Osada Środula istniała już w 1645 r. jako osada karczmarska leżąca przy bocznej drodze z Będzina do Mysłowic, biegnącej równolegle do lewego brzegu rzeki Przemszy. Posiadała wówczas karczmę i dwie chałupy. Ok 1800, wzniesiono tu folwark, który przetrwał do 1880. W drugiej połowie XIX w. miejsce było własnością Gwarectwa Von Kramsta. W tym czasie mniej, więcej nastapił rozkwit związany z rozwojem przemysłu. W 1908 r. Środula liczyła 6 tys. mieszkańców wobec czego podjęto również starania w Kurii Częstochowskiej dotyczące utworzenia Parafii na Środuli. Wojna jednak odroczyła tę działalność. Pod koniec 1942 r. powstało na Środuli Getto Żydowskie (jedno z trzech w Sosnowcu). Pozostałych mieszkańców przeniesiono do centrum, a w ich miejsce osiedlono Żydów. Na terenie dzielnicy funkcjonowały trzy kolonie robotnicze.
Widać nieistniejące budynki nieparzystej strony ulicy Warszawskiej: Od lewej: fragment hotelu Victoria, rozebranego pod koniec lat 60-tych, restauracja "Oaza" i dom Weinreba ( w miejscu obecnych schodów ruchomych). [info: komentarz w nk]
"Oaza"przed II w.św. była "kino-teatrem"(nie restauracją)--w gazecie "Polonia" z 8 lutego 1927(wtorek) podają,że wyświetlany jest film"Malajska krew"(jako egzotyczny obraz)
1922 Stoją dwie latarnie między wozem a kwiaciarnią, sprawne oko wypatrzy zwisającą lampę latarni stojącej za kwiaciarnią. Na krawędzi Hotelu Victoria słup telefoniczny, na tle kamienicy po prawej drugi słup telefoniczny. Brak już drewnianego płotu na wjeździe na plac Dworca.
Skąd pomysł, że to zdjęcie przedstawia ul. 11 Listopada w Zagórzu? To budynek dworca PKP Sosnowiec Główny przy ul. 3 Maja. Zmieniam przypisanie zdjęcia :)
Wybacz skrót myślowy... ;) Zagórze to dzielnica Sosnowca i zdjęcie zamiast przypisać się do śródmieścia - gdzie stoi dworzec - przypisane zostało do ul. 11 Listopada a ta leży właśnie w dzielnicy Zagórze. Co do serii fotek z Sosnowca... dla mnie BOMBA!! :)
do mirekjot: W dali, na prawo od komina Huty Emma widoczna bryła wskazująca na IPH oraz prześwit, czyli brak zabudowy 3 Maja 30. Na samym rogu gmachu Izby coś sterczy, być może to jakiś badyl drzewka lub lampa rzuca się na widok. Ale nie wykluczam detalu z cienia widocznego w dole tego ujęcia
do Banita: Ja wskazałem na minimum 1934, ponieważ w dali widać wagon Bremen. Wozy tego typu w tramwajach zagłębiowskich pojawiły się w 1934 właśnie. No chyba, że to jakiś wagon katowicki. Wtedy byłaby możliwa data wcześniejsza. Zmiany krajobrazowe to nie moja specjalność :)
na którym są drzewka w pasie chodnika, czyli już musi być okres letni 1934 a jeszcze przed budową 3 Maja 30 i nic nie sterczy z dachu Izby. Pasowałoby mi bardziej by to był nawet wcześniejszy rok ale drzewek ze zdjęcia nie wytnę. Z drugiej zaś strony budynek ubezpieczalni społecznej także nie był budowany w nieskończoność. Postawili go bardzo szybko. Do końca roku 1931 przypuszczam stała już bryła z oknami a że wykończeniówka wnętrz trwa długo to męczyli się z tym przez większość 1932 by w 1933 ogarnąć do końca okolicę
jeszcze przed zasadzeniem drzewek. I jeśli na tym ujęciu ubezpieczalni drzewek wciąż brak to przy IPH również ich nie będzie. Być może w 1933 jeszcze jakieś prace na dachu Izby prowadzili ale nie wykluczam że to może być nawet i 1932. Staram się zawęzić datację i układać widoki na nich chronologicznie i logicznie by później, gdy będą już one posortowane zająć się szlifem. Nie mam 100% pewności czy z dachu Izby sterczy maszt wciągarki ale sortuję jak mogę. Jestem tu zbyt krótko by w kilka dni ogarnąć całe stulecie.
do rdx0: Pytanie - czy datowanie 1933 jest dobre? Choć być może to wozy Bremen Kolejek Śląskich, które obsługiwały linię z Chorzowa od 1931. Różniły się nieco od zagłębiowskich, ale z tej odległości ich nie jestem w stanie rozpoznać.
do rdx0: Na tym drugim zalinkowanym z budowy torowiska także coś "sterczy" choć IPH jeszcze nie ma. Będzie to jakiś komin w dali zapewne z okolic Katarzyny. IPH w 1932 na pewno już stał. Czyli 1932-1934 warto pozostawić.
do mirekjot: "Obydwie linie, dzięki wybudowaniu wiaduktu pod Warszawsko-Wiedeńską linią kolejową (dzisiejsza ulica Piłsudskiego), uzyskały wzajemne połączenie 2 marca 1931; do tej pory pasażerowie chcący się przesiąść pokonywali około kilometrowy odcinek pieszo" oczywiście15, a nie wygląda to na świeże, to ?
