†

Czechosłowacki Urząd Celny

Po lewej widać kultową knajpę AVION. Dziś lokal odbudowany, byłem tam niedawno, kawkę piłem, polecam. Nawet odzyskali prawo do dawnej nazwy, bo jeszcze nie tak dawno (rok temu?) pisali się NOIVA, czyli? ............?

Wysyłam krótki rys historyczny odnoszący się do Służby Celnej na Śląsku.

Czy Waszym zdaniem mogę to dac do opisu tego zdjęcia, gdzie kol. stoik nakreślił hostorię celnictwa w latach przedwojennych? Wolałbym to dać do opisu:
1) obiektu budynku Sądy Rejonowego w Cieszynie, gdzie Urząd Celny miał dość długo siedzibę
lub
2) obiektu przy ul. Kraszewskiego 4, gdzie była ostatnia siedziba Dyrekcji Izby Celnej w Cieszynie. Chyba właśnie tu ten opis dodam.

I dodam, że byc może będę miał jakieś opisy służby celnej w okresie przedwojennym. Wówczas się z nimi tu podzielę.

====================================
Historia celnictwa na Śląsku.

Historia celnictwa, jak i cała historia gospodarcza Śląska jest ściśle związana z polityczną historią tych ziem. Po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 reaktywowano administrację celną. Pierwszą Taryfę Celną w II Rzeczypospolitej wydano 4 kwietnia 1919 r., a w lutym 1920 r. powstał Departament Ceł Ministerstwa Skarbu. W II Rzeczypospolitej struktura administracji celnej wyglądała następująco:
 Departament Ceł Ministerstwa Skarbu,
 Dyrekcje Ceł zlokalizowane w : Warszawie, Gdańsku, Lwowie, Poznaniu, Mysłowicach (do roku 1930
 funkcjonowała również Dyrekcja Ceł w Wilnie),
 Urzędy Celne I klasy - 61
 Urzędy Celne II klasy - 123
 Ekspozytury celne - 20
Dyrekcji Ceł w Mysłowicach podlegało województwo śląskie oraz część województwa kieleckiego i krakowskiego. Na terenie tej Dyrekcji funkcjonowało 8 urzędów celnych I klas

Podmiana na lepszy skan.

Fotopiesek ;)

do Stenek: cd.
y. Były to urzędy w Chebziu (obecnie dzielnica Rudy Śląskiej), Chorzowie, Katowicach, Lublińcu, Mysłowicach, Rybniku, Cieszynie i Bielsku. Taki system celny przetrwał do wybuchu II wojny światowej.

Po zakończeniu wojny, do Polski wrócił praktycznie cały Śląsk. Poza granicami Polski pozostała jedynie część Śląska Cieszyńskiego. Tak jak w roku 1918 podjęto organizację polskiej administracji celnej po okresie zaborów, tak w 1944 r. przystąpiono do reaktywowania administracji celnej.

W dniu 11 grudnia 1944 r. reaktywowano resort Skarbu, a w nim Departament Ceł. Na początku 1945 r. decyzją Departamentu Ceł utworzono między innymi w Gliwicach delegaturę do spraw celnych, której zadaniem było organizowanie urzędów celnych. Na terenie Śląska pierwsze urzędy celne powstały:
 czerwiec 1945 - Urząd Celny w Zabrzu,
 lipiec 1945 - Urzędy Celne w Bielsku i Cieszynie,
 sierpień 1945 - Urząd Celny w Katowicach,
 październik 1945 - Urzędy Celne w Głubczycach, Głuchołazach, Międzylesiu, Wrocławiu i Zebrzydowicach,
 listopad 1945 - Urząd Celny w Gliwicach, oraz Oddział Celny "Most Główny" w Cieszynie,
 grudzień 1945 - Urząd Celny w Chałupkach.
Kolejna reorganizacja nastąpiła w dniu 16 kwietnia 1946 r. Powołano wówczas 17 urzędów celnych, w tym cztery na Śląsku: w Cieszynie, Katowicach, Wałbrzychu i Wrocławiu. W czerwcu 1946 powstały Dyrekcje Celne w Gdyni, Krakowie, Poznaniu, Warszawie i w Gliwicach.

