Rynek 15

Kamienica szewca Wyrobka spłonęła jak i wiele innych zlokalizowanych w centrum miasta w czasie wielkiego pożaru Pszczyny z roku 1748. Po pożarze miasta z roku 1748, szewc Johann Wyrobek otrzymał 170 talarów tzw. wsparcia pożarowego, w celu odbudowy kamienicy.
Kolejnymi właścicielami odbudowanej kamienicy byli Frystacki i Ernst Christian Kleinischen. Kleinisch z zawodu był farbiarzem sukna, a równocześnie pełnił funkcję burmistrza Pszczyny. W miejskich spisach właścicieli nieruchomości kamienica przy rynku pod numerem 15 w roku 1785 zapisana jest jako własność Gottfrieda Keyselitz, doktora medycyny i podopiecznego Jana Erdmannna von Promnitz. Keyselitz po swej śmierci w roku 1812 dom pozostawił w spadku swej córce, żonie radcy sądowego Johanna Stephana Fuchsa.
Według danych spisowych z roku 1850 dom frontowy składał się z małego sklepu z jednym oknem, dwa średnie pokoje, mała komora (pomieszczenie bez okna) i kuchni. Na pierwszym piętrze znajdowały się dwa pokoje z komorą, oraz mały pokoik i kuchnia. W budynku gospodarczym po prawej stronie podwórza mieściły się dwa pomieszczenia na drewno, dwie obórki dla bydła i stajnia dla koni.
Kolejnym właścicielem kamienicy był Ernst Satory. W pisach z roku 1843 zanotowano, że w budynku frontowym oraz oficynie mieszkało łącznie 41 osób. W budynku Ernst Satory junior prowadził sklep z artykułami kolonialnymi, inaczej zwany sklepem korzennym. Sprzedawał tam cygara, czekoladę, herbatę, wina, koniaki, rum i likiery. Prowadził także wyszynk piwa i wina. Na parterze przez pewien czas swój zakład prowadził zegarmistrz Johann Spyra.
W roku 1892 Satory dobudował jedną kondygnację do budynku gospodarczego, w którym mieściła się teraz stajnia, wozownia, pomieszczenie na węgiel i drewno. W roku 1900 Satory wydzierżawił sklep kolonialny kupcowi z Opola, Wilhelmowi Herrmannowi, który prowadził go wraz z żoną. W roku 1906 Herrmann kupił kamienicę, i za kilka miesięcy ją sprzedał za kwotę 44500 marek restauratorowi Maxowi Karlinerowi. W budynku kamienicy w roku 1926 swoje biuro porad prawnych otworzył Jan Ryt z Łąki, a pomieszczenia sklepu wynajmowała Joanna Bartenstein.
W roku 1930 kamienica została zakupiona przez kupca z Krakowa Stanisława Wintuszka i jego żony Heleny z domu Szulc. Państwo Wintuszka w roku 1931 zamieszkali w kamienicy na ulicy Piastowskiej, zaś kamienicę przy rynku pod numerem 15 sprzedali za 43000 marek kupcowi Augustynowi Luxowi. Lux w roku 1935 zaplanował rozbudowę drugiego piętra domu oraz poddasza na cele mieszkalne. Lux uzyskał nawet zatwierdzenie planów przebudowy, które były prolongowane na kolejne lata, aż do roku 1939. Przebudowa nigdy przez Luxa nieostała dokonana.


(na podstawie opracowania p. Joanny Strońskiej-Przybyła, pracownika Archiwum Państwowego w Katowicach, oddział w Pszczynie publikowanego w książce "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców 1748-1939) - za jej zgodę na użycie serdecznie dziękuję)