Restauracja "pod Zieloną"

Istnienie zajazdu w tym miejscu jest potwierdzone już w XVIII w. Nazywany był "Zum grünen Baum", "grünen Baum" lub też "Zur grünen Baume", czyli "Pod Zielonym Drzewem". W czesko-języcznej prasie stosowano nazwę "u zeleného stromu". Możliwe, iż wcześniej znajdowała się tu karczma, która należała do Benedyktynów z Orłowej, albowiem Żuków Dolny należał do ich uposażenia. Zlokalizowany był na samej granicy Żukowa Dolnego z Mostami koło Cieszyna i Sibicą, na tzw. drodze Cesarskiej, która należała do dróg krajowych i prowadziła w kierunku Moraw. W miejscu tym zarazem znajdowała się brama mytna, czyli tzw. "hauptschranken nr. III", gdzie pobierano opłaty za przejazd drogą Cesraską. Pobieraniem opłat trudnił się dzierżawca, który musiał znać język niemiecki i polski. Zabudowania zajazdu są zaznaczone na planie katastralnym Żukowa Dolnego z 1836 r. pod zbiorczym numer BP 71 w przysiółku Stróżówka. W owym czasie chodziło o cztery budynki z czego dwa dużej wielkości (zapewne właściwa restauracja i stajnia) wykonane z trwałego budulca, jakim był kamień i cegła oraz jednego dużego drewnianego budynku, który zapewne służył za obiekt gospodarczy. Oprócz tego istniał jeszcze jeden mały obiekt również wykonany z trwałego budulca (kuźnia - w 1906 r. kowalem był Krupa). Trudno ustalić czy obecny budynek restauracji to ten sam budynek, czy może już jego następca. Główny obiekt zajazdu posiadał tzw. szynkownię oraz obszerną salę, w której odbywały się różnego rodzaju uroczystości, w tym bale, przedstawienia teatralne, stypy, koncerty, śluby, ale również zgromadzenia publiczne podczas ważnych wydarzeń gminnych. Poza tym istniały również mniejsze pomieszczenia tzw. Piekła. Istnienie zajazdu potwierdza w swym pamiętniku z lat 1846-1853 Andrzej Cinciała, który nazywał go "Zielony Strom". Właścicielem w latach 70 i 80 XIX w. był Paweł Morcinek, później przeszedł na własność Isaka Liebermanna - żydowskiego wyznania, który był od co najmniej 1885 r. tzw. mytnikiem przy moście Zamkowym w Cieszynie

https://fotopolska.eu/Zamkowa_1_Zamkowa_1

, zaś w późniejszym okresie (co najmniej od 1892 r.) członkiem Towarzystwa rolniczego dla Księstwa Cieszyńskiego - kółko rolnicze Żuków Dolny. Jak podaje Gwiazdka Cieszyńska z 1886 r. w nocy z soboty na niedzielę spaliła się część zabudowań gospodarskich przy gospodzie "pod Zieloną". Następca mytnika Isaka Liebermanna był Sigmund Koblitz, który w listopadzie 1887 r. opublikował w Silesii ogłoszenie o wynajmu bramy mytnej w Żukowie Dolnym. Następny pożar miał miejsce w 1898 r., wtedy spaliły się stajnie. W trzy lata później (listopad) wybuchł następny pożar i to w trakcie uroczystości ślubnej. Pożar wybuchł o godz. 22 i spłonęły budynki gospodarcze, które były ubezpieczone. Gaszenie pożaru trwało około jednej godziny. W gaszeniu brały udział okoliczne straże pożarne. W tym okresie właścicielem był David Liebermann (już od 1899 r.), do którego zajazd należał również w okresie międzywojnia. Właściciel pierwotnie mieszkał w Cieszynie i to do około 1903 r, co potwierdzają Książki Adresowe Cieszyna - na przestrzeni lat zameldowany był przy ul. Saska Kępa 10, 12 i 17. Od 1899 r. prowadził równie warsztat tapicerski. W 1937 r. koncesję szynkarską przejęła Františka Liška. Rodzina Liebermannów (dwie córki) nie przeżyła II wś. Jako wyznawcy religii mojżeszowej zginęli w obozie Auschwitz. Po II wś. mienie pożydowskie przejęła spółdzielnia spożywcza Jednota-Jedność. Chodziło o budynek właściwej restauracji, który po zmianie ustroju politycznego w 1989 r. nabył Josef Hladký (kiedyś reportażysta ostrawskiej telewizji) a po nim Henryk Sznapka. Drugi budynek stojący w podwórzu (numer posesji 113) nabył po II wś. p. Pindór, który w późniejszym okresie przeszedł na własność cygańskiej rodziny Kudrików. Ostatecznie w latach 90 tych budynek ten został rozebrany. Podobny los spotkał budynek z numerem posesji 110. Do grona zabudowań należących pierwotnie do rodziny Liebermannów ostał do dziś dnia, oprócz dawnego zajazdu, jeszcze jeden budynek, który również znajduje się w podwórzu i nosi numer posesji 111. W 2009 r. przeprowadzono gruntowny remont budynku restauracji "pod Zieloną" (Motorest Pod zelenou), przy czym zmieniono nazwę na "Hotel Pod Zelenou", w którym obecnie mieści się hotel oraz koreańska restauracja.