†

Jelcz 043

Jakaś impreza rodzinna? Nie - ludzie inaczej się wtedy zachowują (stojąc) i inaczej sa ubrani. Głównym sprawcą moich wątpliwości jest autobus na tej małej, spokojnej ulicy. Co to za wydarzenie było (o ile nie naruszam prywatności)?

Ten w oddali stojący Trabant służył jako "płatna bramka' przez którą to musiał przejechać i opłacić się szofer kierujący polonezem. Ogólnie - W E S E L E !!!!!! Pamiętny, słoneczny, ciepły, październikowy dzień dla sąsiada.

to wcale nie musi być autobus MPK.

Polonez MR83 - od 1983-go.

do matomi: Nie, nie był to autobus z lokalnego MPK, Pojazd wypożyczono tylko po to, aby przewieźć gości weselnych z punktu A do punktu B, Autobus zakłądowy, którego obecność na tej ulicy załatwiałem z kierownictwem firmy.

do nyskadolniak: Może i tak, ale wesele było tylko jedno, zaś w pażdzierniku 1983 nie było mnie już w tym miejscu.

do nyskadolniak:
Wydaje mi się, że spoiler na tylnej klapie był w Polonezach jakieś 2 - 3 lata wcześniej. Ale tylko w wersjach ze wzmocnionym silnikiem i skrzynią "piątką".

do yani: Oczywiście, że to może być nawet jakiś rzemieślnicze gadżet - w latach 70/80 już na porządku dziennym. @esski - datowanie autorskie zawsze jest podstawą, resztę trzeba w miarę logicznie dopasować... :-)

do nyskadolniak: Rzemieślnicy produkowali od końca lat 70-tych spoilery tylne i przednie do Fiata 125p. Niczego podobnego sobie nie przypominam do Poloneza. Natomiast dobrze pamiętam zielonego Poloneza mojego znajomego, kupionego za dolary ok. roku 1980. Miał silnik 82 KM, pięciobiegową skrzynię i fabryczny spoiler z tyłu.

"Ogórek" po prawej bez "filmu" - wersja podmiejska / międzymiastowa?

A "pośpieszne" takie nie jeździły?

Tak, to wersja dla PKSu. ale w komunikacji miejskiej tez się trafiały - zarówno malowane na czerwono, jak i na niebiesko. Dla odmiany PKS posiadał wozy typowo miejskie, z "filmem" i drzwiami pneumatycznymi. To taki peerelowski folklor.

Tu dla odmiany Jelczyk miejski w służbie PKSu:

Na linii "A" jeździł czerwony z drzwiami zamykanymi ręcznie. Nie pamiętam czy z "filmem"

do kate16: Tak, praktycznie do połowy lat 70-tych. Zmiana nastąpiła dopiero po podpisaniu umowy z Jugosławią na autobusy marki TAM i SANOS.

Niestety nie jest to model MEX 272 (tych podobno są tylko 3 sztuki w Polsce), ale Jelcz 043 na bazie którego opracowano wersję miejską, czyli MEX 272 z "filmem", harmonijkowymi drzwiami i innym układem wnętrza. Dla porządku założyłem oddzielny obiekt i tam przerzuciłem zdjęcia.

WPK Katowice też miały pojedyncze egzemplarze "Ogórków" i to w wersji międzymiastowej a'la PKS - jeden jeździł w latach 70-tych na linii 6, na dodatek w dziwnym malowaniu - zielony + żółty.

Wysłałem do Muzeum - Centrum Historii Zajezdnia informację o "ogórku" MEX stojącym na Kwidzyńskiej Może podejmą działania w celu pozyskania go do zbiorów.

do zygmunt_ra: Możesz jeszcze napisać do KSTM.

do Neo[EZN]: Nie ma problemu, tylko na stronie KSTM nie podają żadnego e-maila.

do Neo[EZN]: Ok - wysłałem im na formularzu kontaktowym.

do Neo[EZN]: Odpowiedzieli (KSTM), że znany im jest temat tego autobusu, ale nie mają środków aby go pozyskać, o remoncie nawet nie mówiąc. Póki co, egzemplarz ten jest remontowany przez osobę prywatną.

do zygmunt_ra: No to fajnie, że jest remontowany - oby tylko starczyło mu środków pieniężnych, chęci i możliwości.

