Dąb Sobieskiego

„Dąb Sobieskiego” – pomnik przyrody – rośnie w dolnym Ustroniu przy ul. Ignacego Daszyńskiego obok starej kamienicy zwanej „Donatówką” (ul. Ignacego Daszyńskiego 54). Jest to dąb z gatunku szypułkowych, jego obwód liczy 490 cm, a wysokość 20 m. Pień ma obrośnięty bluszczem, a koronę szeroką.
W 1954 r. drzewo zostało ustanowione zabytkiem przyrody przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody (orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 30 czerwca 1954 r., nr w rejestrze zabytkowych drzew: RL,13b/17/54). Obok dębu znajduje się głaz z napisem zaprojektowanym przez artystę Karola Kubalę: „Pomnik przyrody. Dąb Sobieskiego. 1683”.
Jaka jest historia tego drzewa? Na ten temat krążą różne legendy. Najbardziej prawdopodobna jest ta, że dąb został zasadzony przez mieszkańców dawnego Ustronia na pamiątkę przejścia w maju 1683 r. lewego skrzydła oddziałów króla Jana III Sobieskiego, zmierzających na bitwę pod Wiedeń. Stąd zapewne wzięła się nazwa tego drzewa. Jednak są też inne legendy i podania na temat pochodzenia dębu. Jedna z nich głosi, że został zasadzony na pamiątkę szczęśliwego ocalenia tej ziemi przez wojsko polskie, kiedy to chciały napaść na nią pogańskie wojska węgiersko-siedmiogrodzkie sprzymierzone z Turkami. Podobno na drzewie tym wisiała kiedyś przez długie lata kapliczka z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej, ale dzisiaj już nie ma nikogo, kto mógłby to potwierdzić. [vstrone]