starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 14 głosy | średnia głosów: 5.89
Skomentuj zdjęcie
Dwa światy na jednej ulicy. Po lewej siedlacza chałupa, po prawej nowoczesne kamienice.
2010-06-03 21:57:55 (15 lat temu)
Podmiana na większy skan.
2020-07-31 15:24:19 (5 lat temu)
stoik
Na stronie od 2009 sierpień
16 lat 8 miesięcy 12 dni
Dodane: 3 czerwca 2010, godz. 11:54:53
Rozmiar: 1102px x 702px
17 pobrań
4261 odsłon
5.89 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia stoik
Obiekty widoczne na zdjęciu
dworki
Główna 23
więcej zdjęć (7)
Zbudowano: 1873
Dawniej: Kamienica Anselmy Schneider
Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 13 (w okresie międzywojnia zmieniony na 299). Numer posesji był 21 (od 1892 r., który w okresie międzywojnia został zmieniony na 23). Budynek wzniesiono na miejscu wyburzonego domu Henstera w 1873 r. podług projektu Fritza Fuldy. W najstarszej Książce Adresowej Cieszyna z 1874 r. jako właściciel została odnotowana Anselma Schneider wraz z Filippem Grünfeldem - kupcem. W 1877 r. dom był własnością wyłącznie Anselmy Schneider, natomiast od 1886 r. do 1897 r. Anselmy i Theresy Schneider. W obiekcie znajdowała się gospoda prowadzona przez Johanna Pukalskiego w 1877 r., a od 1886 r. przez Stefana Kowalika alias Kowalski. Oprócz kamienicy odnotowano również oficynę z nr konskrypcyjnym 13A. W 1894 r. Albert Dostal wybudował następną oficynę z magazynem na drewno. Kolejnym właścicielem od 1897 r. został Franz Reinelt (koszt kupna wyniósł 24 tys. florenów), który zarazem prowadził wspominaną gospodę. W 1898 r. budowniczy Franz Burkert wykonał rozbudowę istniejącej oficyny z 1878 r., którą wybudował Fritz Fulda. Od 1901 r. kamienica stała się własnością rodziny Šmolców poprzez ożenek Julii Reinelt z Šmolcem. W tym samym roku na zapleczu kamienicy wybudowano kręgielnię według projektu Adalberta Krasnego. W 1905 r. również na zapleczu Carl Friedrich wybudował werandę, a w 1909 r. pralnię. Oprócz gospody działał tu zakład fryzjerski Josefa Sasina, a także pracownia krawiecka Paul Ciembora. W marcu 1916 r. gospodę Józefa Šmolca przejęła Marya Lischtwan. W 1927 r. zwracano uwagę na zły stan budynku. Od ok. 1928 r. budynek należał do Antonii Michalik. W tym samym roku Paul Skrobanek wybudował w podwórzu stajnię z wozownią. W 1929 r. został rozbudowany podług projektu Eugena Fuldy o dodatkowe piętra. Na parterze urządzono prowadzony przez Alberta Michalika sklep rzeźniczy, który w 1935 r. przejął Adolf Gawenda (wcześniej miał swój sklep przy ul. Dworcowej 2 ). Większą część obiektu zajmował hotel i restauracja z kawiarnią, która należała do Karla Puckmanna. Nosząca nazwę: Hotel i restauracja "Pod Krzywym Psem" - Cafe und Restaurant "zum krummen Hund" oferowała m.in. pilzneńskie piwo "Prazdrój", wina i wiedeńską kuchnię. W późniejszym okresie restaurację nazywano "Dwór cieszyński" (nazwa "Teschner hof" jest widoczna już na planie z 1928 r.). Jedna z sal nazywana "Jägerstübl" urządzona była na wzór pokoju myśliwskiego i ozdobiona trofeami łowieckimi. Znajdował się tam również stół do gry w bilarda. W latach 30 tych odbywały się tu spotkania niemieckiego stowarzyszenia turystycznego Beskidenverein sekcja cieszyńska, stowarzyszenia niemieckich techników Verein deutscher Bautechniker oraz niemieckiego klubu sportowego Deutschen Sporttklub . Pod koniec października 1933 r. wybuchł w hotelu pożar, który jednak szybko ugaszono. Także po II wś. działał tu sklep mięsny. Jedno z pomieszczeń adaptowano na potrzeby baru szybkiej obsługi. Krótko po II wś. budynek nadal należał do Antonii Michalik. W latach 90 tych otwarto tu restaurację "Alibi".
