starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 10 głosów | średnia głosów: 6

Polska woj. dolnośląskie Wrocław Przedmieście Świdnickie ul. Piłsudskiego Józefa, marsz. Dworzec Główny

1963 , Film "Mój tatuś jest motorniczym" nakręcony we Wrocławiu w 1963 roku. Można w tym filmie zobaczyć m.in. pętlę Sępolno, ulicę Pomorską, ulicę Kuźniczą, Kiełbaśniczą, plac Solny, ulicę Piłsudskiego, Powstańców Śląskich, ulicę Kościuszki, pętlę tramwajową na al. Hallera. Trasa tego tramwaju w niewielkim stopniu pokrywa się z istniejącą wówczas trasą linii nr 16 - tramwaj zwiedził kawał miasta w miejscach w których na tej linii nie powinno go być :)

00:42 - pętla "Sępolno"
03:32 - ulica Curie-Skłodowskiej
04:12 - ulica Nowowiejska
04:25 - ulica Pomorska
04:56 - most Pokoju
05:01 - most Pomorski
05:14 - Brama Cesarska
05:18 - ulica Kuźnicza
05:28 - ulica Kiełbaśnicza
06:00 - ulica Kościuszki
06:10 - plac Solny
06:18 - ulica Piłsudskiego
06:30 - ulica Piłsudskiego, Dworzec Główny
06:45 - ulica Kościuszki
07:08 - ulica Piłsudskiego obok Dworca Głównego
07:18 - plac Powstańców Śląskich, ul. Powstańców Śląskich
07:31 - pętla tramwajowa na alei Hallera
07:58 - pętla tramwajowa "Krzyki"
09:50 - ulica Grabiszyńska
10:00 - ulica Powstańców Śląskich, przystanek Orla
10:26 - ulica Powstańców Śląskich
10:42 - ulica Świdnicka
11:40 - pętla Sępolno

