Komunikacja miejska w Gdańsku

Ujęcie z tego samego miejsca jak tu: tylko w drugą stronę.

Data: 24.08.2004, fot. Kovách László

Warto zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od pozostałych gdańskich linii tramwajowych - gdzie ok. 1923/24 przebudowano przewody trakcyjne i zamontowano na wagonach silnikowych pantografy - linia na Emaus aż do końca korzystała z odbieraków rolkowych, starszego typu. Dopiero od czasu powojennej odbudowy na Kartuskiej pojawiły się tramwaje wyposażone w pantografy

do Pomuchelskopp: We Wrocławiu pantografy pojawiły się dopiero w czasie wojny i to w dodatku wyposażone w nie były nieliczne tramwaje.

do Neo[EZN]: Być może to, co wyżej napisałem, nie było całkiem ścisłe - niektórzy twierdzą, że także linia 6 na Orunię jeździła do 1945 na odbierakach rolkowych. Na razie nie mam jasności, tamta trasa należy do najrzadziej fotografowanych i nie wiem, czy znajdę dobrze datowane zdjęcie z lat trzydziestych bądź czterdziestych

do Neo[EZN]: " 3 października 1935 stary wóz silnikowy B.S.E.G z serii 1901 jako pierwszy we Wrocławiu otrzymał zamiast dotychczas stosowanych odbieraków rolkowych pantograf nożycowy" (wg "Breslauer Stadtanzeiger" 3.X.35)

do Pomuchelskopp: Hm, przejrzałem swoje zbiory i nie znalazłem zdjęcia (ale przyznaję, że jest ich bardzo mało), w którym tramwaj na Oruni miałby pantograf. Natomiast gdzieś wyczytałem (nie pamiętam gdzie, ale jestem pewien), że do tej barykady użyto też tramwajów z Oruni. A na zdjęciu nie ma ani jednego z pantografem. Wiec coś w tym chyba jest, choć pewności oczywiście nie ma.

LO nr 1, nazwa zamkniętej obecnie ulicy do ustalenia.

Kapitalne zdjęcie! a ten budynek z prawej, obok tramwaju - czy to fragment Archiwum Państwowego?

A tak w ogóle z ciekawości skąd są te gdańskie zdjęcia? Pojawia się tu ich mnóstwo, to była jakaś duża kolekcja do kupienia na jednej aukcji? Przyznam że nie kojarzę ich, a przeglądam aukcje od wielu lat.

Doczepa 4ND to bardziej 1464. Na powyższym zdjęciu i na tym z tego linka mamy ten sam zestaw doczep - 4ND 1464 i "warszawską" 1384 - oba zdjęcia musiały być wykonane w nieodległym czasie.

56 lat pozniej - mysle ze to bedzie ta uliczka

do Mariusz Brzeziński: Szkoła ma adres Wały Piastowskie 6, a uliczka po której jedzie tramwaj to Wałowa.

do pawulon: Ta uliczka to nie jest Wałowa, to fragment dawnego Placu Hanzy. Miejsce wykonania zdjęcia jest świetnie rozpoznane ale szczerze to miałbym problem z przypisaniem. Najłatwiej byłoby dopisać właśnie do Placu Hanzy, rzecz w tym, że ów w tym czasie jako ulica nie istniał, więc chybaby najlepiej dopisać by było do Wałów Piastowskich (bo wskazówka googlowa że to Wałowa jest raczej na wyrost), choć widoczne miejsce jest teraz parkingiem na zapleczu KK Solidarności. Nie jestem znawcą tramwajowym ale wydaje się, że to tor odstawny dla pojazdów linii obsługujących dojazdy do stoczni. Zdaje się w latach 70-tych, zrobiono taką mini pętlę na obecnym Placu Solidarności, więc zdaje się widoczne tramwaje przeniosły się w nowe miejsce.

do pawulon: Tu widać dobrze którędy biegły tory , z lewej budynek obecnie KK Solidarności, z prawej Archiwum Państwowe w Gdańsku.

do Pomuchelskopp: Tak, to właśnie fragment archiwum.