Główna 31
więcej zdjęć (16)
Zbudowano: 1897
Dawniej: Kamienica Emila Fränkela i Bertholda Goldmanna
Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 10 (w okresie międzywojnia zmieniony na 296). Numer posesji był 29 (w latach 1897-1904 posiadał nr 27, zaś w okresie międzywojnia zmieniony na 31). Obiekt został zbudowany w miejscu spalonego w 1894 r. domu Abrahama Saborskiego . Do kupna działki doszło w kwietniu 1897 r. Dom z wykuszem oraz obiektem gospodarczym (magazyn) stojącym na zapleczu wybudował w 1897 r. dla Emila Fränkela z Chorzowa oraz fabrykanta likierów i rosolisów Betholda Goldmanna cieszyński budowniczy Josef Motika. W następnych latach właścicielem kamienicy był wyłącznie Berthold Goldmann. W 1901 r. podług planów Johanna Schneidera dobudowano garaż. Na parterze kamienicy znajdowała się trafika, którą prowadził Marcus Grünfeld. Od 1898 r. miał tu swój warsztat blacharz budowlany Maciej Foltyn, który wyrabiał również maszyny do prania. Do Bertholda Goldmanna kamienica należała również w okresie międzywojnia. W 1925 r. na zapleczu działał zakład ślusarski Ericha Kolbana, który przed 1931 r. przejęła wdowa Greta - chodziło o filię znanego warsztatu, którego siedziba znajdowała się przy ul. Przykopa . W 1933 r. w jednym z budynków gospodarczych otworzył zakład wulkanizacyjny Hubert Boháč. W tym okresie w kamienicy znajdowała się gospoda (istniała już przed podziałem miasta - na budynku znajdował się dwujęzyczny szyld Gasthaus-Gospoda), której właścicielem był sam Goldmann, biuro handlarza drewnem Samuela Hahna, sklep zegarmistrza Johanna Walitzy, który w tym miejscu znajdował się od 1910 r. oraz trafika Amalii Grünfeld. Od sierpnia 1937 r. w kamienicy mieściła się kancelaria adwokacka Fritza Holländera (żydowskiego wyznania). Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem Goldmannów (rodzina ta była wyznania mojżeszowego) została Ostrawa.
Główna 27
więcej zdjęć (11)
Zbudowano: 1894
Dawniej: Kamienica Antonii Doffek
Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 11 (w okresie międzywojnia zmieniony na 297). Numer posesji był 25 (w okresie międzywojnia zmieniony na 27). Obiekt został zbudowany w miejscu spalonego domu rodziny Doffek . Nowy budynek wraz z piekarnią znajdującą się na zapleczu kamienicy wzniesiono w 1894 r. przez Fritza Fuldę dla Antonii Doffek. Do 1897 właściwa piekarnia należała do Antonii Adametz. Po tym okresie kamienicę z piekarnią nabył za 30 tys. florenów Ferdinand Glesinger z Nieborów, który również był piekarzem. W następnych latach dobudowywano różnego rodzaju obiekty gospodarcze zlokalizowane w podwórzu - najczęściej podług projektów Alberta Dostala, Eugena Fuldy oraz Carla Friedricha. Oprócz piekarni znajdowała się tu gospoda prowadzona przez rodzinę Glesingerów, a także sklep z towarami mieszanymi Gottlieba Picka (żydowskiego wyznania), który później prowadził sklep z galanterią również w okresie międzywojnia. Od 1901 r. na drugim piętrze znajdowało się biuro budowlane Johanna Schneidera z Jabłonkowa, zanim wybudował sobie własną kamienicę. W okresie międzywojnia pomieszczenia handlowe wynajmowała filia Juliusa Meinla (producent kawy - firma została założona w 1862 r.), biżuteria Karla Pfeifera, gospoda Moritza Windholza (żydowskiego wyznania) oraz cukiernia. W wynajętym mieszkaniu znajdowało się biuro notariusza Vincenca Zatloukala. W podwórzu działał warsztat elektroinstalacji Rudolfa Tomanka. Po 1925 r. kamienica przeszła na własność Josefa i Anny Śniegoniów. Około 1929 r. na budynku zainstalowano zegar, który był własnością jubilera Pfeifera. W maju 1935 r. Pfeifer przeprowadził się na obecną ul. Ruchu Oporu 3 , wobec czego zegar został zdjęty. Z tego powodu społeczność miasta domagała się publicznego zegara, który miał stanąć w pobliżu przejścia podziemnego Demelloch. Ostatecznie zegar zainstalowano na rogowej kamienicy Gustawa Pollaka. Krótko po II wś. właścicielem budynku pozostawała Anna Śniegoń, natomiast cukiernię przejął Ferdinand Dušek.