Skomentuj zdjęcie
Curz
+1 głosów:1
3:36 to na mój gust Curie-Skłodowskiej od mostu Zwierzynieckiego w kierunku Placu Grunwaldzkiego, potem chyba jest przystanek Kliniki, ale zaraz potem jest ujęcie przystanku na Dyrekcyjnej, pod budynkiem Dyrekcji PKP.
Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: Nowe informacje
2025-11-17 09:55:46 (5 miesięcy temu)
do Curz: Racja, to Curie-Skłodowskiej.
2025-11-17 10:06:24 (5 miesięcy temu)
Neo[EZN]
+1 głosów:1
do Curz: Poprawiłem.
2025-11-17 10:51:09 (5 miesięcy temu)
Komentarz został usunięty przez użytkownika
2025-11-17 15:55:52 (5 miesięcy temu)
Przy wyjeździe z pętli Cmentarz Grabiszyński widać jeszcze mur okalający dawny cmentarz.
11:20 - czemu tramwaj jedzie z otwartymi drzwiami?
Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: drzwi
2025-11-17 15:57:16 (5 miesięcy temu)
mirekjot
+3 głosów:3
Super filmik. Prawdziwe czerwone enki, jeszcze nietkniete reka szalonych spawaczy. 4N 1446 - stan fabryczny, rocznik 1962 (ostatni rok produkcji enek). Doczepa 4ND 3732 troche starsza (rocznik 1958). Drzwi na klamki, latem otwarte, bo gorac, wskoczyc lub wyskoczyc w czasie jazdy tez sie dalo. Dzis nie do pomyslenia. Jezdzilo sie takimi w Szczecinie, zanim przyszly te pozniejsze modernizacje i cala przyjemnosc znikla. Ech, czasy...
2025-11-17 16:06:46 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+2 głosów:2
Fragment od 7:58 to stara pętla "Krzyki" - z okna widać na wprost ul. Krzycką i tramwaj jadący od strony Kleciny (na filmie od lewej).
Fragment 10:00 - 10:25 (wsiadanie niewidomego) to przystanek przy Orlej a potem jazda ul. Powstańców Śl. w kierunku Świdnickiej którą oglądamy od 10:41.
Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: uzup.
2025-11-18 01:56:51 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+1 głosów:1
1:20 - szkoda, że nie wsiedli z kamerą do tej "9" jadącej na Gaj - zobaczylibyśmy w końcu tą trasę "widmo" pomiędzy Ślężną a Borowską .... było tak blisko a wsiedli niestety do 16 :-)
Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: lit.
2025-11-18 02:00:28 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+2 głosów:2
do Jazzek: Wtedy drzwi jeszcze były ręcznie zamykane (widoczne są nawet uchwyty od wewnątrz) - w upalną pogodę po prostu ich nie zamykano dla lepszego przewiewu, jak mniemam.
2025-11-18 02:20:28 (5 miesięcy temu)
mirekjot
+1 głosów:1
do zygmunt_ra: Niezupelnie nie wsiedli, bo 9ke zagral ten sam sklad, co w dalszej czesci filmu gral 16ke :)
2025-11-18 09:40:22 (5 miesięcy temu)
Neo[EZN]
+1 głosów:1
do zygmunt_ra: Też tego żałuję, niewiele brakowało no i pętla na Gaju była mniej wtedy "obłożona" tramwajami niż ta na Hallera czy na Powstańców Śląskich więc łatwiej było film kręcić ale może była mniej ciekawa :) Mnie zastanawia krótki fragment z lusterkiem - 6:53 - czy ktoś wie gdzie to jest?
2025-11-18 10:03:24 (5 miesięcy temu)
Neo[EZN]
+1 głosów:1
do zygmunt_ra: Ciekawe są te boczne tablice z trasą - trochę podobne do tych niemieckich z czasów "Breslau".
2025-11-18 10:04:33 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+2 głosów:2
do Neo[EZN]: 6:53 to ulica Kościuszki - mniej więcej tutaj
2025-11-18 16:11:48 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+1 głosów:1
do mirekjot: No tak - oni w ogóle kombinowali z tymi ujęciami, bo niby tą samą scenę kręcili z różnych stron w różnych miejscach. Nie trzymali się też ówczesnej trasy "16" rzucając ją po całym mieście.
2025-11-18 16:19:22 (5 miesięcy temu)
Jazzek
+1 głosów:1
do zygmunt_ra: Kościuszki jest już od 6:45, te okna: - tak to zmontowane, że wsiadają na Świerczewskiego, a wysiadają na Kościuszki. Poprawiłem opis wg wskazówek Zygmunta, zweryfikujcie proszę.
Komentarz został edytowany przez użytkownika - powód: dopisek
2025-11-19 10:28:07 (5 miesięcy temu)
zygmunt_ra
+1 głosów:1
do Jazzek: Jak dla mnie ok, tylko mała korekta - od 10:00 przystanek Orla to jest wzdłuż Powstańców Śl. a nie Karkonoskiej.
2025-11-19 17:27:31 (5 miesięcy temu)
Jazzek
+1 głosów:1
do zygmunt_ra: Racja, Orla zawsze mi się myli z Sowią :)
2025-11-19 17:34:17 (5 miesięcy temu)
Neo[EZN]
Na stronie od 2001 wrzesień
24 lat 7 miesięcy 13 dni
Dodane: 16 listopada 2025, godz. 20:20:17
Aktualizacja: 16 listopada 2025, godz. 20:20:45
Rozmiar: 854px x 468px
5 pobrań
1252 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Neo[EZN]
Obiekty widoczne na zdjęciu
dworce
Dworzec Główny
więcej zdjęć (596)
Architekt: Wilhelm Grapow
Zbudowano: 1855-1857
Budynek dworca powstał w latach 1855-1857 według projektu Królewskiego Budowniczego Kolei Górnośląskich Wilhelma Grapowa. Niemal dwustumetrowy, dwukondygnacyjny gmach był w połowie XIX w. największym dworcem Niemiec. Wzniesiono go w stylu angielskiego gotyku Tudorów. Główne wejście znajduje się w ryzalicie środkowym ujętym dwoma skośnie ustawionymi wieżami i poprzedzonym arkadowym portykiem. Początkowo zwany Centralnym lub Górnośląskim dworzec obsługiwał ruch pasażerski i towarowy. Trzy perony znajdowały się w miejscu dzisiejszego hallu na poziomie posadzki. W związku z budową w latach 1899-1905 estakady kolejowej, konieczna była przebudowa dworca. Dokonano jej w latach 1899-1904 według proj. Kluschego, przenosząc perony na południe i podnosząc na wysokość nowopowstałej estakady. Połączono je tunelami, jednym na wprost głównego wejścia oraz drugim, bocznym między obecnymi ul. Suchą i ul. Małachowskiego. Perony nakryto żelazną, czterołukową, przeszkloną konstrukcją. W dawnej hali peronowej, w której obniżono posadzkę, utworzono przestronny hall, do którego przeniesiono kasy biletowe.
Odbudowa ze zniszczeń wojennych trwała do 1949 r., a w roku 1960 i na początku lat 90. przeprowadzono gruntowne remonty.

(za: Atlas architektury Wrocławia, tom I)
Brama Cesarska
więcej zdjęć (46)
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: 1728-1739
Dawniej: Kolegium jezuickie
Tramwaje we Wrocławiu
więcej zdjęć (84)
Zbudowano: 1877/1893
Dawniej: Straßenbahn in Breslau
Pierwszy tramwaj konny we Wrocławiu wyjechał na trasę w lipcu 1877 r., natomiast pierwszą linię elektryczną uruchomiono w czerwcu lub lipcu 1893 r.
Tramwaj N/ND/4N/4ND
więcej zdjęć (192)
Zbudowano: 1956
Zlikwidowano: 1991

Pierwsze wagony z rodziny N we Wrocławiu pojawiły się w roku 1956. Z ruchu liniowego wycofano je w roku 1991 aczkolwiek część z nich istnieje do dzisiaj jako wagony historyczne i gospodarcze.



Wrocław dostał 17 nowych wagonów N z Konstalu w 1956 (wozy 1401-1417). Wozy N z Warszawy, dostarczane w latach 60. miały numerację 1301-1355. W latach 1975-76 z doczep ND powstało 8 wozów silnikowych N.  Wóz nr 1356 był pierwszy.


