†

Dom Polski

Dom Polski założony w 1902 r. przez ks. Stanisława Stojałowskiego, czołową postać miejscowego polskiego ruchu narodowego, był centrum życia społeczno-kulturalnego Polaków w zdominowanym przez ludność niemiecką Bielsku na początku XX wieku. Działały w nim lokalne koła "Sokoła" i Towarzystwa Szkoły Ludowej, Spółka Ochrony i Pomocy Narodowej, redakcja pisma "Wieniec-Pszczółka", biblioteka i czytelnia polska, teatr amatorski i chrześcijańskie związki zawodowe; w 1919 r. działał tu Polski Komitet Plebiscytowy, a w 1921 r. sformowano kompanię bielską walcząca w III powstaniu śląskim. W okresie międzywojennym Dom Polski pozostawał siedzibą organizacji polskich, głównie endeckich, w tym zarządu okręgu Stronnictwa Narodowego, Narodowego Związku Robotniczego, Obozu Wielkiej Polski, redakcji gazet "Placówka Kresowa" i "Młody Narodowiec" oraz spółki "Polska Strzecha". Działalność placówki zawieszono w latach 1939-1945, a w 1952 r. UB definitywnie zlikwidowało Dom Polski.

Siedzibą polskiej placówki były trzy połączone ze sobą parterowe XIX-wieczne (dokładna data powstania nieznana) budynki przy ul. Blichowej (dziś Partyzantów) 40 na Żywieckim Przedmieściu. Po 1952 r. obiekt pozostawał zaniedbany, a w 1973 r. wyburzono go podczas poszerzania ulicy. Współcześnie o historycznej placówce i jego siedzibie wspomina odsłonięta w 2002 r. tablica pamiątkowa usytuowana niedaleko miejsca, gdzie stał budynek. Pamięć o Domu Polskim pielęgnuje stowarzyszenie o tej samej nazwie założone w 1996 r.