Dworcowa 5
więcej zdjęć (12)
Zbudowano: 1885
Dawniej: Kamienica Marii Scholtis
Narożna kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 24 (w okresie międzywojnia zmieniony na 307). Numer posesji był podwójny. Dla ul. Dworcowej był to nr 1 (w okresie międzywojnia zmieniony na 5), zaś dla ul. Saska Kępa był to nr 31 (do 1899 r. posiadał 29, zaś w okresie międzywojnia zmieniony na 33). Budynek został wzniesiony w 1885 r. (o zamiarach budowy informuje prasa w lutym) przez Aloisa Jedeka dla Marii Scholtis. Kamienica ta jako pierwsza wyznaczała przebieg nowo-budowanej ul. Dworcowej na styku z ul. Saska Kępa. Budowę pierwotnie jednopiętrowej kamienicy poprzedzała rozbiórka przyziemnego domu Marii Schindler . Zapewne po śmierci Marii Scholtis kamienica przeszła na własność męża Karla Scholtisa seniora, który mieszkał w kamienicy przy ul. Wyższa Brama 15 . Od 1889 r. w pomieszczeniach handlowych działała filia sklepu z wyrobami płóciennymi Maurycego Kukucza (centrala znajdowała się w budynku przy ul. Frydeckiej ). Po jego śmierci w 1892 r. sklep prowadziła Hermina Kukutsch. Od 1896 r. w kolejnych pomieszczeniach handlowych mieścił się sklep z meblami oraz maszynami do szycia Michaela Kammholza (żydowskiego wyznania), którego drugi sklep znajdował w jego kamienicy przy ul. Grabińskiej . Ponadto nieduże pomieszczenie wynajmowała Amalia Brzoza, która zarządzała trafiką (najstarsza trafika na Saskiej Kępie ). W styczniu 1903 r. kamienica została sprzedana za 74 tys. koron żydowskiemu handlarzowi Samuelowi Liebermannowi, który urządził tu duży sklep towarów mieszanych. Samuel Liebermann był m.in. przewodniczącym budowy pomnika cesarza Franciszka Józefa I . Wcześniej mieszkał i prowadził swój sklep w kamienicy przy ul. Hasnera w latach 1896-1899, natomiast w latach 1900-1902 w kamienicy przy ul. Saska Kępa . W październiku 1903 r. budynek został rozbudowany o dodatkowe piętro. Prace te wykonał ponownie Alois Jedek. W tym okresie w pomieszczeniach handlowych znajdowała się galanteria Tobiasa Hirscha, sklep meblowy Hermana Baumringa, warsztat krawiecki Sophii Schindler, sklep z rowerami i gramofonami Cillie Huttrer, a także trafika Markusa Grünfelda. Od 1909 r. Samuel Liebermann był przedstawicielem Agencji ubezpieczeniowej: Gothaer Lebensversicherungs-Bank auf Gegenseitigkeit. Po podziale miasta w nowo-powstałym Czeskim Cieszynie ukonstytuowała się Żydowska Gmina Wyznaniowa w zarządzie które zasiadał również Samuel Liebermann (styczeń 1923 r.). W 1924 r. rogowy obiekt nabył handlarz suknem Gustaw Pollak, który zlecił przeprowadzenia gruntownego remontu. Elewację kamienicy odnowiono poprzez jej uproszczenie, zaś pierwsze piętro adaptowano dla celów handlowych. Remont zakończył się w listopadzie tego samego roku, natomiast oficjalne otwarcie nowego sklepu miało miejsce w styczniu 1925 r. Gustaw Pollak swoją działalność handlową rozpoczął w 1908 r. w wynajętym lokalu kamienicy przy ul. Saska Kępa 2 . Trudnił się handlem tkaninami produkcji krajowej jak też i zagranicznej (Anglia), ubraniami dla dorosłych i dla dzieci, płaszczami męskimi i damskimi itp. Sprzedawał za gotówkę, ale również na kredyt. Stali klienci otrzymywali rabat w wysokości 10%. Ponadto dawał zniżki organizacjom dobroczynnym oraz szkołom. Obsługa sklepu składała się z 23-25 osób. Był to największy sklep tekstylny w międzywojennym Czeskim Cieszynie. Pomimo otwarcia nowego sklepu we własnej kamienicy, drugi sklep (pierwotny) przy ul. Saska Kępa 2 pozostawał jeszcze przez jakiś - jako filia - czynny. Gustaw Pollak brał udział w I wś. Prasa lokalna w grudniu 1914 r. tak informowała o jego odznaczeniu: Gustaw Pollak, plutonowy 100. p. p., został odznaczony srebrnym medalem za waleczne zachowanie się przed nieprzyjacielem. Odznaczony tak zaszczytnie ma handel sukna w Cieszynie. Po podziale miasta wraz z żoną Gertrudą przeprowadził się do nowo-wybudowanej kamienicy przy obecnej ul. Dvořáka , gdzie mieszkali do momentu zakupienia opisywanej kamienicy. W okresie międzywojnia w kamienicy oprócz sklepu Gustawa Pollaka znajdował się sklep