Kamienica przypisana była do dzielnicy Saska Kępa z numerem konskrypcyjnym 25 (w okresie międzywojnia zmieniony na 308). Numer posesji był podwójny 5 oraz 7 i wynikał on z faktu, iż budynek składał się z dwóch części. Najpierw w 1893 r. wybudowano część południową, która otrzymała nr 7, zaś w 1896 r. część północną, która otrzymała nr 5. Właścicielem kamienicy był malarz pokojowy, pokostnik i lakiernik Roman Hess. Działka budowlana została zakupiona od budowniczego Alberta Dostala, który zarazem wykonał wszystkie prace projektowe i budowlane. Początkowo oba budynki posiadała trzy kondygnacje, jednak w 1903 r. przeprowadzono rozległą przebudowę obu jej części. W wyniku tych prac kamienica została podniesiona o czwartą kondygnację. Ponadto w części szczytowej poddasza wygospodarowano dodatkowe mieszkanie. Na wysokości czwartej kondygnacji wysunięto nieduży balkon o konstrukcji stalowej, który został udekorowany motywami roślin. Po zakończeniu prac budowlanych scalone budynki otrzymały nową elewację z licznymi majolikowymi dekoracjami. Freski pokrywające fasadę nawiązywały do motywów ceramicznej okładziny wiedeńskiej budowli Otto Wagnera (tzw. Majolikahaus). W ten jakże plastyczny sposób właściciel kamienicy reklamował swoje zdolności rzemieślnicze i zarazem artystyczne. Na marginesie należy dodać, iż grobowiec rodzinny Hessów znajdujący się na cmentarzu komunalnym w Cieszynie został ozdobiony mozaiką. Wejście główne do kamienicy oświetlała wystająca ze ściany latarnia gazowa. Okna w przyziemiu (na wysokości chodnika) były wyposażone w kraty. Wjazd zaprzęgami konnymi z ul. Dworcowej do podwórza umożliwiała brama przejazdowa wyposażona w dwuskrzydłowe drzwi. W podwórzu znajdował się kompleks budynków warsztatowych sukcesywnie rozbudowywany od 1893 r. Największy z licznych obiektów powstał podczas przebudowy kamienicy w 1903 r. Nie mniej również w kolejnych latach miały miejsce różnego rodzaju adaptacje. Należy wymienić chociażby ich daty i wykonawców: 1912, 1915, 1916 - Eugen Fulda, 1920 - Gustav Raimann. W 1923 r. budynki warsztatowe, składnice, stajnie, wozownie, kancelarie, drewutnie, kuchnie gospodarcze oraz toalety postanowiono połączyć je w jedną całość i nakryć żelbetowym dachem, co wykonała firma Pittel und Brausewetter. W 1926 r. miała miejsce jeszcze jedna adaptacja, którą przeprowadził Carl Friedrich. W budynku od 1903 r. mieściło się niemieckojęzyczne przedszkole pod dyrekcją Anny Sliwki, a od 1912 r. Marthy Mojsischek, opiekunką była Maria Gellner. Z przedszkola tego korzystały przede wszystkim dzieci rodziców zatrudnionych w fabryce mebli giętych Kohna . Możliwe, iż przedszkole to było finansowane ze środków tejże fabryki. O konieczności powstania zakładowego przedszkola pisano w prasie regionalnej już w 1886 r. Przedszkole w tym miejscu działało do końca 1931 r., po czym zostało przeniesione do budynku przy ul. Havlíčka . Od 1924 r. w kamienicy mieścił się jeden z największych w Czeskim Cieszynie sklepów sprzedający artykuły metalowe oraz materiały budowlane, w którym sprzedawano m.in. cement z goleszowskiej fabryki . Właścicielem sklepu, a zarazem spółki był Josef Eisenberg, który zatrudniał około 12 pracowników. Sklep reklamował się dużym trójjęzycznym szyldem umieszczonym na elewacji kamienicy: Železné zboží - Eisen handlung - Handel żelaza. Dom handlowy był czyny również po II wś., jednak pod zarządem państwowym aż do momentu nacjonalizacji mienia prywatnego w 1948 r. We wrześniu 1946 r. gazeta Głos Ludu informowała o włamaniu: W nocy rozbił nieznany sprawca okno wystawowe sklepu firmy Eisenberg i skradł różne przedmioty z żelaza znajdujące się we wystawie. W okresie międzywojnia w kamienicy oprócz zakładu malarskiego Romana Hessa a następnie jego syna Adolfa oraz sklepu Josefa Eisenberga mieściła się m.in. spedycja Alfreda Bergera, agencja ubezpieczeniowa Loyd z siedzibą w Pradze, której reprezentantem był Richard Bondy, prywatna szkoła języka francuskiego pod kierownictwem Wilmy Haas oraz foto-atelier Jakoba Elsnera "Foto - Elsner" (najprawdopodobniej chodziło o filię, gdyż drugi atelier znajdował się w Karwinie). W latach okupacji hitlerowskiej atelier-em zarządzał Johann Kaizar (pisany też Kajzar). Po II wś. zakład kupił František Přerovský, następnie od roku1953 atelier-em zarządzało družstvo FOTOGRAFIA Ostrava, po roku 1975 FOTOGRAFIA Olomouc a od roku 1992 ARS FOTO. Atelier kończy swoją działalność koło roku 2008 w tym czasie prowadzony był przez panią Zachwiejową. Z licznych oficyn korzystał m.in. Emil Eichner, który uruchomił w tym miejscu fabrykę likierów, która działa w latach 1920-1929, po czym została przeniesiona do własnej nowo-wybudowanej fabryki .
