†

Kamienica "Pod Wielbłądem"

Najsłynniejsza przedwojenna kamienica elbląska, "Dom pod wielbłądem" z 1651 roku. Nazwa wzięła się od figury dwugarbnego wielbłąda na zwieńczeniu szczytu.
Działka, pierwotnie zapewne normalna, dwuprętowa, w czasach późniejszych (być może nawet dopiero w 1651 r.) została powiększona kosztem przyległej działki wschodniej do szerokości około 11,5 m (dwa i pół pręta). Sień kamienicy pierwotnie gotyckiej na ścianie zachodniej zdobiły cztery ostrołukowe wnęki.
Na początku XV w. właścicielami kamienicy byli Tymoteusz Wergmeister (lub Bergmeister) i jego spadkobiercy, w pierwszej połowie XVI w. Henryk Fermann (w 1500 - wójt, w 1501 wybrany po raz pierwszy rajcą, wielokrotny burmistrz - po raz pierwszy w latach 1508 i 1510; zmarł w 1536 r.), a następnie Michał Fermann, Marcin Wieder i od 1578 r. Jakub Zamehl (zmarł w 1602 r.), później od 1583 r. Henryk Zamehl I (pełniący w 1626 r. funkcję wójta), a od 1610 r. Henryk Zamehl II.
Zapewne sumptem tego ostatniego w 1651 r. powstała wspaniała kamienica o formach manierystyczno-barokowych, czteroosiowa, dwupiętrowa, z wysoką kondygnacją sieni w przyziemiu; fasadę wzniesioną z drobnej cegły "holenderki" zdobiły cztery wnęki biegnące przez wszystkie kondygnacje, a nawet obejmujące okna dolnej kondygnacji szczytu; szczyt dwukondygnacjowy z okrągłym świetlikiem poddasza, o bogatych obrzeżach w formie kamiennych ślimacznic zakończonych płaskorzeźbionymi pegazami, ptakami, kwiatkami itp., zwieńczony belkowaniem z pełną rzeźbą leżącego wielbłąda; we fryzie belkowania tablica z napisem "Succesoribus"; portal z bogato dekorowanymi, płaskorzeźbionymi pilastrami przewiązkowymi, wspierającymi belkowanie, między pilastrami koszowy łęk archiwolty wsparty na impostach, we fryzie napis: ANNO MDCLI, nad gzymsem na osiach pilastrów dwie nadstawy zwieńczone szyszkami. Barokowy układ pomieszczeń kamienicy nieznany. Przypuszczalnie równocześnie z nową kamienicą zostało wzniesione zachodnie skrzydło boczne.
Od 1665 r. współwłaścicielem kamienicy był Anglik Jan Lambert, a od 1727 r. Krystian Fryderyk Ramsey (w 1716 pełniący po raz pierwszy urząd miejskiego sekretarza, 1733 - po raz pierwszy wybrany rajcą; zmarł w 1747 r. jako burmistrz).
Prawdopodobnie w ostatniej ćwierci XVIIIw., być może sumptem ówczesnego właściciela Jakuba Du Bois, wnętrza kamienicy przebudowano w formach rokokowo-klasycystycznych: w sieni rozbudowane zostały boczne pomieszczenia przy ścianie wschodniej, a także poszerzony podest antresoli, pojawiły się również kolumny wspierające nadwieszenie tego podestu; uległa zapewne przeobrażeniu także klatka schodowa. Przypuszczalnie w czasie tej przebudowy obniżono okna pierwszego piętra, co wiązało się chyba z obniżeniem stropu. Zaopatrzono także portal w piękne i bogate klasycystyczne odrzwia oraz wzniesiono wspólne z kamienicą nr 29 klasycystyczne przedproże.
Po śmierci Jakuba Du Bois w 1808 r. kamienica stanowiła własność wdowy po nim Joanny Zofii, z domu Wilmson, następnie innych członków rodziny Du Bois, m. in. od 1828 r. córki Jakuba Heleny Julianny, wdowy po dyrektorze sądu Janie Henryku Jungschultzu z Rybna. W 1845 r. nowy właściciel kamienicy, kupiec Jerzy Ludwik Ottomar Schmidt wprowadził wewnątrz budynku dalsze zmiany, m. in. na podeście antresoli założył nową kuchnię; być może w tym samym czasie nastąpiło wydzielenie półpiętra antresoli na obszarze całego rzutu kamienicy , co się wiązało z koniecznością dalszej przebudowy okien sieni; otrzymały one także nowe ramy. Po śmierci Schmidta nabył kamienicę adwokat Karol Horn, w którego rodzinie pozostawała aż do 1922 r. W roku tym przeszła na własność miasta. W 1925 r. wyremontowano elewację, wymieniając przy okazji oryginalną figurę wielbłąda ze szczytu na kopię - oryginał trafił wówczas do lapidarium muzealnego na tyłach św. Ducha 4.
W okresie bezpośrednio poprzedzającym wybuch wojny w kamienicy mieściła się siedziba NSDAP - Grupa Stare Miasto, a w piwnicach został urządzony publiczny schron przeciwlotniczy.

Relikty kamienicy z zachowanym portalem rozebrano w latach 60-tych, dzisiaj w jej miejscu jest trawnik z placem zabaw dla dzieci. Aktualnie władze miejskie chcą w miejscu kwartału wybudować garażowiec na 890 samochodów.

Źródło: Rocznik Elbląski t. VI (1973)