z czekoladami i słodyczami Selmy Eisinger, handel mąką Otto Gottlieba, handel drewnem Leopolda Spitzera, gabinet lekarski Vladimíra Richtera (od 1921 r.) - główny lekarz Powiatowej Kasa Chorych, sklep obuwniczy Roberta Braunera, sklep z krawatami Heinricha Fliegelmanna, sklep tekstylny "LUBO" (od 1934 r.) oraz sklep z urządzeniami elektrycznymi Rudolfa Tomanka (od 1937 r.). Gustaw Pollak reklamował się w prasie lokalnej, między innymi w gazecie Nasz Lud. Periodyk ten w marcu 1926 r. opublikował aferę z żydowskim agentem Schönbergem w Cieszynie, który miał dokonać "zamachu rytualnego" na swej chrześcijańskiej służącej. Po opublikowaniu afery Gustaw Pollak zrezygnował z umieszczania reklamy w tej właśnie gazecie. We wrześniu 1930 r. wystawiono w witrynie sklepowej makietę przyszłego kościoła ewangelickiego na Niwach . W 1931 r. zmarła w Cieszynie w wieku 84 lat matka Gustawa Pollaka, Katharina. Pochowana została na cmentarzu żydowskim w Cieszynie. W 1936 r. Gustaw Pollak zainstalował na swym budynku (narożnik) zegar podświetlany nocą. Wydatki związane z prądem opłacało miasto. Krótko po II wś. sklep znajdował się pod zarządem państwowym, ponieważ Gustaw Pollak uważany był za osobę niepewną politycznie, choć nadal pozostawał właścicielem - świadczy o tym szyld na sklepie z napisem Gustav Pollak. Około 1948 sklep przejął V. Škuta, jednak po nacjonalizacji mienia prywatnego przez władze komunistyczne kamienicę wraz z sklepem przejęło miasto. Przez następne dekady aż do zmiany ustroju politycznego w 1989 r., tradycyjnie sprzedawano w nim różnego rodzaju wyroby tekstylne. W tym okresie sklep nosił nazwę "Tep". Ostatecznie w 1996 r. sklep zamknięto po czym otwarto tu drogerię. Rodzina Pollaków najprawdopodobniej wyemigrowała na Słowację. Oprócz kamienicy posiadała również altanę przy obecnej alei Pokoju . Najstarsza generacja cieszyniaków nadal używa dawnego określenia tej kamienicy - "u Pollaka".
Główna 18A
więcej zdjęć (11)
Zbudowano: Po 1804
Zlikwidowano: 1924
Dawniej: Dom Bernarda Gałgona
Dom był przypisany do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 36 (pierwotnie był to nr 18A, który około 1913 r. zmieniono na nr 36). Numer posesji był 30 (od 1892 r. do 1899 r. był to nr 28). Trudno ustalić, kiedy dokładnie obiekt ten został zbudowany. Na pewno stało się tak dopiero po 1804 r. W każdym razie na mapie katastralnej Brandysa z 1836 r. widnieje w tym miejscu budynek wykonany z cegły lub kamienia, który posiadał tzw. BP numer 75. Pod tym samym numerem widnieją jeszcze trzy inne murowane obiekty, w tym , , które były częścią składową domu zajezdnego. Pierwszym właścicielem był Bernard Gałgon. Podług najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. w tym okresie właścicielem obiektu był Alois Bilowitzki, natomiast w 1886 r. Alois i Josefina Bilowitzcy. W grudniu 1888 r. dom został zakupiony przez kupca Heinricha Bergera, jednak ten w listopadzie następnego roku sprzedał go żydowskiej rodzinie Altmannów. Obiekt był parterowym, drobnomieszczańskim budynkiem z łamanym dachem, który jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku był charakterystycznym elementem zabudowy Saskiej Kępy. Pod koniec XIX w. istniały już tylko cztery podobne obiekty, resztę zastąpiły reprezentacyjne kamienice. Właściwy obiekt składał się z trzech budynków stojących szeregowo za sobą. Od 1894 r. miał tu swój sklep Josef Abraham Schleuderer (Żyd), który handlował z produktami zbożowymi i ziemniakami. Oprócz sklepu działał tu także szewc Robert Salasch. Ostatnimi właścicielami byli bracia Schleudererowie, którzy zamierzali zbudować nową kamienicę. Ostatecznie w 1924 r. wyburzono zabudowania, zaś na niezagospodarowanym miejscu wzniesiono dwie nowe kamienice, a mianowicie kamienicę Salomona Hupperta oraz sklep obuwniczy marki Bat'a . Pomiędzy sąsiednią kamienicą Johanna Żbela , a tymże domem, znajdowała się wąska niezabudowana przestrzeń, gdzie dawniej prowadziła ścieżka łącząca ul. Wiaduktową z ul. Saska Kępa. W bliskości ścieżki prowadził kanał wodny odprowadzający ścieki z rowów ulicy.