Pierwsza reorganizacja administracji celnej po II wojnie ś

do Stenek: cd.:
celnej po II wojnie światowej zakończyła się praktycznie w dniu 31 lipca 1947 r. kiedy zarządzeniem nr 695 Ministra Skarbu usankcjonowano istnienie 5 dyrekcji celnych oraz powołano 27 urzędów celnych.

W latach 50-tych liczba urzędów celnych uległa znacznemu zwiększeniu. Zarządzeniem z 1960 r. Ministra Handlu Zagranicznego powołano 45 urzędów celnych. Na terenie Śląska działało ich wówczas 14 . Były to urzędy w: Chałupkach, Cieszynie, Głuchołazach, Katowicach, Koźlu-Port, Lubawce, Mieroszowie, Międzylesiu, Słonem, Turoszowie, Wrocławiu, Zawidowie, Zebrzydowicach i Zgorzelcu.

W latach następnych liczba urzędów celnych ponownie się zmniejszyła. Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 1975 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł powołał 18 urzędów celnych. Teren Śląska obejmowały urzędy celne w: Cieszynie, Wrocławiu oraz Zgorzelcu. W ramach kolejnej reorganizacji w 1991 r. został reaktywowany Urząd Celny w Katowicach.

Po likwidacji GUC w maju 2001 r., na bazie Urzędów w Katowicach i Cieszynie powstają dwie Izby Celne. Niedługo, bo w listopadzie 2003 roku, nastepuje kolejna reorganizacja, zwiazana tym razem z akcesją Polski do Unii Europejskiej. Likwidacji ulega Izba Celna w Cieszynie, a później, wraz ze zniesieniem granic celnych, następuje redukcja placówek celnych. W ten sposób struktury administracji celnej zostały dostosowane do podziału administracyjnego kraju.

do Stenek: Czemu nie napiszesz w formie artykułu?

do vetinari: Czy możesz napisać, jak teraz nazywa się "Revoluční třída" w Cieszynie?

do Dana : Obecnie...Glówna "Hlavní třída"

do vetinari: Mockrát děkuji! A przy okazji można przy ulicy Głównej dopisać jeszcze inną dawną nazwę - Revoluční třída. Teraz jest tylko: "Dawniej: Sachsenbergstrasse".

do Dana : Ta biedna ulica miala tyle nazw, źe chyba by byl zakrótky rzadek w editorze ☺☺☺Ale ta "Revoluční" moge dopisać....☺☺☺

do Dana : Dodalem ta jedna z nazwisk, czy "Rewolucijna" jest poprawnie ?

do Dana : Wszystkie nazwy historyczne są odnotowane w opisie ulicy. Tam jest ich miejsce, bo tylko tam można im przypisać lata, w których były stosowane.

do czesil: Ja bym ten dodatek zostawil, moźe Danka coś dla nas ma, i niemógla znaleźcz ta ulice.

do Dana : Ulica Główna i jej opis

do czesil: Cuda! Teraz się pojawił :)

do Dana : Czemu wlaśnie szukalaś tej owczesnej nazwy ulicy?

do vetinari: Wpadła mi w oko widokówka z Cieszyna z taką właśnie nazwą ulicy i nigdzie jakoś nie mogłam znaleźć, jak się teraz ta ulica nazywa. Ładne zdjęcie, ale już mamy. Nawiasem mówiąc jestem wielką miłośniczką Paryża między innymi dlatego, że tam nazwy ulic z reguły nie zmieniają się od wieków, choćby były nie wiadomo jak makabryczne, śmieszne czy absurdalne. Nie poddają sie wichrom dziejów ani plebiscytom. Po prostu trwają. I jakoś nikomu to nie przeszkadza.

do Dana : To jest wlaśnie problem Europy Środkowej, przez nasze tereny przewoźono ideologie tych ze wschodu i zachodu, wiec teraz Ci co wywoźili swoje prawdy moga mieć swoje ikony jak napr.Napoleon który idac spacerkem przez Europe likwidowal opróc danych porzadków, mocarstw i setky tisiacy ludzi...W Franciji jest Napoleon nietykalny bohater narodowy...Nie mluwie o wschodniej ideologii wywoźonej na ciolgach i bagnetach...No i tak nam niepozostaje jak ciagle likwidowacz nasza historie i ciagle odbudiwacz nowa, źe by po nastepnych wyborach sie kolo dziejów przetoczylo w inne poglady, wiec ponownie sie burzylo i dodawalo nowe.

