ma tam robić kuchenną rewolucję i dobre żarcie diabli wezmą :))

do Oderstr.: Zasłonki są inne :)

Jeżeli wygram aukcję, natychmiast podmienię na lepsze :)

Czy biurowiec po prawej nr 38 (w formie jak na zdjęciu) powstał przed czy po 1945 roku? Jeśli po 1945 roku to w mojej opinii datowanie powinno być młodsze...

Autor zdjęcia, Hans Cyranek, działał na zamówienie Ministerstwa Wypędzonych, Uchodźców i Poszkodowanych, w latach 1954-69. Czyli dolna granica 1954.

do Oderstr.: To może być nawet 1955 rok.

do Oderstr.: Też się nad tym zastanawiałem i po cichu liczyłem na dyskusję. Długo patrzyłem na to zdjęcie : A potem na to : I sobie myślę, musiano przebudować w latach 40. Po czym patrzę na zdjęcie powojenne i widzę (chyba), starą wersję budynku : I nie wiem :) Gandalf nam to pewnie wyjaśni :)

do Oderstr.: Ale ponieważ optyk mógł być jeszcze w starej kamienicy, to wszystko wskazuje na powojenną przebudowę.

do foxi: Może być. Ale powiedz, czy między numerem 38 a hotelem stała jeszcze jedna kamienica ? Czy była to część hotelu ?

do Desperado: 1 - to część hotelu, nr 2, 3, 4 - to już kamienica -

do foxi: I wyjąśnione :) Dzięki.

do Desperado: W 1947 nie wygląda na wyremontowany

do Niko: Zmieniłem datowanie, przede wszystkim, ze względu na okres pracy dziennikarza na byłych niemieckich ziemiach wschodnich. Zwróciłem się do Bundesarchiv o dostęp do jego materiałów ale z nimi ciężko się rozmawia. Mnie ta kamienica wygląda na odbudowaną od podstaw w innej formie a nie na odrestaurowaną.

do Desperado: Z BA nie tylko się ciężko rozmawia, ale i długo czeka na materiały. Nie wiem, czy tylko ja mam takiego pecha, czy akurat proszę o teczki z takiego archiwum, że po kilku miesiącach przychodzi mail, że sprawa jest w toku. Następnie mijają kolejne miesiące i mimo delikatnych ponagleń, nic się nie dzieje.