Główna 30
więcej zdjęć (5)
Zbudowano: 1808
Zlikwidowano: 1905
Dawniej: Dom Daniela Kuppermanna
Narożny jednopiętrowy dom z trójspadowym dachem przypisany był do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 30. Numer posesji został dodany w 1892 r. i wynosił 18. Dokładna datacja wzniesienia budynku nie jest znana, nie mniej w księgach gruntowych pojawia się od 1715 r., kiedy należał do księcia (w tym czasie Komora Cieszńska). W 1808 r. Jakob Fabik? sprzedał dom wraz z ogrodem Funnkemu? Pięć lat później posiadłość nabył Franz Flaschkowitz od Johanna (Funnkera?). Następny akt kupna pochodzi z roku 1830 r., który potwierdza, iż nowym nabywcą majątku Karla Flaschki został Johann Coelio (częściej pisany Cellio). W następnych latach dobra te były dziedziczone najpierw przez Karla, później zaś przez Franza. Majątek w posiadaniu rodziny Cellio pozostawał jeszcze w 1858 r. Podług mapy katastralnej Kamieńca z 1836 r. obiekt był wykonany z trwałego budulca, czyli cegły lub kamienia i nosił tzw. BP numerem 26. Na jego zapleczu znajdowały się dwa mniejsze obiekty - przypuszczalnie gospodarcze i również murowane. W 1864 r. wykonano przybudówkę, natomiast w 1871 r. przebudowano budynek mieszkalny. W 1889 r. wzniesiono lodownię dla przechowywania mleka, a w 1901 r. dodatkowy magazyn. Według najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. właścicielem domu był Josef Fasal - kupiec towarów mieszanych i to aż do jego śmierci. W lipcu 1893 r. spadkobierca Charlota Fasal sprzedała za 18 500 florenów budynek Danielowi Kuppermannowi z Sibicy (ogłoszenie o sprzedaży budynku pojawiło się już w styczniu 1892 r.), który otworzył tu skład maszyn do szycia. Oprócz niego działali tu jeszcze handlarz mlekiem David Silbermann (od 1889 r.) oraz szmaciarz Philipp Klebinder. W sierpniu 1898 r. inspekcja sanitarna stwierdziła problemy sanitarne i zarządzono ich usunięcie. Chodziło o ubikacje, które miały zostać wyczyszczone lub rozebrane, natomiast szambo zasypane. Początkiem 1905 r. budynek wyburzono, a na jego miejscu wzniesiono czynszową kamienicę . Na marginesie należy dodać, iż wzdłuż budynku biegł chodnik, który był niżej usadowiony aniżeli sąsiedni odcinek. Wynikało to z budowy nowych kamienic, u których budowano już nowe chodniki na tej samej wysokości.
Główna 21
więcej zdjęć (7)
Zbudowano: 1819
Zlikwidowano: 1900
Dawniej: Dom Andreasa Tetli
Dom przypisany był najpierw do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 21. W późniejszym okresie, czyli około 1855 r. został wcielony do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 21A. Obiekt z racji, iż stał na skrzyżowaniu dwóch dróg posiadał dwa numery posesji: dla ówczesnej ulicy Saska Kępa był to nr 17, natomiast dla Mervillegasse nr 1 (numery dodano w 1892 r.). Częścią składową opisywanego domu były jeszcze dwa mniejsze obiekty, które zapewne razem tworzyły mieszczański dwór. Zabudowania te są widoczne na mapie katastralnej Kamieńca z 1836 r. pod zbiorowym numerem BP 39. Wszystkie trzy obiekty były wykonane z cegły lub kamienia. Dokładna datacja wzniesienia budynku nie jest znana, nie mniej w księgach gruntowych pojawia się od co najmniej 13 października 1819 r., kiedy Jan Górniak (Johann Gurniok - ~ 11/X 1799 w Cieszynie. - * w Ropicy nr 25. - ∞ z Rozalią Gasiówną [Anna Rosina Gasch] z Białej. - Właściciel posiadłości dominialnych w Porębie Wielkiej, w Toszonowicach Dolnych, w Pisarzowicach (Schreibersdorf) i w Łazach; dzierżawca posiadłości kameralnej w Błogocicach, dominialnych w Dobracicach, w Domasłowicach, w Kozach pod Białą etc. - † 1871 w Cieszynie) zakupił tą posiadłość od Bernarda Fizi. Po Janie zabudowania nabył Georg Gurniak. W 1840 r. w zapisach dotyczących tej posiadłości występuje Zuzanna Górniakowa, wdowa po Jerzym Tetli, a jednocześnie macocha Jana Gurniaka, który w roku 1819 teren ten zakupił. Na marginesie należy dodać, iż do szeroko rozgałęzionej rodziny Górniaków należał m.in dom zajezdny oraz fabryka octanu ołowiu . W 1867 r. posiadłość nabył Andreas Tetla. Według najstarszej Książki Adresowej Cieszyna z 1874 r. pod numerem konskrypcyjnym 21A widniała nadal Susanna Gurniak i stan taki utrzymał się co najmniej do 1877 r. Według planu sytuacyjnego z 1878 r. właścicielem całego dworu włącznie z głównym podpiwniczonym dwukondygnacyjnym budynkiem był już Andreas Tetla, który zmarł w 1905 r. Przed 1885 r. wszystkie trzy budynki otrzymały nowe numery konskrypcyjne: 17, 17A i 17B. W 1900 r. dwa budynki wyburzono a w ich miejscu zbudowano czynszową, rogową kamienicę . W budynku lub jej oficynach prowadził swój sklep z produktami zbożowymi Jacob Samuel Weinberger, zakład szewski Andreas Zyrek oraz kwiaciarnię Maria Lorenz.