Most Pokoju
więcej zdjęć (128)
Architekt: Jan Kmita
Zbudowano: 1954-1959
Dawniej: 1959-1966 Most Wojewódzki

Protoplastą przeprawy w tym miejscu był most Paulinów (właściwie kładka drewniana).



Od 1855 roku most nosił nazwę Fenigowego (Vierpfenigbrücke) od opłat jakie musieli wnosic jego uzytkownicy na rzecz własciciela i budowniczego. Przeprawa ta doznała uszkodzeń spowodowanych zatorami lodowymi i w 1875 roku postawiono na jej miejscu solidny czteroprzęsłowy most żelazny wsparty na kamiennych filarach.

Mierzył wówczas 116.7 m długości. Konstruktorami mostu byli Kaumann i Schwedler. Most otrzymał imię G. E. Lessinga - krytyka i filozofa niemieckiego epoki Oświecenia. W czasie walk o FB środkowe przęsła legły na dnie koryta Odry a pozostałości jako most Staromiejski a później Wojewódzki służyły przez długi czas jedynie pieszym. Starą konstrukcję rozebrano definitywnie w 1958 roku stawiając nowy most. Jedne ze źródeł podają jako projektanta profesora Politechniki Wrocławskiej Jana Kmitę inne - patrz poniżej.

b/h/2008 - na podstawie "Mosty Wrocławia" aut. Maciej Łagiewski



Do 1966 r. nosił nazwę Most Wojewódzki.

Dane techniczne mostu powojennego:

długość - 125,,30 m

szerokość pomostu - 26,58 m

szerokość jezdni - 2x6,40 m

szerokość chodników - 2x3,75 m

Źródło: Mosty Wrocławia w rysunkach projektowych, Leszek Budych.



Sam Most Pokoju uroczyście otwarto w dniu 11 maja 1959 roku. Był to kulminacyjny punkt "Dni Wrocławia". Głównym budowniczym i projektantem powojennej konstrukcji był mgr. inż S. Szyndlar oraz mgr. inż B. Christoff. Koszt to 20 mln złotych. Technologia kablo-betonowa. 5 tysięcy ton betonu, 1.2 tysiąca ton stali. Most budowało 80 pracowników.

b/h/


Odra Górna
więcej zdjęć (385)
Dawniej: Oder

Wschodni odcinek Odry Wrocławskiej od przecięcia granicą miasta do miejsca, gdzie rzeka rozdziela się przy Wyspie Piasek na dwa ramiona: Odrę Północną i Odrę Południową.


Rzeka Odra (Wrocław)
więcej zdjęć (63)
Dawniej: Die Oder

UWAGA: Na zbiór zdjęć i obiektów rzeki Odry we Wrocławiu składają sie odpowiednie zbiory przypisane do wydzielonych odcinków rzeki w granicach miasta, czyli Odry Górnej, Odry Południowej. Odry Północnej i Odry Dolnej.