do Banita: 1 marca 1934 roku Wojewoda Kielecki zarządził powstanie Starostwa Grodzkiego w Sosnowcu; miasto dotychczas podlegało Starostwu Powiatowemu w Będzinie. W 1935 roku uchwałą Rady Miejskiej Józef Piłsudski otrzymał Obywatelstwo Honorowe Miasta . Ale czy to szukanie ma sens?
do rdx0: Fakt historyczny oczywiście ma związek z naszym datowaniem zdjęć. Samo zdjęcie to ułamek sekundy a wiele zdjęć tu oznaczone jest widełkami rzędu nawet 10 lat. Pal licho jeśli prawdziwa data jest w tych widełkach trafiona, ale można datację zawęzić do lat dwóch, trzech czy nawet trafić we właściwy rok. Istota to uporządkować te zdjęcia by to co przedstawiają się nie gryzło. Przeglądając zabudowę 3 Maja raz torowisko jest, później go nie ma, roczniki lecą - znowu się pojawia i zaś zdjęcie bez torowiska. Jeszcze kto pomyśli, że zwijali je i rozwijali 😀 (dla tych z paszportem). Myślę że gdy uda się te zdjęcia posortować to można szczegółowo przeanalizować jakieś różnice, bez zgadywanki czy to pięć lat później czy 10 lat wcześniej. Ale gdy są jakieś twarde fakty, jak np budowa torowiska, czy widok okolicy z powitania jakiejś figury na dworcu kolejowym, to można się na czymś oprzeć. I ulokować fotografię w odpowiedniej dacie czy zakresie widełek. Na szlif czasu nie zabraknie. Bywa, że istotne fakty same wpadają w oko podczas szukania zupełnie innych informacji
do Banita: "Pracownicy zaangażowani w prace spisowe w 1931 r. – podobnie jak my dzisiaj – przywiązywali ogromną wagę do popularyzacji badania. Stąd też w obiegu pojawiła się ulotka „Co nam da drugi Powszechny Spis Ludności?”. Było to umiejętne połączenie informacji o wynikach spisu 1921 r., objaśnień do spisu 1931 r. oraz promocji samej idei spisu powszechnego." Na tym drugim ujęciu
centralnie dwóch panów (na lewo od konia z furmanką) skupionych jest nad kartką trzymaną w ręku - być może wspomnianą ulotką. Nie wiem, czy kwestionariusze spisu należało w tamtym czasie pobrać przed dniem spisu i oddać rachmistrzowi czy też może wypełnić na miejscu w wyznaczonym punkcie - dwa ostatnie spisy ludności w PL mnie nie dotyczyły 😜 a tu gdzie przebywam "rachmistrz" kwestionariusze roznosi od domu do domu na miesiąc przed dniem spisu i odbiera wypełnione po dniu spisu. Z kwiatami i innymi wiązankami nikogo nie widzę, także wesele lub pogrzeb wykluczamy. Nie wygląda mi to także na spęd na Święto Niepodległości
do Banita: Co konkretnie masz na myśli?...
To imho - ruscy, a do dworca dobudowano m.in. halę główną i nowe wejście przed I wojną.
Na zdjęciach z ok 1903-1904 już jest:
do 4elza: Na podlinkowanym wciąż nie ma hali głównej. Wojskowi jednak zgromadzeni do jakiejś wyprawy a datacja to 1900-1910 Próbuję ustalić kiedy przed I wojną światową dobudowano Halę Główną i czy wyprawa tych wojskowych ma związek z tą wojną. Czy tylko jadą na wycieczkę. Zgrzytało między zaborcami z innych powódek ?
do Banita: nie patrz na wojskowych. Przemieszczali się co widać na fotkach Francmana. I nie było to związane z działaniami pierwszo wojennymi. Może nie nie patrz ale nie przywiązuj nadmiernej wagi
do Banita: Po odzyskaniu niepodległości Komisja Ubiorcza Ministerstwa Spraw Wojskowych zdecydowała 21 września 1919 wprowadzić rogatywkę jako standardowe nakrycie głowy o typie polskim dla wszystkich rodzajów wojsk i stopni (przeciwko czapce okrągłej i forsowanej przez oficerów legionowych maciejówce).
za niemca - dwie grzędy z 8 dużymi izolatorami każda i jedna z 12 małymi izolatorami. Na omawianym to już spory "kurnik" i dwa koguty na dole :D
Obstawiałbym bardziej końcówkę widełek
do Woj11: Aura taka zimowa choć śniegu trudno szukać. Pojedyńcze liście na drzewach ale chodniki wymiecione. Jeśli to początek 1924 roku to druty grzebali najwcześniej na wiosnę ale łącząc kropki definitywnie w 1924 zniknęły z krajobrazu te słupy. Dzięki
. Upada według mnie mit że Hala Główna została zaprojektowana w 1915 i wybudowana po I WŚ. Utrwala się natomiast wersja o dobudowaniu przed wojną ale obecnie widełki to znaczna przesada. Sugeruję 1913-1921
Stoi słup z grzędami izolatorów a na podlinkowanym nie dostrzegam ani jednego.
Wniosek płynie z tego taki że budynki których się czepiam zostały zbudowane po 1924 r. Co o tym myślicie ?