Wstęp na most płatny ??

dodatek do opisu - na moście Wolności wprowadzono ruch dwukierunkowy.

Tak się patrzę, że daleko było łonemu Trabantu pokonać tak długą trasę. GX - wskazuje na powiat pucki :)

do erisson: Wstęp tylko z ważnymi dokumentami podróży (na pewno przede wszystkim o paszport - kto pamięta, co wtedy było jeszcze potrzebne do przekroczenia granicy ČSSR?).

do WW: Coś mi się jarzy, że paszporty były wydawane tylko do strefy dewizowej i Jugosławii. Do demoludów jeździło się na tzw. wkładkę paszportową. Poszperam w szufladach.

do WW: Obowiązkowo również "Książeczka walutowa"

do Danuta B.: Na pieczątkę w dowodzie. Na początku lat 70. była tylko pieczątka do DDR, później taka zbiorcza na demoludy

do Pako45: Książeczki walutowe chyba od 1975r. - wcześniej wymiana walut odbywała się przez czeki podróżne NBP.

do mamik: Na pieczątkę w dowodzie, to już luz-blues za Edwarda. Dokładnie pamiętam zdjęcie do wkładki paszportowej, na której, jako dziecko sfocona byłam razem z mamą. A w Czechach byłam z rodzicami pierwszy raz w 1963 r. - pamiętam ten wyjazd dokładnie, oprócz zwiedzania licznych pałaców, także przez pryzmat zakupów - wtedy Czechosłowacja to był inny świat. Tam już były elastyczne rajtuzy i lakierowane buty dla dzieci:). Podobnie na Węgrzech w 1965 r., skąd przyjechały pierwsze, niedostępne jeszcze w Polsce długopisy, w dodatku kolorowe.

do Danuta B.: Oj, ale wkładka paszportowa właśnie była bez zdjęcia, w 1963r. być moze jeszcze do Demoludów jechało się na paszport.

do Jarosław Dubowski: Szukałem nie tak dawno w IPN-ie zachowanej dokumentacji dotyczącej kogoś z mojej rodziny, i tam znalazłem tylko wypełnione formularze paszportowe z lat 1957-59 na paszporty, które potrzebne były na wyjazd do Czechosłowacji. Natomiast w 1963 wyjeżdżałem z rodzicami do Rumunii, i miałem zdjęcie z matką w jej paszporcie, tak samo jak to opisuje Danuta. To zresztą był wyjazd tuż przed zamknięciem Wrocławia z powodu epidemii ospy - tydzień później już by nas nie wypuszczono...

do Julo: Czy takie szukanie w IPN jest kosztowne? Płaci się za to? Ile się czeka na jakieś wiadomości od nich?

do Stenek: Nic się nie płaci, ale trzeba mieć jakieś uzasadnienie, które potem jest weryfikowane. Ale czekać można sporo: ja czekałem... pięć lat (jeśli nie dłużej), serio. Inna rzecz, że tam chyba naprawdę nic nie mieli (oprócz tych paru kwitów paszportowych), a ja jestem tylko zwykłym człowiekiem, który ewentualnie mógł mieć podstawy do tego, żeby czegoś szukać na temat swojej rodziny.

do YouPiter: Będąc w 1973 roku na wakacjach w Jugosławii, samochodem marki Moskwicz, towarzyszyli nam Trabantem znajomi z Koszalina - to była zdecydowanie dłuższa trasa i dał radę :-)

do Pako45: A ileż Syren objechało Bułgarię wzdłuż i wszerz! Miałem taki "samochód" , byłem zatem MYŚLICIELEM, i powiem Wam, niewiele trzeba było mieć i umieć, żeby go naprawić, może nie będę tu wyliczał listy części i "narzędzi", ale naprawdę nie jest długa ;-)

do Stenek: Moi rodzice też tym podróżowali i ta ,,104" też Bułgarię widziała. Wprawdzie ojciec narzekał na skrzynię biegów, no ale młodości nic nie zaszkodzi :)

do Stenek: Podobno w Syrenach często nawalał przegub homokinetyczny. W trabancie nie było z tym problemów. Z rodzicami niewygodnym Trabantem przejechaliśmy całe demoludy i Jugosławję bez awaryjnie ale muszę przyznać, że teraz unikam niemieckich aut.