Roman Hess (1864-1942) był synem malarza pokojowego Adama Hessa. Miał młodszego brata Rudolfa (1871-1954) również malarza, który wraz z żoną Marią mieszkał w domu przy ul. Bobreckiej 6 . Roman Hess miał za żonę Rosę z domu Köhler, która zmarła na zapalenie opon mózgowych w 1910 r. w wieku 39 lat (1871-1910). Pochowana została na cmentarzu komunalnym w Cieszynie. Z małżeństwa tego przyszły na świat córki Maria, Stephania, Edeltrud oraz syn Adolf. Córka Stephania wyszła za mąż za Pešta, Maria najprawdopodobniej za Josefa Eisenberga (na cmentarzu komunalnym w Cieszynie jest we wspólnym grobowcu Hessów i Eisenbergów pochowana Maria Eisenberg, która zmarła w 1977 r.). Syn Adolf był najpierw współpracownikiem ojca, zaś później właścicielem firmy. W latach 20 tych był prezesem klubu sportowego "Deutsche Sportklub Teschen" . Nie wiadomo czy Roman Hess po śmierci pierwszej żony wszedł w następny związek. W książkach adresowych Czeskiego Cieszyna odnotowana jest Emilia Hess, jednak nie widnieje na pomniku w Cieszynie. Być może została pochowana na cmentarzu w Czeskim Cieszynie lub wyjechała po II wś. i zmarła za granicą. Roman Hess otrzymywał lukratywne zlecenia. Przykładowo w 1893 r. wykonał prace malarskie w kościele rzymskokatolickim św. Klemensa w Ustroniu , natomiast w Cieszynie w 1906 r. prace malarskie w nowo-wybudowanej szkole ludowej . W tym samy roku złożył datek na internat im. bł. Melchiora Grodzieckiego. W 1913 r. został wybrany jako sędzia przysięgły (zastępca). W listopadzie 1915 r. miał miejsce proces sądowy, o którym tak pisała Gwiazdka Cieszyńska: Proces Alfr. Kohna i towarzyszy w sprawie sprzeniewierzenia państwowej benzyny zakończył się po tygodniowych rozprawach przed sądem polowym w Cieszynie we wtorek, d. 16. b. m. następującym wyrokiem: Alfred Kohn, urzędnik fabryki Kohna, został skazany na 6 lat ciężkiego więzienia; maszynista Wetzel na 7 lat; starszy zarządca fabryki Slezak na 8 lat, a radca cesarski kupiec Hartmann również na 8 lat. Malarz Hess i portier Honke zostali uwolnieni. Co do oskarżonych kilku robotników fabryki sąd polowy uznał się za niekompetentny i oddał sprawę cywilnemu sądowi okręgowemu. Oskarżeni skazani zostali za zbrodnię przeciw sile zbrojnej państwa (§ 327 wojskowej ustawy karnej). Po podziale Śląska Cieszyńskiego Roman Hess wraz z synem Adolfem otworzyli filię w polskiej części miasta w kamienicy przy ul. Przykopa 2 . Około 1931 r. zakład malarski przejął Alois Gorniak. Krótko po II wś. zarządcą państwowym nad mieniem rodziny Hessów został František Šudák. W grudniu 1946 r. rodzina Hessów została zrehabilitowana.
więcej  |