Ciekawe, że drzwi od środka są niebieskie i w układzie międzymiastowym - w takich kolorach jeździły ogórki w PKS

Kilka na pewno jeździło na liniach podmiejskich - być może na zasadzie wypożyczenia z PKS.

Jako dziecko uwielbiałem te białe kierownice :-)

Miałem parę razy w życiu tą przyjemność siedzieć obok kierowcy tego wozu, było super! Obok kierowcy była dżwignia hamulca (nazwy nie zaryzykuję, bo jest ich kilka, więcej na ten temat można poczytać tutaj: ) silnikowego używanego przy jeździe w dół, widziałem to na zjazdach serpentynami z Kubalonki

Tak myślę, że układ kierowniczy nie miał chyba wspomagania? A układ hamulcowy miał serwo? Sorry, nie znam mechaniki tych pojazdów, może ktoś wie więcej i napisze ...

Co do silników były dwa rodzaje. Oryginalne czeskie RTO i polskie "duże leylandy". Na innym zdjęciu jest znaczek skody więc hamulce czysto pneumatyczne, ręczny mechaniczny. Nie było powietrza - hamulców też nie. Dźwignia na podszybiu to hamulec silnikowy, zwany też górskim, tłumił wylot spalin. Co ciekawe, silnik Leylanda datuje się na lata 30.

Te z klamkami nie miały wspomagania kierownicy, pamiętam narzekania kierowcy.

Tutaj też muszę napisać, że ten autobus TO NIE JEST ogórek z MPK? To zostało wyprodukowane w 1984 roku i dlatego ma hamulec pneumatyczny, ponieważ w 1983 dokonano modyfikacji układu hamulcowego w ogórkach celem zwiększenia bezpieczeństwa (zastosowano siłowniki sprężynowe). Ponieważ ten ogórek pochodzi prawdopodobnie z PKS Wrocław dlatego też jest niebieski. Oryginalny 4125 to był ogórek z 1978 roku, skasowany w 1988 roku.

Czerwony ogórek z drzwiami na klamkę jeździł na linii"A" w połowie lat 70-tych.

do vigo: Bo to pewnie autobus podarowany przez PKS - w MPK chyba takie z drzwiami "na klamkę" nie jeździły.

do Neo[EZN]: Jeździły , sam z Nowego Dworu jeździłem w latach 1978-9

do zygmunt_ra: Jeździły, ale nie były pożyczone. MPK miało na stanie 4-6 szt. Były też wykorzystywane na wycieczki zakładowe. Najlepsze autobusy na zimowe górskie wyprawy "ever".

do Stenek: Odnośnie wspomagania ukł. kierowniczego nie był to standard w wyposażeniu. Co do ukł. hamulcowego to chyba było jak w Starach 20, czyli hydrauliczny wspomagany pneumatycznym. W autach z tam tych lat były hamulce klapowe, uruchamiane albo dźwignią albo "guzikiem" na podłodze.

do Oliwia: Te hamulce klapowe to działały przy wyłączonym silniku? Ale co wtedy ze smarowaniem?

do Stenek: To jest czterosuw, smarowanie cisnieniowe olejem z miski olejowej.

do slawekh: Nie było powietrza w układzie = nie było jazdy. Bo hamulce trzymały na maksa. Hamulec klapowy działał tylko na włączonym silniku.

do slawekh: Ręczny nie jest mechaniczny - widać zawór jak w Autosanie poniżej poduszki fotela kierowcy. Hamulec mechaniczny był uruchamiany długą dźwignią podnoszoną z podłogi.

do Oliwia: Nigdy w życiu. To był inny typ hamulców.

do slawekh: Czyli chcesz powiedzieć że w momencie "ucieczki" powietrza z układu nie było hamulców ? Nikt, nigdy tak układów hamulcowych nie projektował w autokarach czy ciężarowych. Dlatego przed ruszeniem trzeba nabić powietrza do układu aby w ogóle ruszyć.

do Oliwia: Można było ruszyć bez powietrza i hamulców nie było (ręczny był - mechaniczny). Hamulce były czysto pneumatyczne. Dwa zegary informowały o ciśnieniu w układzie. Nawet jak trzasnął przewód do siłownika następował spadek ciśnienia powolny a nie gwałtowny. Sprężarka zawsze dotłoczyła powietrze. Wypadków była raczej znaczna ilość. Pneumatyczno-hydrauliczne hamulce pojawiły się dopiero w Autosanie. Tył był na siłownikach pneumatycznych, które działały również jako ręczny. Przód był hydrauliczny na cylinderkach. Dzisiejsze hamulce to już inny temat.