do † Andrzej Mastalerz: To prawda! Ale trzeba było wozić przegub w zapasie, parę odpowiednich gwoździ jako sworznie, towot i opaskę ściągającą na osłonę gumową przegubu. Do tego klucz 14 i 17, młotek, majzel, śrubokręt, kombinerki, szczypce i chwatit. Woziło sie jeszcze parę innych detali, ale to już każdy sam decydował. Mnie sie w Syrenie dwa razy urwał przegub zwrotnicy kierownicy, ale za każdym razem przy małej prędkości i w mieście, a nie na trasie (aż strach pomyśleć). Inna rzecz, że ten przegub dostawał w du..ę najbardziej, gdy się ruszało, a przedni napęd i skręcone koła (dodatkowy moment ścinający) dopełniały reszty, w takich też zresztą warunkach dwa razy mi urwał się ten przegub, czy raczej jego uchwyt. Pierwszym razem nie dało się tego wogóle wybić, choć przyszedł mi z pomocą jakiś mechanik z młotem i majzlem, jakiego w życiu nie widziałem! Ale w końcu udało się

do Stenek: Z rozrzewnieniem wspominam użytkowanie ówczesnych autek. Jak już Trabant został moim wozidełkiem to poznałem dokładnie przyjemności garażowych napraw.A to rozrusznik a to prądnica, aparat zapłonowy czy gażnik nie miały dla mnie tajemnic. Żałuję dzisiejszej młodzieży w wypasionych brykach, oni jak coś się zepsuje mogą tylko wezwać lawetę. Dla mnie majsterkowanie przy aucie było przyjemnością. A przegub tylko raz zatarłem w Wartburgu kolegi gdy popisywałem się ruszaniem w bok na ręcznym.

do † Andrzej Mastalerz: To to Andrzeju, właśnie to! Największa frajda polegała na tym, że dało się bez wielkich mecyi samemu naprawiać takie auto, i to dawało niebywałą frajdę, no chyba, że ktoś miał lewe ręce do mechaniki, mnie to zawsze pasjonowało. Kiedyś o mało mi łapy pasek klinowy nie porwał, zakręciłem bowiem ręcznie kółkiem na pompie wodnej, zresztą dowolnym, które tam było związane z ruchem silnika, a że zapomniałem zgasić zapłon, to maszyneria widać miała w tłoku paliwo, lekko się sprężyło, iskra poszła, silnik se kichnął, a ja nigdy więcej nie kręciłem niczym pod maską, zanim nie wyjąłem kluczyków ze stacyjki a czasem, lub też często, zdejmowałem klemę z Aku. Miałem też dodatkowy wyłącznik mechaniczny zasilania Aku, otwierało się go kawałkiem przeciętego pręta Fi 6, "wlot" ukryty był ponad pedałami, a z drugiej strony sam wyłącznik był w komorze silnika. Juz tu gdzieś pisałem, jak mi się trafiło wymieniać pęknięty tylny resor na solidnym mrozie.... ech, to były czasy

do Stenek: Po części do mojego Trabanta czasem jeździłem do NRD. Pamiętam jak w czasie takiego wyjazdu po wał korbowy zatarł mi się silnik na autostradzie koło Kostomłotów. Rozebrałem motor, zdjąłem cylindry ale właśnie zużyty wał był zatarty i już nic nie mogłem zrobić. Jedyny raz wracałem sromotnie na holu. A jutro z rana jadę do Gniezna kupować w komisie Tucsona. Nie wiem czy mi się spodoba ale marzę o takim autku. Jak pogoda dopisze to przynajmniej zrobię jakieś fotki po drodze.

