Staszica 31

W 1603 roku działka była nie zabudowana. W latach 1603-1610 wzniesiona została przez obywateli miasta Turobina kamienica piętrowa, wzorowana na kamienicy Moranda. W 1644 kupił ją Paweł Janczy. W II ćwierćwieczu XVII wieku nastąpiła częściowa rozbudowa. Od połowy XVII wieku kamienica była własnością Lędzów, na przełomie XVII/XVIII wieku Wilhelma Lędzy z żoną oraz w części do Lewkowicza, a następnie Polakiewiczqa. Około 1760 roku właścicielem został Szyc, potem Józef Czarnecki. Na przełomie XVIII/XIX wieku nastąpiła następna rozbudowa. W 1807 roku kamienicę odziedziczyła po swoim mężu Krzysztofie Agata Kruszecka i jej córka Anastazja natomiast pół kamienicy kupili Andrzej i Franciszka Pruscy. W 1832 roku przeszła na własność Janertów a potem Olszewskich. Od 1839 roku należała do Przybylskich, od 1849 do Mandelów. Około połowy XIX wieku nastąpił remont - zniesiono attykę a na początku XX wieku nadbudowano piętro w tyle kamienicy. W latach 20-tych XX wieku była własnością Ejnocha Mandela, w latach 30-tych jego sukcesora Abrama Mandela oraz Skarbu Państwa. Przed II wojną światową mieścił się w niej skład towarów łokciowych Bencjana Lublinera i spółki oraz zakład Hersza Gryja; zegarki i wyroby jubilerskie a na piętrze mieszkanie adwokata Józefa Łopatyńskiego. Po wojnie kamienica była w posiadaniu J. Jasińskiej, następnie Drewniaka. Obecnie jest własnością komunalną.
Podcień wsparty na czterech prostokątnych filarach, przesklepionych krzyżowo. Długa, wąska sień sklepiona kolebką z dekoracją sztukatorską zachowaną w części północnej. W pozostałych pomieszczeniach parteru sklepienia kolebkowe z lunetami, kolebka krzyżowa oraz płaski strop. Więźba dachowa drewniana krokwiowo-płatwiowa ze stolcami. Dach dwuspadowy z dwiema facjatkami w połaci północnej i jedną w południowej, pokryty blachą miedzianą. Dwuspadowe daszki facjatek pod blachą. Pomiędzy parterem a I piętrem schody murowane wykładane drewnem, dwubiegowe, łamane, powrotne, na poddasze; dwubiegowe z podestem. W elewacji tylnej murowano-drewniana galeryjka na I piętrze z tralkową balustradą, pod jednospadowym daszkiem pobitym dachówką ceramiczną, wspartym na drewnianych omieczowanych słupach. Portale, drzwi i obramienia okienne wykonane z piaskowca, sztukaterie gipsowe. Drzwi drewniane, jedno- i dwuskrzydłowe. Drzwi frontowe do sieni deskowe, od zewnątrz okute blachą w motyw kratownicy z rozetkami. Drzwi z sieni na podwórze dwuskrzydłowe, klepkowe z nadświetlem. W górnych kondygnacjach drzwi płycinowe. Stolarka okienna drewniana. W podcieniu okna witrynowe, pozostałe dwuskrzydłowe, sześcio- i ośmiokwaterowe / w elewacji frontowej /. Kamienica założona na planie prostokąta pierwotnie trzytraktowa, trójdzielna z przelotową sienią na osi. W trzecim trakcie od wschodu klatka schodowa. Na podwórzu od wschodu kwadratowa przybudówka. Na piętrze pierwotnie układ trzytraktowy. Układ wnętrza znacznie przekształcony. Budynek dwukondygnacjowy, od południa trzykondygnacjowy, podpiwniczony, z użytkowym poddaszem. Dach dwuspadowy, od południowego wschodu jednopiętrowa przybudówka pod daszkiem dwupołaciowym. Elewacja frontowa czteroosiowa, dwukondygnacjowa o zsuniętych od wschodu trzech osiach okiennych. W przyziemiu podcień trójarkadowy. Arkady zamknięte półkoliście, z wolutowymi zwornikami w kluczu wsparte na prostokątnych filarach z zaakcentowanymi gzymsami impostowymi. Ponad arkadami szeroki fryz o motywie kolistej plecionki, ujęty wąskimi gzymsami. Okna I piętra prostokątne, otoczone prostymi kamiennymi opaskami i zwieńczone tablicowymi nadprożami z gzymsami. W zwieńczeniu profilowany gzyms koronujący. W podcieniu kamienny portal w formie arkady o rustykowanym łuku z kartuszem wspartej na półfilarach z impostami i ujętej w dwie stylizowane jońskie półkolumny dłwigające, ozdobione główkami, odcinki belkowania, w zwieńczeniu niepełny trójkątny fronton. Okna w nieznacznie profilowanych kamiennych opaskach. Elewacja tylna trójkondygnacjowa z dobudowaną od wschodu piętrową oficyną. Część zachodnia dwuosiowa, z gankiem na piętrze. W przyziemiu półkoliście zamknięty otwór wejściowy od wschodu i prostokątne okno od zachodu oba otwory ujęte opaskami kamiennymi. Pozostałe otwory bez obramień, z wyodrębnionymi parapetami. Wnętrze; na sklepieniu kolebkowym sieni zachowana w północnej części dekoracja sztukatorska w formie sieci kasetonowych żebrowań, wspartej na bogato profilowanym gzymsie, pod który jest fryz z rozetkami. Wejścia z sieni do pomieszczeń frontowych ujęte kamiennymi odrzwiami. Za

http://panel.lfoz.lublin.pl/in.../zamosc-kamienica-staszica-31<

br />