ul. Główna (Hlavní třída)
więcej zdjęć (1258)
Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna.
ul. Dworcowa (Nádražní)
więcej zdjęć (788)
Ulica powstała w 1888 r. i przypisana była do dzielnic Saska Kępa oraz Kamieniec. Pierwszy raz o konieczności budowy drogi informowała prasa lokalna w styczniu 1887 r. Potrzeba ta wynikała z podjętej w 1885 r. decyzji o budowie nowego dworca kolejowego w miejscu, do którego nie prowadziła żadna droga lub chociażby ścieżka. Po raz pierwszy przebieg przyszłej drogi został zaznaczony na mapie miasta z 1885 r., aczkolwiek na mapie z 1883 r. (latarnie uliczne) zarys ten również się pojawia, jednak nitka ta została nałożona później - rewizja. Zatwierdzenie trajektorii drogi przez władze miasta potwierdza wydana w 1885 r. zgoda na budowę rogowej kamienicy , która jako pierwsza określiła przebieg komunikacji względem narożnika z ul. Saska Kępa. Na budowę drogi został rozpisany w grudniu 1887 r. przetarg. Prace były nadzorowane i najprawdopodobniej również finansowane przez "Biuro budownicze sekcji Kolei Północnej" (Baubüro der Nordbahn-Section Teschen). Droga prowadziła przez działki należące do Johanna Tetli. We wrześniu 1888 r. musiano z powodu budowy gmachu dworca kolejowego przenieść główny gazociąg. Nazwa robocza ulicy brzmiała Zufahrtsstraße (droga dojazdowa). Od 1888 r. pojawia się nazwa Bahnstrasse. Właściwą nazwę ulicy nadano w marcu 1892 r. i brzmiała Bahnhofstrasse (w polskiej prasie stosowano nazwę ul. Kolejowa). Jej nazwa odnosiła się do nowego dworca kolejowego . W 1889 r. mieszkańcy skarżyli się na brak chodnika, dlatego w październiku tego samego roku został wykonany od strony torowiska. Chodnik ten o nawierzchni piaszczystej połączył się z istniejącym już odcinkiem przed samym budynkiem dworca kolejowego, który był wykonany z trwałego materiału jakim były kamienne płyty. W kwietniu 1891 r. i 1892 r. mieszkańcy miasta ponownie skarżyli się na brak chodników z prawdziwego zdarzenia. Uważano to za skandal, by dwa lata po wzniesieniu nowego dworca nadal ich nie było. Zwracano uwagę, że w ulewne dni powstawało błoto, przez które musiano się przedzierać lub skakać ponad kałużami. Przekonywano, że nie wszystkich stać na korzystanie z dorożki. Sugerowano, by tak bogate instytucje prywatne, jak Kolej Koszycko-Bogumińska oraz Kolej Miast Śląskich, same wybudowały, choć skromne chodniki. W 1894 r. poprowadzono wzdłuż drogi wodociąg. W 1895 r. wybrukowano odcinek drogi pomiędzy ul. Saska Kępa i obecną ul. Štefánika. Przy tej okazji prasa lokalna ironicznie odnotowała, iż dla koni ulica ta została usłana kostką brukową, natomiast dla ludzi wciąż nie ma chodników. Ponadto napisano: w skomplikowanych relacjach prawnych, które odnoszą się do tej drogi, nie wiadomo, kto powinien być pociągnięty do odpowiedzialności. W październiku 1897 r. wykonano chodnik z prawdziwego zdarzenia, który zastąpił w ten sposób istniejący od 1889 r. chodnik o piaszczystej nawierzchni. Przy okazji prasa lokalna przypominała władzom miasta, by dbali o czystość chodników. Koszty z tym związane zostały podzielone pomiędzy miasto, Powiatowy Wydział Drogowy, Kolej Koszycko-Bogumińską oraz Kolej Miast Śląskich. W tym samym roku wykonano kanalizację ściekową, która biegła wzdłuż hotelu "Central Bahnhof" a następnie skręcała w stronę obecnej ul. Štefánika. W 1900 r. odnowiono od strony stacji kolejowej stary drewniany płot (wzdłuż całej ulicy). W kwietniu 1905 r. władze miasta rozważała naprzeciw dworca zbudować gmach teatru. Chodziło o jeden z trzech wariantów lokalizacji. W 1906 r. droga została wydłużona o odcinek pomiędzy obecną ul. Graniczną i