Dawniej: "Borek"
Most Pomorski Południowy
więcej zdjęć (153)
Zbudowano: 1904-1905
Dawniej: Werderbrücke
Most Pomorski Południowy (na Odrze Płd.)
Długość: 68 m
Szerokość:
- całkowita 18 m
- jezdni 11 m
- chodników 2×3,5 m
Rozpiętość przęseł 9,3 - 22,30 - 19,3
Mosty Pomorskie
więcej zdjęć (11)
Architekt: Günther Trauer
Dawniej: Werderbrücke
Kępa Mieszczańska
więcej zdjęć (151)
Dawniej: Bürgerwerder
Wyspa na Odrze we Wrocławiu, w zachodniej (dolnej) części jej miejskiego odcinka. Jej teren zaliczany był do osiedla Ołbin, a po wydzieleniu z Ołbina w 1991 osiedla Nadodrze został włączony w jego skład; na zachód od wyspy leży osiedle Szczepin, a na południe od niej – Stare Miasto lokowane jeszcze w średniowieczu.
Początki
Wyspa ta, położona poniżej wschodniego zespołu wysp odrzańskich, często zalewana przez powodzie i przez to nienadająca się do zasiedlenia, zaczęła być zagospodarowywana – z początku na wschodnim krańcu – dopiero w XIII wieku. Lokalizowano tu nabrzeża przeładunkowe, składy i magazyny, jak również młyny, później także folusze, słodownie i inne urządzenia średniowiecznego przemysłu, wykorzystujące energię płynącej rzeki. W 1334 krakowski kupiec i bankier, Mikołaj Wierzynek podpisał z radą miejską Wrocławia umowę na finansowanie na Kępie Mieszczańskiej budowy młynów, w zamian za co uczestniczyć on miał w zyskach z ich eksploatacji. Pierwsze dwa czternastowieczne młyny zlokalizowane były na miejscu obecnej południowej elektrowni wodnej, u wylotu ul. Kiełbaśniczej.
Kolejne dziesięciolecia przynosiły rozbudowę infrastruktury wyspy, nieustannie przy tym zmienianej, między innymi w związku z realizowanymi w górnym biegu miejskiego odcinka Odry inwestycjami wpływającymi bezpośrednio na stan wód rzeki, zmianami jej koryta tak w górnym, jak i dolnym[1] biegu oraz walką konkurencyjną[2]. Wznoszono jazy, mosty i groble i pogłębiano nurt rzeki. W 1456 zbudowano w rejonie dzisiejszego mostu Pomorskiego Środkowego śluzę (w tym miejscu współcześnie także istnieje śluza), w tym samym czasie przeznaczono nabrzeże ciągnące się w dół rzeki na port. W XV wieku wschodni cypel wyspy otoczono palisadą, w XVI działała tu także papiernia, a u wylotu obecnej ulicy Odrzańskiej zlokalizowano pobór wody do miejskiego wodociągu[3] oraz przeniesiony z przeciwległego brzegu rzeki port miejski. Na ówczesnych mapach widać wyraźnie nasycenie infrastrukturą wschodniej części wyspy, gdy tymczasem jej zachodnia część porośnięta wciąż była jeszcze lasem lub zagajnikiem. Pomimo bliskości miasta Kępa Mieszczańska pozostawała długo poza obrębem miejskich fortyfikacji; objęły ją one (częściowo) dopiero w czasie wojny trzydziestoletniej w XVII wieku (rozbudowane także w następnym stuleciu). W tym też okresie powstał na Kępie lazaret, później były tu koszary, m.in. artylerii, oraz wojskowe place ćwiczeń.
XVII - XVIII wiek
W 1681 wzniesiono przy istniejącej przystani pierwszy duży żuraw portowy, przetrwał on do 1726, a po powodzi, która spustoszyła Kępę w 1736, musiano go już w 1752 ponownie wymienić; w 1768 zastąpiono go większym. W 1707 zbudowano przy przystani pierwsze magazyny i zaczął się kształtować tzw. Packhof (dziś w tym miejscu wciąż znajduje się budynek magazynów). Na mapach z pierwszej połowy XVIII wieku widoczny jest przekop odcinający wschodni cypel Kępy od jej głównej części; wykonano go około 1730 roku w okolicy zbiegu współczesnych ulic Ks. Witolda i Zyndrama z Maszkowic. Powstała w ten sposób dodatkowa wysepka nazywana była \"młyńską\" i połączona drewnianymi mostkami z resztą Kępy Mieszczańskiej, z południowym brzegiem rzeki w okolicach ul. Kiełbaśniczej oraz z innym mostem, zwanym Długim[4], od którego wykonane było odgałęzienie w kierunku cypla wyspy. Przekop zlikwidowany został około roku 1807.
W końcu XVIII wieku powstała na południowym brzegu Kępy klasycystyczna rafineria cukru należąca do przedsiębiorcy Johannesa Gotlieba Gölnera, później podwyższona i przebudowana – obecnie mieści magazyny Herbapolu. W 1791 Gölner uzyskał zgodę na budowę własnej przystani z żurawiem.
XIX - XX wiek
Od połowy XIX wieku znaczenie przemysłowe Kępy Mieszczańskiej zaczęło się zmniejszać, również jej militarna rola (koszary i place ćwiczeń) traciła powoli znaczenie. Rola przeładunkowa portu na Kępie ustępowała nowym portom, mającymi terminale kolejowe, koło dworca Nadodrze oraz na Popowicach i Kleczkowie. Na Kępie Mieszczańskiej zaczęto stawiać wpierw wille, później także wysokie kamienice mieszkalne i budynki administracyjne, zachowano jednak chaotyczną strukturę przestrzenną zabudowy. Z brzegami rzeki Kępa połączona była mostami tylko na wschodnim cyplu; w zachodniej części funkcjonowały w 1. połowie XIX wieku trzy promy, jeden na Odrze Północnej, w miejscu dzisiejszego mostu Mieszczańskiego, dwa na Odrze Południowej – łączący ul. Žižki z ul. Długą oraz położony w dół rzeki od dzisiejszego mostu Dmowskiego, wykorzystywany wyłącznie do transportów wojskowych z koszar na poligon i strzelnicę. W latach 1874-1876 zbudowano mosty Sikorskiego i Mieszczański, likwidując prom na Odrze Północnej, wkrótce poprowadzono przez nie linię tramwajową. Prom przy ul. Žižki działał aż do XX wieku. Część zabudowań koszarowych, które w poprzednich dwóch stuleciach znajdowały się m.in. w trójkącie Dmowskiego – Jagiełły – Witolda (dziś – 2006 – jest to niemal pusty plac z restauracją McDonald\'s i stacją benzynową Orlenu) znalazła inne zastosowanie, m.in. do II wojny światowej znajdował się tam Finanzamt Nord – Urząd Podatkowy \"Północ\".
Obecny kształt Kępy Mieszczańskiej zasadniczo utrwalił się ostatecznie pod koniec XIX i na początku XX wieku, kiedy likwidując drewniane mosty Długi i Pomorski[5] przeniesiono je nieco i zastąpiono żeliwnymi kratownicowymi mostami Uniwersyteckimi (1867) oraz kamiennymi Pomorskimi (1879-1904) i kiedy (w latach 20. XX wieku) ostatecznie zlikwidowano istniejące tu młyny (Przedni, Średni, Nowy, Na Kępie i Pomorski) i folusze, a na ich miejscu wybudowano dolny stopień wodny na Odrze oraz dwie elektrownie wodne – na południowej i północnej odnogach rzeki, opływających Kępę z obu stron. Elektrownie te – elektrownia północna (z dwiema turbinami po 500 kVA) i elektrownia południowa (2×800 kVA) funkcjonują do dziś. W 1930 przerzucono z Kępy Mieszczańskiej na północny brzeg rzeki (obok elektrowni północnej) jeszcze jeden most – Pomorski Północny, a krótko potem poszerzono most Uniwersytecki, nadając mu formę spłaszczonych łuków blachownicowych.
Po 1945
Zabudowa Kępy Mieszczańskiej uległa zrujnowaniu w czasie oblężenia Festung Breslau na początku 1945. Zachowało się niewiele kamienic oraz część zabudowań administracyjnych i koszarowych. Po wojnie część koszar wykorzystywały jednostki pomocnicze Wojska Polskiego, a część zabudowań – przy głównej ulicy Kępy, noszącej przed wojną nazwę Werderstraße (\"ulica Na Kępie\") – przejęły jednostki Milicji Obywatelskiej. Funkcjonariusze milicji nazwali tę ulicę – na cześć pierwszego komendanta głównego MO generała Franciszka Jóźwiaka, pseudonim \"Witold\" – ulicą Witolda; nazwa przyjęła się (pojawia się na planach z 1946 jako ul. generała Witolda), a władze miasta, akceptując stosowaną nazwę z jednej strony, ale z drugiej nie chcąc nadawać patrona spośród osób żyjących, formalnie nazwały tę ulicą imieniem Księcia Witolda. Również sąsiednie ulice nazwano imionami uczestników bitwy pod Grunwaldem – Władysława Jagiełły, Zyndrama z Maszkowic oraz Jana Žižki. Zrujnowana zabudowa Kępy Mieszczańskiej doskonale nadawała się do kręcenia filmów wojennych – m.in. na ul. Witolda kręcono w 1964 plenery do filmu reżyserii Stanisława Lenartowicza \"Giuseppe w Warszawie\". W kolejnych latach tutejsza zabudowa, na ogół pozbawiona dostatecznej konserwacji, ulegała systematycznie degradacji. Większość budynków została rozebrana, zachowało się ich na Kępie tylko kilka.
W latach 70. XX wieku na zachód od Mostu Pomorskiego Północnego powstało sztuczne lodowisko, nazwane – na wzór warszawskiego Torwaru i katowickiego Torkatu – \"Torpiast\". Lodowisko to zlikwidowano w latach 90., planując budowę tam multikina; do budowy jednak nie doszło.
W 1992 na zachodnim krańcu Kępy wybudowano most Romana Dmowskiego, a w 1997 obok starego wąskiego mostu Mieszczańskiego postawiono drugi, szerszy, o znacznie większej przepustowości komunikacyjnej. Kępa Mieszczańska połączona jest więc z resztą miasta pięcioma zespołami mostów: Uniwersyteckimi (Północnym i Południowym), Pomorskimi (w skład tego zespołu wchodzą Północny, Środkowy i Południowy), Mieszczańskimi (Starym i Nowym), mostem Sikorskiego i mostem Dmowskiego[6]. Po tych inwestycjach drogowych znaczenie dotychczasowej głównej ulicy wyspy, Ks. Witolda, znacznie zmalało. Centrum wyspy zajął węzeł komunikacyjny – skrzyżowanie ulic Jagiełły z Dmowskiego, łączących mosty Mieszczańskie z mostem Dmowskiego i Sikorskiego. Tereny na południe od nowej głównej osi komunikacyjnej Kępy, ul. Dmowskiego, od początku XXI wieku przeznaczane są pod zabudowę nowoczesną mieszkalną: powstają tam (2006) m.in. apartamentowce. Północna część Kępy Mieszczańskiej pozostaje nadal chaotycznie zabudowana składami i warsztatami.
Powódź tysiąclecia w lipcu 1997 nie ominęła Kępy Mieszczańskiej: zalania uniknęła tylko jej wschodnia część. Na skrajnym wschodnim cyplu Kępy, rozdzielającym mosty Uniwersyteckie Północny i Południowy, rok po katastrofie odsłonięto pomnik nazywany \"Powodzianką\", czasem \"Bibliotekarką\", na pamiątkę ofiarności mieszkańców miasta, którzy skutecznie uchronili przed zniszczeniem historyczny dorobek miasta, a w tym – między innymi zasoby pobliskiej Biblioteki Uniwersyteckiej.
We wschodniej części Kępy Mieszczańskiej, naprzeciwko gmachu Uniwersytetu Wrocławskiego w 1894 wybudowano łaźnię miejską. Zburzono ją po wojnie, a później na jej miejscu pod koniec XX wieku mieściła się restauracja, częściowo na pokładzie przycumowanego do brzegu wyspy statku. Nosiła przez pewien czas nazwę \"Między Mostami\" (z powodu położenia między mostami Pomorskim a Uniwersyteckim); później, kiedy zaczęto ją wykorzystywać w programach reality show \"Bar\" zmieniono jej nazwę na \"Bar\". W maju 2006 została zburzona i rozpoczęto prace przy budowie planowanego w tym miejscu kompleksu żeglarskiego – mariny.

Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]
ul. Piłsudskiego Józefa, marsz.
więcej zdjęć (5127)
Dawniej: Garten Strasse, Am Hauptbahnhof, Ogrodowa, gen. Karola Świerczewskiego
Ulica w kształcie, w jakim możemy ją częściowo podziwiać do dzisiaj powstała dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Wcześniej była to zwykła polna droga, rzadko zabudowana wiejskimi domami, za którymi ciągnęły się rozległe ogrody. Właśnie od tych ogrodów wzięła się przedwojenna nazwa ulicy – Gartenstrasse (Ogrodowa). Nazwę tą wprowadzono oficjalnie w 1823 r., lecz we wcześniejszych wiekach można spotkać także inne nazwy. Odcinek od ul. Grabiszyńskiej do ul. Stawowej zwano Wielkim Wygonem (Große Anger), a od ul. Stawowej do ul. Dworcowej Nowym Wygonem (Neue Anger) później określany jako Angergasse. Ten ostatni odcinek nosił też czasowo nazwę Am Oberschlesischen Bahnhof lub Am Hauptbahnhof (sam plac przed Dworcem Głównym). Jakby tego było mało to do 1906 r. do Gartenstr. zaliczana była także obecna ul. Gabrieli Zapolskiej. Szybki rozwój ulicy nastąpił po wyburzeniu przez Francuzów fortyfikacji miejskich w 1807 r., a następnie przez wybudowanie w połowie XIX w. najpierw Dworca Górnośląskiego, a następnie Dworca Głównego. Ulica stała się reprezentacyjną arterią Przedmieścia Świdnickiego. W rejonie dworca powstawały hotele (Kronprinz, Nord, Vier Jahreszeiten), ośrodki kulturalne (Dom Koncertowy, obecny Teatr Polski, kino Capitol), urzędy (Śląski Sejm Krajowy, Dyrekcja Kolei).

