Rynek 19

Kamienica mieszczańska z XVIII w. Narożna. Murowana.
Po pożarze miasta z 1748 r. działka należała do Żyda Isaaka Salomona, który kupił ją wraz z nieukończoną kamienicą na przełomie 1764 i 1765 roku. Pierwszy opis kamienicy podaje, że składała się ona z budynku frontowego, podpiwniczonego z dwoma małymi piwnicami, gdzie na parterze znajdował się sklep, oraz cztery pokoje, komora (bez okna), i kuchnia. na pierwszym piętrze było pięć pokoi i kuchnia. W budynku gospodarczym po prawej stronie podwórza znadowała się izba czeladna i komora z maglem oraz stajnia, a po lewej szopa na magiel, komórka na drewno i węgiel. Za domem był mały ogródek.
Kamienica została przebudowana w roku 1863. Według projektu Wechowskego do budynku frontowego dobudowano komorę, kuchnię i sień przelotową, zaś w budynku gospodarczym dobudowano piętro z izbą i komorą. W roku 1864 budynek został sprzedany przez wnuka Samuela Skutscha, Ludwika, drukarzowi Augustowi Krummerowi za 6500 talarów. Agust Krummer był osiadłym w Pszczynie w roku 1849 przedsiębiorcą drukarskim wyznania ewangelickiego, który posiadał zakupioną za 1300 talarów od Christiana Schemmela dobrze prosperującą drukarnię przy dzisiejszej ulicy Chrobrego. Do tej drukarni w kolejnych latach dołączył on księgarnię, zakład litograficzny i introligatornię. W kamienicy przy Rynku 19 mieściła się siedziba jego firmy "Buch und Steindruckerei Gesellschaft m.b.H in Pless". Po śmierci Augusta Krummera w roku 1883 dom i przedsiębiorstwo zostały przejęte przez jego syna Augusta juniora, który z nieznnych przyczyn sprzedał je Maxowi Bertelsowi, który z żoną Heleną przyjechał do Pszczyny z Rybnika. Przedsiębiorstwo Bertels zlikwidował w roku 1921. Wówczas część wyposażenia i prawa do wydawania pszczyńskiej prasy została nabyta przez firmę Alfonsa i Otmara Lokay z Rynku 5.
W roku 1922 w kamienicy znajdowała się siedziba Banku Handlowego Aktiengesellschaft in Posen. W kamienicy mieściły się także biura adwokata i notariusza dr Mariana Pałki, salon fryzjerski Stanisława Kawalca, a także pracownia krawiectwa damskiego i męskiego oraz sklep z materiałami Augusta Honkischa.

(na podstawie opracowania p. Joanny Strońskiej-Przybyła, kierownika Archiwum Państwowego w Katowicach, oddział w Pszczynie publikowanego w książce "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców 1748-1939) - za jej zgodę na użycie serdecznie dziękuję)