Strzelniczą. Wcześniej, ulica ta należała do tzw. Nowej Sibicy - dzielnicy sąsiedniej wsi Sibica . W Książce Adresowej Cieszyna z 1906 r. widnieje adnotacja: Die zu Teschen gehörenden käufer von Neu - Schibitz (należąca do Cieszyna nabyta od Nowej Sibicy). Na odcinek ten nawiązywała droga wewnętrzna dworca towarowego . W marcu 1920 r. zarząd Kolei Koszycko-Bogumińskiej zamierzał w miejscu, gdzie obecnie znajduje się Hotel Piast oraz sąsiednie budynki aż po skrzyżowanie z obecną ul. Čapka. wybudować nowy dworzec kolejowy (patrz plany). Pierwsze tego typu zamiary można wyśledzić już w styczniu 1917 r., wtedy koszt nowego gmachu obliczono na 2 miliony koron. Powodem miał być wzmożony ruch kolejowy, któremu nie starczał już stary dworzec. Oprócz budynku dworca zamierzano również wznieść budynki dla dyrekcji, która jak dotąd wynajmowała prywatne lokale przy ul. Hoheneggera. Dla tak ambitnego celu zarezerwowała sobie u władz miasta parcelę sięgającą aż po drukarnię Kutzera. Ponieważ gmach nowego dworca stanąłby na samym środku ul. Dworcowej, wobec czego ulica ta stałaby się nie przejezdną. Dlatego budowniczy Carl Friedrich przedstawił projekt nowego połączenia ul. Strzelniczej z ul. Główną. Nowa linia miała biec ul. Havlíčka, przecinając rynek i nawiązując na ul. Ruchu Oporu. Oprócz nowego gmachu dworca kolejowego rozważano również inny wariant, a mianowicie budowę gmachu dla dyrekcji Towarzystwa Górniczo-Hutniczego (TGH powstało 1 stycznia 1906 r.). Ten wariant pojawił się już w 1906 r. - budowniczym miał zostać Albert Dostal. Oprócz tego zaistniał jeszcze trzeci wariant, który wniosła Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego, która w tym samym miejscu planowała zbudować tzw. konsum nauczycielski. Ostatecznie budynek ten stanął przy ul. Illicha . Należy dodać, iż obszar zarezerwowany dla nowego dworca kolejowego nie został nigdy zabudowany, w wyniku czego powstał istniejący po dziś dzień szeroki bulwar. Trzeba jednak zaznaczyć, iż obszar ten został około 1927 r. zwężony o 15 m, albowiem władze miasta uznały, iż na części niewykorzystanej działki można by zbudować kamienice. W marcu 1920 r. na posiedzeniu gminnym uchwalono rozszerzyć dotychczasową ścieżkę prowadzącą wzdłuż nasypu kolejowego pomiędzy ul. Wiaduktową i ul. Saska Kępa. Po regulacji miała posiadać 15 m szeroką jezdnię i miała służyć pieszym oraz motoryzacji. Oprócz tego podjęto uchwałę o sprzedaniu tzw. działek Altmanna (działki te znajdowały się w miejscu wspominanej ścieżki), które były mieniem miasta i które przeznaczono pod zabudowę. Regulacja (tylko fragmentaryczna) owej ścieżki przebiegła dopiero w 1921 r. Do użytku publicznego oddano ją 20 października 1921 r., co miało ścisły związek z otwarciem w tym miejscu przyziemnych pawilonów handlowych . Pawilony te były rozwiązaniem tymczasowym, zanim zostaną zaprojektowane i wybudowane nowe kamienice. W tym okresie odcinek ten nie był jeszcze częścią składową ul. Dworcowej, dlatego też posiadał własną nazwę, którą zaproponował pod koniec 1926 r. ing. Walter Fulda. W języku czeskim stosowano nazwę: Na valech, U hráze lub Na hrázi. W języku niemieckim stosowano nazwę: Am Damm, natomiast w języku polskim: Na grobli, Na nasypie lub U tamy. Nazwa ta odnosiła się do pobliskiego wysokiego nasypu kolejowego. W 1929 r. na odcinku tym wykonano kanalizację ściekową, którą przeprowadził Anton Wicherek oraz wodociąg, który zrealizował Max Wrana. Ponadto w październiku tego samego roku przebiegła regulacja polegająca na rozbudowie dotychczasowej ścieżki na ulicę z prawdziwego zdarzenia. Początkiem 1930 r. nawierzchnię wybrukowało przedsiębiorstwo Rudolfa Pierniczka. Prace