W czasie II wojny światowej zabudowa ulicy została w znacznym stopniu zniszczona. Luki w zabudowie zaczęto uzupełniać już w latach 50. i 60. na północnej stronie ulicy i w rejonie placu Legionów. W 1961 r. ulicę przedłużono od pl. Legionów od pl. Orląt Lwowskich.
Przez pierwsze dwa powojenne lata ulica nosiła przetłumaczoną niemiecką nazwę czyli była to ul. Ogrodowa. W kwietniu 1947 r. patronem ulicy został Karol Świerczewski (1897-1947), generał, działacz komunistyczny, zabity 28 III 1947 r. przez oddział UPA pod Jabłonkami w Bieszczadach. Od 1992 r. patronem jest marszałek Józef Klemens Piłsudski (1867-1935), pierwszy Marszałek Polski, mąż stanu, Naczelnik Państwa, dwukrotny premier II RP.
pl. Uniwersytecki
więcej zdjęć (1564)
Dawniej: Universitäts Platz
ul. Powstańców Śląskich
więcej zdjęć (390)
Dawniej: Kaiser Wilhelm Strasse, Strasse der SA
Droga prowadząca do wsi Kleinburg była naturalnym przedłużeniem ul. Świdnickiej. Jeszcze przed włączeniem tego rejonu do miasta był on gęsto zaludniony, a żyzne ziemie zasiedlali głównie ogrodnicy. Pierwsze domy podmiejskie i wille zaczęły powstawać ok. 1850 r. w północnym odcinku ulicy. Po włączeniu w 1866 r. w granice miasta Nowej Wsi, zmieniono ulicy nazwę z Kleinburger Chaussee na Kleinburgerstr. Trzeba zaznaczyć, że wtedy jeszcze ulica kończyła się na wysokości obecnej ulicy Hallera. Po parcelacji na początku lat 70. XIX w. kolonii willowej na Borku rozpoczęła się realizacja planu urbanistycznego dla Przedmieścia Południowego. Zgodnie z nim droga miała się przerodzić w szeroką, reprezentacyjną ulicę o szerokości 27 m. Wkrótce potem ponownie zmieniono nazwę, tym razem na Kaiser-Wilhelm-Str. Od tego momentu Przedmieście Świdnickie stało się najpiękniejszym rejonem Wrocławia. Powstawały wytworne wille najbogatszych mieszkańców Breslau oraz bogate kamienice z mieszkaniami o powierzchni 300 mkw. Kolejną ważną datą w historii ulicy był rok 1897 r. W tym roku przedłużono ulicę dalej na południe, aż do ul. Krzyckiej i powstałego w 1890 r. nasypu obwodowej kolei towarowej. W latach 30. XX w. przebudowano torowisko, przenosząc je na środkowy pas zieleni rozdzielający obie jezdnie. Ostatniej przed wojną zmiany nazwy dokonano 20 IV 1938 r., kiedy to na cześć bojówek hitlerowskich nazwano ulicę Strasse der SA.