do sebasr: Było 20 sztuk klapaków w MPK.

do † Andrzej Mastalerz: Tak, szczególnie jak się ruszało z miejsca, trzeba było sporo siły, żeby przekręcić kierownicę
Dziś kierowanie autobusem, to kosmos i lata świetlne w porównaniu z tymi Jelczami

do Dürgoy Marcin : Pamiętasz jego numer taborowy?

do matomi: Numeru nie pamiętam .Jak imprezowaliśmy w parku(dawny cmentarz)to po zaopatrzenie do delikatesow pod Arkady jeździliśmy.Pamietam że był typowy PKS-owski,przejscie miedzy siedzeniami mial wąskie i jeszcze człowiek o te rozkładane siedzenia haczył.

do Dürgoy Marcin : Kluczowej informacji nie pamiętasz. Chciałem się upewnić czy to był jeden z zakresu 41xx czy jakieś inne sztuki.

Brakuje rozkładanych siedzeń w przejściu. Są widoczne uchwyty. Dodatkowo były pasy służące za oparcia. W ten sposób mogło razem podróżować ok. 50 osób.

Półki ktoś już podiwanił...

Miał boczne, rozkładane w przejściu krzesła, to na wycieczki, na długie trasy, oparciem był mocowany w poprzek pas parciany szerokości ok. 5-6 cm

Powinni takiego " ogórka " turystycznego pościć po Wrocławiu podobnie jak tramwaje zabytkowe. Sądzę że i na niego byłoby zainteresowanie :) O Fredrusiu już nie wspomnę ale on już chyba nie wróci :(

do Stenek: Dwa się zachowały!

Ciekawe czy będą go remontować.

Pewnie część Użytkowników już wie, że autobus ten doczekał się w końcu remontu w zeszłym roku i wygląda dużo lepiej: Autobus ma nr ewid. 4125, tj. egzemplarza którym kierowca Tomasz Surowiec dnia 26.08.1980 roku zablokował bramę zajezdni przy ul. Grabiszyńskiej, dając sygnał do rozpoczęcia strajku a w następstwie do powstania wrocławskiej Solidarności.

do Cristoforo: Dobrze by było bo w środku nie wygląda zbyt dobrze no i pewnie technicznie też jest w kiepskim stanie...

do Neo[EZN]: Przydałoby się też, żeby umieścić go pod jakimś zadaszeniem, bo staruszkowi od takiego parkowania się nie polepszy.

do zygmunt_ra: Nie ma żadnego numeru ewidencyjnego.

Ciekawie wyglądało jak "ogórek" ciągnął "mizerię" czyli przyczepę :-) Jazda w "mizerii" to dopiero była frajda.

śliczny Ogóreczek

Teraz czas na przyczepę.

No jak tym egzemplarzem jak go wyprodukowano w 1984? To jest replika, oryginalny 4125 został skreślony ze stanu w 1989 roku.

do matomi: Chyba nie tyle wyprodukowano a poskładano z w warunkach warsztatowych, 043 w 1984 już od dawna nie był produkowany...

do matomi: Ok - czyli dorobiono mu legendę - trudno powiedzieć czy celowo, czy nieświadomie, choć raczej taką wiedzę autorzy tej tablicy powinni posiadać, bo i pisano o tym:
Czyli to po prostu inny egzemplarz tego samego typu Jelcza, na który potem naklejono nr taborowy 4125 już po kasacji tamtego. Zaufałem treści ze stojącej obok tablicy informacyjnej - zmieniam zatem podpis na "wozem tego typu".

do Jarosław Dubowski: Produkcję Jelczy 043 zakończono w 1986 roku. Proponuję się dokształcić. Autobus ze zdjęcia pochodzi z dostawy kilkunastu sztuk tego typu do PKS Wrocław.

do matomi: Zali do końca produkcji modelu 044 produkowano równolegle 043?

do Jarosław Dubowski: tak, 044 nie zastąpił 043.

do zygmunt_ra: Celowo.