te poprzedzał przetarg, do którego zgłosiły się aż cztery firmy, najtańsze były: Czeczotka z Opawy (81700 kcz) oraz Pierniczek (82600 kcz). Oficjalne otwarcie nowego odcinka drogi, która została wcielona do ul. Dworcowej, nastąpiło 26 maja 1930 r. o godzinie 10:00. W 1925 r. miasto zakupiło 10 małych i tyle samo dużych kubłów na śmieci, które zainstalowano m.in. wzdłuż ul. Dworcowej. W 1926 r. na odcinku, gdzie dotąd obszar był niezabudowany (m.in. przed dworcem kolejowym), powstały nowe kępki zieleni oraz posadzono drzewka. W ten sposób nawiązano na istniejące już fragmenty w zabudowanej części ulicy. Ponadto pasma zieleni zostały ogrodzone ozdobnym płotkiem. Natomiast pierwotne ogrodzenia z drutu zostały usunięte, gdyż były niewystarczające i nie zabraniały dziatwie w deptaniu trawy. Również w tym samym roku przeprowadzono kanalizację ściekową (chodziło o pierwotny odcinek ul. Dworcowej) prace te przeprowadziła firma budowlana Maxa Wrany. W 1930 r. zainstalowano pompę stacji benzynowej. W tym samym roku poszerzono chodnik na odcinku od skrzyżowania z ul. Saska Kępa po skrzyżowanie z ul. Štefánika. Chodnik o szerokości 2,5 m i pokryto asfaltem. Również w tym samym roku Stowarzyszenie dla upiększania miasta zainstalowało wzdłuż nowego odcinka ulicy, gdzie dotychczas znajdowały się cztery stare ławki zupełnie nowe i wygodne a w roku następnym żywopłot. W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty do polskiej części miasta. W styczniu 1933 r. został zamknięty dla ruchu samochodowego odcinek pomiędzy ul. Wiaduktową i ul. Saska Kępa. Za nieprzestrzeganie tego zakazu karano kwotą wysokości 5 kcz. W listopadzie 1933 r. władze miasta odrzuciły projekt budowy pawilonu fryzjerskiego na działce należącej do dworca kolejowego, który znajdował się na przeciw hotelu "Central". Główny sprzeciw wyrażało Stowarzyszenie dla upiększania miasta. Ponadto zwracano uwagę, że w mieście znajduje się dużo pustych lokali handlowych, gdzie zakład fryzjerski mógłby się znaleźć. Innym argumentem sprzeciwu była nieestetyczność takiego pawilonu (budy). Również w listopadzie tego samego roku przeprowadzono brukowanie narożnika pomiędzy hotelem Polonia, sklepem Červenki oraz gazownią miejską. W 1935 r. w pobliżu przejścia podziemnego Demelloch zamierzano zainstalować zegar. Było to podyktowane usunięciem zegara z kamienicy Antonii Doffek przy obecnej ul. Głównej . Ostatecznie zegar pojawił się na rogowej kamienicy Pollaka w 1936 r. W 1937 r. na ulicy doszło do wypadku - został przejechany samochodem zamiatacz uliczny Juraszek. W 1938 r. Stowarzyszenia Opieki i Upiększania Zieleni zamierzało zakupić stację meteorologiczną, która miała stanąć naprzeciw dworca kolejowego. W tym samym roku "národní združení" zamierzało zbudować pomnik Kramářowi. Jako jedno z miejsc proponowano przed dworcem kolejowym. Od 1 lutego 1939 r. sprzed dworca kolejowego wyruszał autobus przedsiębiorstwa komunikacyjnego Jana Molina . Miejskie autobusy kursowały pomiędzy dworcem kolejowym a Powiatową Kasą Chorych co 15 minut. W lipcu 1939 r. powstał tzw. policyjny odwach, który miał usprawnić służbę policji o bezpieczeństwo w tej części miasta. W tym samym okresie narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1938 Bahnhofstrasse – Nádražní ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Dworcowa, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski jej nazwę zmieniono na ul. Gen. Bortnowskiego. W latach 1939 -1945 Bahnhofstrasse, 1945 – 1948 ul. Nádražní, 1948 - 1990 ul. Gottwaldova, od 7 lutego 1990 r. aż po współczesność ul. Nádražní. Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Dworcowa.