do piotram: Rok 1964. Trwa remont Wałów Piastowskich i Podwala Grodzkiego. To jest fragment trasy z Nowego Portu do Śródmieścia. Na Wałach Piastowskich nie było wówczas torowiska. Podczas tego remontu dopiero je zbudowano, podobnie jak tunel przy dworcu. Gdy zaczął się remont, tory w tym miejscu ucięto. Na przyjeżdżający z Nowego Portu tramwaj czekał wagon silnikowy, który zabierał doczepy od tyłu. Na zdjęciu to nie są dwa składy w przeciwnych kierunkach. Wagon 1268 przyprowadził doczepy z Nowego Portu. W tej chwili są one już doczepione do drugiego silnika i gotowe do odjazdu do Nowego Portu. Natomiast 1268 poczeka na następną brygadę i zabierze jej doczepy. I tak w kółko.
Warszawska doczepa ma numer 1384 (100%), doczepa 4ND to prawdopodobnie 1461. Nieznany numer Bergmanna na czele składu.
Podobne manewry były wykonywane kilkaset metrów dalej ok. roku 1970, tuż za przystankiem Dworzec Główny, gdy trwał remont Wałów jagiellońskich. Pozostałe linie kursowały wówczas przez 3 maja.
Pętla na Dokach powstała 7 lat po wykonaniu tego zdjęcia.

do tang: Do marca 1945 r wzdłuż archiwum czyli wschodniej części Placu Hanzy było torowisko dla linii tramwajowej prowadzącej spod dworca w kierunku Nowego Portu, więc wydaje się, że na czas remontu Wałów Piastowskich wykorzystywano starą infrastrukturę.

do † Yanek: Oczywiście że było, z tym, że nie do marca 1945, tylko znacznie dłużej - jak to widać chociażby na powyższej fotce.
Ale przed 1945 r. ta linia (wtedy nr 8) nie prowadziła spod dworca, tylko spod Żurawia, przez Szeroką, Targ Drzewny, Kowalską i Korzenną na Plac Hanzy i dalej już znaną trasą do Neufahrwasser.

do † Yanek: To torowisko istniało do czasów tego zdjęcia, czyli do 1964 roku. Pamiętam, więc jestem pewien. Wtedy dopiero, w tym właśnie czasie, kładziono tory na Wałach Piastowskich, czego zdjęcia zresztą można też znaleźć na tym portalu. Nie jestem natomiast pewien, czy na Wałach Piastowskich nie było pozostałości po torach przedwojennych.

do tang: Jak rozumiem "tang" to jedynie skrót ;) więc dalej nie śmiem polemizowac :) :) :)

Pozdrawiam

do † Yanek: Tak, skrót od Tangens. Sam nie pamiętam skąd ta skrócona ksywka, prawdopodobnie na skutek trudności z zalogowaniem założyłem nowe konto. Mieliśmy okazję się poznać?

do tang: Okazji nie było ale kilka wpisów "tramwajowych" na FDG czy WFG pamiętam :)

do mirekjot: Zgadzam się, że oba zdjęcia są prawdopodobnie z tego samego dnia. Być może nawet ten sam kurs (1268 właśnie przyprowadził skład z Nowego Portu, na doczepie warszawskiej brak oznakowania linii na jednym końcu). Ale chorzowska doczepa nie może być 1464, która zawsze była wierna zajezdni Łąkowa, a linię 3 obsługiwał wyłącznie Nowy Port. Prędzej już 1494, ale według mnie jest to jednak 1461.

do tang: Na tej fotce z linka ta doczepa 4ND jest nieco lepiej widoczna i dlatego pomyślałem, że 1464, bo ostatnia cyfra to bardziej 4 niż 1, ale to szczegół :)

do mirekjot: To się zgadza i gdybym nie posiada
ł wiedzy na ten temat też bym przysiągł że to jest 1464. Jednak jest to niemożliwe. Ale dzięki za czujność.

do † Yanek: Świetna fotka ta z WFG ;)

1254 - 1387

ex 1019

Zaiste dziwna gospodarka - za płotem KSW i jeszcze starsze graty, a najmłodsza z nich enka - na gospodarczy.

czy na pewno jest to rok 1967? to chyba nie jest zajezdnia N. Port...

