Kanał Raduni

Kanał Raduni jest wybitnym średniowiecznym dziełem inżynierskim, zbudowanym przez Zakon Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, potocznie zwany Krzyżakami, w latach 1338–1356.
Pierwszym etapem powstania Kanału było przeprowadzenie w 1338 r. nowego koryta Raduni na odcinku od Pruszcza Gdańskiego aż do Motławy w centrum Gdańska. Przez teren Starego Miasta przeprowadzono je tzw. Kanałem Młyńskim. Funkcja tej budowli hydrotechnicznej była różnoraka. Po pierwsze zapewniono w ten sposób zaopatrzenie miasta w wodę pitną, po drugie nad kanałem ulokowano młyny zakonne, po trzecie zaś jedna z odnóg kanału zasilała w wodę fosę zamkową. Spadek tego kanału, a co za tym idzie siła jego wód, okazały się zbyt małe. W 1356 r. ­władze krzyżackie zbudowały na odcinku od Oruni, do ujścia nowy, większy kanał.
Prawie natychmiast rozpoczęto wykorzystywanie wód nowego kanału do napędu urządzeń zakładów przemysłowych. Szczególnie licznie powstawały one w rejonie kościoła św. Katarzyny na Starym Mieście. Większość z nich należała do Zakonu. Jeszcze przed 1364 r. zbudowany został Wieki Młyn (największy zakład ówczesnej Europy, posiadający 18 kół młyńskich). W 1355 r. wzniesiono kuźnicę miedzi, brązu i mosiądzu (miedziennicę), w 1363 r. dwie szlifiernie, a w 1367 r. młyn olejarski. (...)

http://www.wrotapomorza.pl/pl/kultura/zabytki/wybrane_zabytki/budownictwo_przemyslowe/kanal_raduni