do † Andrzej Mastalerz: No no! Tucsona z Arizony, fiu fiu, to będziesz nim zadawał szyku :))

do † Andrzej Mastalerz: Tylko pamiętaj, żeby poprawnie nazwę wymawiać.

do Stenek: Tucsona z Korei ;)

do pawulon: Wiem, ale Tucson to miasto w Arizonie ;-)

Kolektura wielu wzbogaca :-)

do czesil: Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

do vstrone: A tego właśnie nie wiedziałem!

do vstrone: Racja.
Podaję, za stroną, której adres na końcu:

"Liga Obrony Powietrznej i Przeciwchemicznej (poprzednik powojennej - LOK - Liga Obrony Kraju). Bardzo zasłużona instytucja - kursy samochodowe, szybowcowe, spadochronowe, radiowe itd itp. Łezka się w oku kręci - wszystko za darmo lub za niewielką odpłatnością - sponsoring Państwa oraz firm prywatnych. [...]
Stary poczciwy i nie modny dzisiaj Patriotyzm, który przekładał się na umacnianie obronności Państwa również za pomocą środków prywatnych."

[

do Stenek: Do wstępowania w szeregi LOPP stosowano różnego rodzaju działania (agitacje, wtedy to słowo miało swoje pierwotne, pozytywne znaczenie.
Stawiano np. na ulicach makiery bomb tu bomba w Bielski:

"Symboliczna bomba koło hotelu Prezydent z apelem o wspieranie LOPP - Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Bomba przetrwała wysadzenie tunelu, usunięta została przez Niemców. Zdjęcie - zapewne lajkarza, jest darem p. Edyty Kriszke-Zathey (po lewej)."

Podmiana na lepszy skan.

Hotel National już w dużej mierze wyburzony.

Może da się uściślić datowanie - jakie to mundury i i dlaczego zasłonięty jest napis na okrągłym szyldzie Urzędu Celnego?

No pewnie że przed 1939 r. Przecież w latach 1939-45 nie było tam granicy

Zapytam jeszcze raz: czy może ktoś wie, dlaczego na powyższym zdjęciu na okrągłym szyldzie nie widać nazwy urządu celnego, a zauważyć tę nazwę można jeszcze tu

do Dana : Raczej 1939 - 1944

do Eugeniusz S.: Zastanawiam się tylko, jak to zdjęcie ma się czasowo do wysadzenia mostu 1 września 1939 r.

do tatranclimber: przecież pisze jak byk :) nie wiem co tu jest do datowania. Tatran, to nie do Ciebie było...

do Dana : CLO oznacza to co oznacza, a że napis był prawdopodobnie przeszklony, więc zadziałało światło. a nie ma poważniejszych pytań ? ja mam tyle pytań na które nie ma odpowiedzi. Wy datując zdjęcie potykacie się o własne sznurówki. bez obrazy. w zasadzie wszystko już było. tylko czasami trzeba sięgnąć do archiwum. lata 30-te. zapomniałem życzyć udanego Sylwestra :)

do stoik: gdzie się podziała figura św Franciszka, która stała na moście. jest widoczna na starych zdjęciach. przemęczyłem się niesamowicie oglądając wykład pana historyka z Muzeum. po fakcie przemęczenia i kilku piwach. ma pewien urok osobisty. ale nie umie tłumaczyć. tzn mówił te rzeczy, które wiem. puście sobie wykład o cieszyńskim lapidarium. Za t polecam historię ulicy Głębokiej. Do obejrzenia. Dowiedziałem się kilku nieznanych wcześniej rzeczy. Obejrzycie albo nie. Polecam.

do stoik: Pan Paweł Borowski, Nadworny historyk. Między nami - ktoś ma numer telefonu do jego dealera ? Dana - dla Ciebie. Jak ktoś wytrzyma bez przwijania 1:44 to respekt .

do stoik:

Tego typu szlaban ("kolejowy") był po polskiej stronie dość długo w okresie PRL, a tego po czeskiej stronie jakoś nie pamiętam, ale coś mi świta, że ten szlaban w późniejszym okresie tu nie egzystował ...

Wózek dla TW.

do antypuszka©: Solidna, prawie niezniścialna Liberta ☺