1019 na 100% byl w taborze w zajezdni Nowy Port. Pytanie brzmi ktory? Ten co potom przerobili na techniczny czy ten pozniejszy?

Bylbym wdzieczny za informacje o wozie silnikowym 1019. Jaka byla jego historia i w ktorym roku zostal skasowany?

do mirekjot: Nie no, bujny rozkwit przezywały już 4N.

do tang: 4N i N to praktycznie żadna różnica, poza tym w Gdańsku wtedy jeszcze jeździły Bergmany. W innych miastach też było sporo przedwojennego dobytku. A Warszawa właśnie rozdawała swoje enki, nawet jeszcze starsze i przedsiębiorstwa przygarniały je z zadowoleniem :)

do mirekjot: Dla mnie bardzo duża różnica. W wyglądzie, drzwiach, liczbie krzesełek, długości pomostu itd. Jeździły wtedy nie tylko Bergmany, kilka lat miały przed sobą tez warszawskie doczepy a nawet kilka sztuk kowbojek, czyli typu 160, jeszcze jeździło, co widać nawet na zdjęciu.

do tedic: To jest zajezdnia Wrzeszcz. Rok 1967 możliwy, choć niekoniecznie

do tang: Różnice były, to jasne, choć po modernizacjach zanikały. Miałem na myśli wiek wagonów - logicznym było przeznaczyć na gospodarczy wozy bardziej "zaawansowane" w latach. A z jakiego wozu liniowego to roboczy - wiadomo?

do mirekjot: 1019. Napisałem wyżej

do tang: Dzięki, jakoś nie spostrzegłem :) Ale żeby było śmieszniej, to tym numerem w 1967 obsadzono inny, jeszcze starszy wagon z parcelacji enek warszawskich

do mirekjot: Zgadza się.I z przerobionymi oknami jak doczepa 1405.
Właśnie dlatego otrzymał ten numer, że "wagon montażowy" go zwolnił.

Później byl w taborze N. port. Pamietam ze jezddzil na "10" i "15"

Dawna Pętla Ogrodowa, obecnie Strzyża. W tle nie istniejące już ogrodnictwo przy ul.Wita Stwosza 77.

ciekawe jaki jest numer wagonu silnikowego?

skrzyżowanie Nowych Ogrodów (ówcześnie- gen. Świerczewskiego) z ul. 3 maja, w tle za tramwajem Urząd Miejski, a dalej szpital wojewódzki.

Z Wikipedii wynika, że prezydenci miast pojawili się w roku 1973, a więc także i urzędy zastąpiły prezydia rad narodowych.
Źródło:

Czy podejmie się ktoś odczytać numer silnika? Na pewno zaczyna się na 010 ale jaka końcówka? 73, 78, 79? A może jeszcze inny?

Na 100% 01079... Mial wlasnie doczepe 02435

do BocieK: Jeżeli to 1974 r., to chyba jeszcze nie nosił nazwy "urząd", tylko "Prezydium Miejskiej Rady Narodowej". A według stanu na 2017: Urząd Miejski i Szpital im. Kopernika (od 2009 już bez przymiotnika "wojewódzki")

do Pomuchelskopp: FP óczy, bawi, wychwywa! Nie wiedziałem, że szpital zdegradowali. Ale co do urzędu, to jakoś nie jestem pewny, czy aby nie był urzędem w tym 1974 r. Prezydium MRN- oczywiście, ale Urząd Miasta- już chyba także.

do tang: 01079.

do mirekjot: Dzięki.

do tedic: Dzięki za wiadomość. Ja tej pewności nie miałem, bo w chwili modernizacji 1079 był przyżeniony z 1469, a doczepa 1435 z 1034. Połączenie ze zdjęcia nastąpiło znacznie później.

do tang: A ja bym się zapytał, czy po modernizacjach jeździły jeszcze potrójne zestawy enek? Bo doczepy gniazda miały, więc pewnie, żeby ewentualnie łączyć po dwie doczepy. A jak było faktycznie?