W 1945 r. podobnie jak reszta Przedmieścia Południowego zabudowa ulicy w większości została zniszczona. Łatwiej wymienić budynki, które ocalały niż te zburzono. Od tego samego roku obowiązuje obecna nazwa – Powstańców Śląskich. Przez ostatnie 40 lat skutecznie oszpeca się tą piękną niegdyś ulicę blokami z wielkiej płyty, transatlantykami itp.
ul. Mickiewicza Adama
więcej zdjęć (367)
Dawniej: Schwoitscher Landstrasse, Friedrich Ebert Strasse, Adolf Hitler Strasse
Ulica czterokrotnie w swej historii zmieniała nazwę. Po przyłączeniu Szczytnik do miasta nosiła do roku 1888 starą nazwę Schwoitscher Chaussee (Szosa Swojczycka) pochodzącą od nazwy wsi Swojczyce, do której wiodła. Później przemianowano ją na Thiergartenstraße, traktując ją jako przedłużenie dzisiejszej ulicy Curie-Skłodowskiej. W roku 1903 zmieniono ortografię nazwy na Tiergartenstraße. Z kolei w roku 1925 dla uczczenia pamięci zmarłego w tymże roku pierwszego prezydenta Republiki Weimarskiej ulicę przemianowano na Friedrich Ebert Straße. Konsekwencją tej zmiany było także nadanie nowej numeracji posesjom. Niespełna osiem lat później, w dniu 30.IV.1933 socjaldemokratycznego prezydenta zastąpił w roli patrona tej ulicy wódz III Rzeszy i odtąd nosiła ona nazwę Adolf Hitler Straße. Z przyczyn oczywistych nowo powołana Komisja Do Spraw Zmiany Nazw Ulic w czerwcu roku 1945 podjęła decyzję o przemianowaniu ulicy na Adama Mickiewicza, była to jedna z pierwszych dwunastu polskich nazw wprowadzonych w życie w miesiąc po zakończeniu działań wojennych we Wrocławiu.
al. Hallera Józefa, gen.
więcej zdjęć (915)
Dawniej: Kürassier Strasse, Kirasjerów, Benedykta Polaka, al. Przodowników Pracy
ul. Grabiszyńska
więcej zdjęć (3166)
Dawniej: Gräbschener Strasse
Oficjalną nazwę Grabiszyńska uzyskała droga w 1823 r.
ul. Kiełbaśnicza
więcej zdjęć (1323)
Dawniej: Herrenstrasse, Pańska
ul. Kuźnicza
więcej zdjęć (623)
Dawniej: Schmiedebrücke Strasse
ul. Nowowiejska
więcej zdjęć (1247)
Dawniej: Michaelis Strasse
Ulica Nowowiejska – ulica w północnej części dzielnicy Śródmieście we Wrocławiu (osiedle Ołbin na Przedmieściu Piaskowym) długości ok. 1,7 km, łącząca ulicę Sienkiewicza na południowym wschodzie z ulicą Jedności Narodowej na północnym zachodzie.

W przeszłości główna droga podwrocławskiej Nowej Wsi Polskiej (niem. Polnisch-Neudorf); oryginalna nazwa ulicy (Neudorfgasse) zmieniona została później na Michaelisstraße, nawiązującą do pobliskiego kościoła św. Michała. Mieszkańcy Nowej Wsi Polskiej w znacznej swej części mówili po polsku także w czasach, kiedy Wrocław wraz ze Śląskiem znajdował się w granicach Prus i Niemiec; nazwa Polnisch-Neudorf była w użyciu jeszcze w połowie XIX wieku.

W 1951 planowano przemianować Nowowiejską na ulicę Lenina, ale z tego zamiaru zrezygnowano z powodu historycznego charakteru obowiązującej nazwy.

Przy ulicy Nowowiejskiej, pod numerem 38, znajduje się dom rodzinny Edyty Stein (kanonizowanej w 1998 jako św. Teresa Benedykta od Krzyża), Żydówki, która przeszła na katolicyzm i zginęła w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz w 1942.

Źródło: Autorzy: Licencja: CC-BY-SA 3.0
ul. Pomorska
więcej zdjęć (834)
Dawniej: Rosenthaler Strasse, Am Wäldchen, Am Oderkronwerk, Gdyńska
pl. Powstańców Śląskich
więcej zdjęć (621)
Dawniej: Kaiser Wilhelm Platz, Reichs Präsident Platz, Hindenburg Platz
Plac zaprojektowali w 1880 r. Alexander Kaumann i A. Hoffmann, lecz przez kilka lat zwlekano z jego realizacją. Nastąpiło to dopiero dzięki nowemu, skorygowanemu planowi urbanistycznemu Przedmieścia Południowego z 1895 r. Okrągły plac o średnicy 220 m z założeniem parkowo-skwerowym łączył w sobie ideę francuskiego placu gwiaździstego i angielskiego skweru. Z placu wychodzi sześć ulic w tym dwie reprezentacyjne z pasami zieleni w środku – ul. Powstańców Śląskich i ul. Sudecka (ul. Zaporoska). Torowisko początkowo przebiegało środkiem jezdni, później przeniesiono je na wewnętrzne pobocze, aż w końcu na początku lat 30. tramwaje puszczono przez środek placu. W pierwszych latach XX w. wzniesiono reprezentacyjne kamienice dla bogatej klasy średniej. Początkowo plac otrzymał na cześć cesarza Wilhelma I nazwę Kaiser-Wilhelm-Platz, podobnie jak główna ulica przez niego przebiegająca. Po pierwszej wojnie światowej, w okresie Republiki Weimarskiej zmieniono nazwę na Reichspräsidentenplatz dla upamiętnienia urzędu prezydenta republiki. W 1934 r. na cześć feldmarszałka Paula Ludwiga Hansa Antona von Beneckendorff und von Hindenburg (uff :) zmieniono nazwę na Hindenburgplatz.

