Przedszkole

Pierwsza szkoła w Mostach koło Cieszyna została zbudowana w 1837 r. na parceli nr 388, której właścicielem był Jan Branny. Ogólny koszty budowy wyniosły 2050 zł. i 43 gr. Na stanowisko nauczyciela został mianowany tymczasowo Jan Urszulka. Do szkoły uczęszczało około stu katolickich dzieci z Mostów, Koniakowa, Kocobędza, Ligoty, Podobory i Mistrzowic. Dzieci ewangelickie uczęszczały do szkoły w Mistrzowicach . Starania wokół budowy nowej szkoły publicznej (dla dzieci katolickich i ewangelickich) rozpoczęto w 1907 r. W protokole zebrania wydziału gminnego z 21 marca 1907 r. czytamy: Uchwalono, aby grunt pod mającą się budować szkołę publiczną zakupić od Wöllersdorfera na parceli N° 877 a mianowicie obszar 1 Jochu i Radę szkolną powiatową w Cieszynie o tem uwiadomić. Na późniejszych zebraniach wydziału gminnego zapadły dalsze uchwały w sprawie budowy szkoły. 11 czerwca 1908 r.: Uchwalono wypisać konkurs do budowy szkoły do dnia 1 września ( . . . ) i ustanowiono z budową szkoły rozpocząć dopiero z wiosną 1909 r. tak żeby przez zimę nawozić przez gminnych rolników materiału budowlanego i żeby szkoła do dnia 1sierpnia 1909 r. do odbioru wygotowaną została. Szkoła Ludowa wzniesiona została przez budowniczego Carla Friedricha z Cieszyna. Był on zwycięzcą w przetargu, w którym uczestniczyło 6 cieszyńskich firm budowlanych. Koszt budowy osiągnął 53 tys. koron. Poświęcenie budynku przez księdza katolickiego oraz pastora ewangelickiego miało miejsce 31 października tego samego roku. Budynek posiadał na piętrze dwie obszerne klasy, kancelarię i gabinet. Na parterze były dwa mieszkania dla nauczycieli składające się z kuchni i dwóch pokoi. W 1910 r. na żądanie starszego zarządcy arcyksiążęcego Dworu Mosty

http://fotopolska.eu/Klub_jezdziecki_Cieszyn

i zarazem mieszkańca Mostów pana Laurenta, uchwalono na budynku szkoły umieścić oprócz polskiej nazwy "Szkoła Ludowa" również niemiecką "Volkschule". Ostatecznie uchwałę tą unieważniono i niemiecka tablica nie została umieszczona. Pierwotnie szkoła była zorganizowana jako jednoklasowa, a nauczycielem był Jan Twardzik, ur. 27.8.1862 (zm. 29.7.1933). Dopiero 24 sierpnia 1910 wydział gminny (prawdopodobnie na wniosek c. k. rady szkolnej powiatowej w Cieszynie) uchwalił jednogłośnie, by dotychczasowa szkoła jednoklasowa została na dwuklasową rozszerzona. Twardzik cieszył się poważaniem w gminie, toteż 7 marca 1911 r. uchwalił Wydział gminny jednogłośnie zaproponować c. k. radzie szkolnej powiatowej w Cieszynie zatwierdzenie p. Twardzika na kierownika dwuklasowej szkoły w Mostach, bez rozpisywania konkursu. Następnie Twardzik został zatwierdzony jako definitywny kierownik szkoły i na tym stanowisku pozostał aż do przejścia na emeryturę w roku 1917. Drugim nauczycielem był Jan Recmanik, natomiast od 1915 r. kolejnym stałym nauczycielem został Paweł Kozieł. Następcą Jana Twardzika został w 1917 r. wybrany drogą konkursu Jan Branny, dotychczasowy kierownik szkoły w Stanisłowicach (w 1922 r. objął posadę dyrektora zakładu wychowawczego przy ul. Frysztackiej

http://fotopolska.eu/Cieszyn/b1207,Zespol_Szkol_Technicznych.html

). W 1927 r. nowym nauczycielem stał się Albin Szewieczek, zaś dyrektorem Hubert Tesarczyk. Od 1930 r. nauczano nadobowiązkowo również języka niemieckiego. W tym samym roku otwarto tzw. ochronkę, czyli przedszkole. W 1923 r. w budynku ulokowano także nowo-powstałą szkołę czeską. Elektryczne oświetlenie zainstalowano w 1931 r. W starej szkole odbywało się nauczanie w języku polskim od roku 1837 do roku 1909, czyli przez 72 lata. W nowym budynku szkoła polska istniała od roku 1909 do roku 1967. Czeska szkoła działała do 2002 r. Obecnie z budynku korzysta czeskie przedszkole: Mateřská škola Mosty Český Těšín.
Tekst opracował Władysław Milerski (miesięcznik ZWROT w 1988 r.)