do mirekjot: Tak, na linii 3. Takim składem był 1002-1492-1412 (4N, 4ND, ND). Krótko po modernizacji rolę rezerwowych pełniły też doczepy 4ND, do połączenia na trzeciego lub w zastępstwie jakiejś doczepy chwilowo niedysponowanej, o numerach 1474 i 1496. To ostatnia jednak bardzo prędko została połączona z silnikiem 4N nr 1029.
Mówię tu o składach w kolorze kości słoniowej. Po przemalowaniu z powrotem na czerwono już nie przestrzegano stałości połączeń.

do tang: Rozumiem, że modernizacja w znaczeniu - z drzwiami sterowanymi przez motorniczego, a nie tylko przebudowa na jednokierunki. I 1412 w postaci prawej ściany, jak 4ND. A istnieją takie trojaki na fotkach?

do mirekjot: Oczywiście, że tak. Wszystkie przemalowane na żółto miały automatyczne drzwi, hamulce szynowe itd. Na zdjęcie takiego trójskładu do tej pory niestety nie trafiłem, ale informacja jest pewna. Doskonale pamiętam.

do mirekjot: Nie, 1412 nadal była w tym momencie ND, z pojedynczymi szerokimi drzwiami.

do mirekjot: Tu jest cały skład N (w tym 1412) już po przywróceniu czerwonych barw.

Okopową odpisałem, miejsce opisałem tu:

to nie jest numer 23140... ale 03140

ul.Kościuszki w prawo , nie przypominam sobie pętli w tym miejscu. Dla jakiej linii pętla ta powstała.

Nie wygląda to na budowę torów w stronę Zaspy ?

Książka "Tramwajem przez Gdańsk" podaje dokładną datę oddania pętli 26 kwietnia 1956, Służyła jak napisano wyżej linii 8, a po likwidacji trasy na Waryńskiego także linii 5, którą po kilku latach przerwy zastąpiła 7.
Do czego służyło żeberko na wprost nie pamiętam, choć pamiętam, że istniało. Często stawał tam wóz techniczny, być może także barowóz. Przypuszczam, że cofał się tam postojujący tramwaj, aby ewentualnie mógł przejechać skład drugiej linii.

do elmis: Dla linii nr "8".
Później gdy puszczono tramwaj przez Zaspę, pętla była zbyteczna a na jej miejscu postawiono cztery niewielkie pawilony.

do grgrz: No, nie bardzo, panowie są ubrani jakoś nie na lata 70-te.

do † Yanek: To znaczy, że ten odcinek prosty w stronę Zaspy służył do zmiany toru?

do grgrz: Nie wiem jak było wcześniej, tu raczej "mirekjot" albo "tang" jako znawcy tramwajologii mogliby się wypowiedzieć.
Widziałem takie zdjęcie gdy z tej pętli wyjeżdżał przegubowy 102Na i tam jakieś (jak pamiętam) tory (oprócz tych z pętli) na wprost to były.
Swoją drogą na "gedanopedii" napisano że "pętla" przy Kościuszki powstała w roku 1953 ale nie wiem skąd ta data skoro w GAiT twierdzą że 1956.
Teraz tak, tory do Kościuszki czyli Ringstrasse powstały (ponoć) w roku 1930, właśnie po to by dowozić pasażerów do nowego portu lotniczego przeniesionego z ul. Hynka/Lewoniewskich. Tu wątek na WFG z zdjęciem (lata 1942-1943) wykonanym z koszar przy Legionów w kierunku lotniska.
Wychodzi więc że tramwaje kończyły tamże bieg a następnie wóz motorowy przepinano do doczepy wykorzystując drugi tor.

do † Yanek: Czyli do torowiska z lat 30 (wtedy też przebudowano tory przy Hansaplatz) prowadzącego do Ringstrasse dobudowano pętelkę oraz wykonano łącznik między torami. Zdjęcie z WFG pokazuje te tory. Z tekstu o samym torowisku nic ciekawego nie ma . Widać ,że klient o Gdańsku za dużo nie wiedział (Western:) ) i opisuje swoje wrażenia z dni spędzonych na szkoleniu.Thx.