W czasie II wojny światowej zniszczeniu w wyniki ciężkich walk zniszczone zostały kamienice między ul. Zaporoską i ul. Powstańców Śląskich, a także przy ul. Kamiennej i ul. Pretficza. Po wojnie uzupełniono tylko zabudowę między ul. Zaporoską i ul. Powstańców Śląskich wznosząc pawilon handlowy „Rondo”. Obecną nazwę – Plac Powstańców Śląskich wprowadzono po wojnie.
ul. Curie-Skłodowskiej Marii
więcej zdjęć (196)
Dawniej: Tiergarten Strasse
pl. Solny
więcej zdjęć (1026)
Dawniej: Blücherplatz
Oficjalną nazwę Blücherplatz plac otrzymał w dniu 26 sierpnia 1827 roku wraz z odsłonięciem pomnika bohatera bitwy nad Kaczawą Gebharda von Blüchera (1742-1819)
Obecne dziś na placu pawilony kwiatowe zaczęto montować 15 stycznia 1989 r. Koszt każdego z pawilonów oscylował wokół kwoty 120 tysięcy pln.
b/h/2009
ul. Świdnicka
więcej zdjęć (4180)
Dawniej: Schweidnitzer Strasse, Neue Schweidnitzer Strasse, Aleksandra Fredry, Stalingradzka
Ulica prowadząca od południowo-wschodniego narożnika Rynku na południe należy do najstarszych we Wrocławiu. Pierwszy odcinek od Rynku do wewnętrznej fosy wytyczono ok. 1240 r. ale już w początkach XIV w. przedłużono ją do fosy zewnętrznej. Pierwszy zapis pojawia się w 1345 r., gdzie występuje pod nazwą Schwiednitzerstr. (ul. Świdnicka). W XIV w. powstały także dwa zespoły klasztorno-szpitalne związane z zakonem Joannitów (kościół Bożego Ciała) i zakonem Augustianów (kościół św. Doroty). Od początku wznoszono przy ulicy wiele karczm i zajazdów, a także pełniła ona funkcje handlowe. Dalszy rozwój ulicy nastąpił po wyburzeniu fortyfikacji miejskich w 1807 r. Oficjalnie przedłużono ją do obecnej ul. Powstańców Śląskich w 1823 r., nadając nowemu odcinkowi nazwę Neue Schweidnitzerstr. W pierwszej połowie lat 40. XIX w. wzniesiono z inicjatywy Eugena von Vaersta gmach Teatru Miejskiego, który zaprojektował Carl Ferdinand Langhans. Tuż obok powstał w 1846 r. budynek Generalnej Komendantury wg proj. F.A. Stüllera, a w latach 1863-65 budynek hotelu Monopol wg proj. spółki Brost & Grosser, do którego dobudowano w 1892 r. dom towarowy o tej samej nazwie. W pierwszej połowie XX w. najważniejszą budowlą wzniesioną przy ulicy był niewątpliwie olbrzymi dom handlowy firmy Wertheim (1928 r.).

Niestety zniszczenia wojenne nie ominęły tej ulicy. Najbardziej ucierpiały odcinki północny przy Rynku i południowy od pl. Kościuszki do nasypu kolejowego. Luki w zabudowie stopniowo zastąpiono nowymi budynkami nie zawsze godnymi stania przy jednej z bardziej reprezentacyjnych ulic Wrocławia. W latach 70. w trakcie budowy trasy WZ zburzono także wybudowany w latach 30. dom handlowy Bielschowsky proj. Hermana Wahlicha, w którym po wojnie mieściła się m.in. składnica harcerska. Po wybudowaniu trasy WZ zlikwidowano na odcinku od Rynku do pl. Teatralnego linię tramwajową, a także ograniczono ruch samochodowy. W ostatnich latach ulica przeszła generalny remont na wspomnianym wyżej odcinku, który zmieniono jednocześnie w deptak.
Co do nazwy ulicy to przez kilka miesięcy 1945 roku na całej długości obowiązywała historyczna nazwa - ul. Świdnicka. W listopadzie 1945 r. patronem dawnej Neue Schweidnitzerstr. został komediopisarz i poeta Aleksander hr. Fredro. Lecz hrabia miał swą ulicę tylko kilka lat. Już w 1952 r. przyłączono ją do ulicy Świdnicką, którą jednocześnie przemianowano "na wieczne czasy" na ul. Stalingradzką. Na wieczne czasy, czyli na pięć lat, bo do 1957 r. Wtedy przywrócono historyczną nazwę - ul. Świdnicka.